Bilim insanlarının yaptığı yeni bir araştırmaya göre, yaşam süresini uzatma etkisi olan yeni gen tespit edildi. OSER1 adlı genin, yaşlanma ve uzun ömür üzerindeki düzenleyici rolü, sağlık ve hastalık araştırmalarında önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Bilim insanları, yaşam süresiyle ilişkili yeni bir gen keşfetti. Sağlıklı beslenme, egzersiz yapma, sigara içmeme ve güçlü sosyal bağlar kurmanın, ömrü uzatan etkenler arasında yer aldığı geniş çapta kabul ediliyor. Uzmanlar aynı zamanda genetiğin de canlıların yaşam süresi üzerinde kayda değer bir rolü olduğunu biliyor. ÖMÜR UZATAN 10 GEN Kopenhag Üniversitesi'nden araştırmacılar, FOXO transkripsiyon faktörleri adı verilen bir protein grubunu inceledi ve ömrü uzatıcı etkileri olan 10 gen tespit etti. Bu genlerden OSER1'in en büyük etkiyi yarattığı belirlendi. OSER1'in meyve sineği, yuvarlak solucan, ipek böceği ve insanlar dahil birçok canlıda bulunduğu belirtildi.

İNSANLARDA OLMASI AVANTAJ 

Nature Communications dergisinde yayımlanan çalışmanın başyazarı Zhiquan Li, OSER1'in yaşlanma ve uzun ömür üzerindeki düzenleyici etkisini gösteren ilk çalışma olduklarını vurguladı.

Li, "Bu gen sadece hayvanlarda olsaydı, insan sağlığına uyarlanması zorluk yaratabilirdi" dedi. Araştırmacılar, OSER1'in yaşa bağlı hastalıklarla ilişkisini anlamak ve bu genin etkilerini daha iyi belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Bu bulgular, sağlıklı ve uzun bir yaşam süresine yönelik gelişmiş tedavi ve ilaçların üretiminde önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

SpaceX’in Starship roketi patladığında atmosferde geçici bir delik oluştu. Yeni bir araştırmaya göre, bu patlama iyonosferde, yüklü parçacıkların bulunduğu bir bölgede geçici bir boşluk yarattığı kaydedildi.

Yeni bir araştırmaya göre SpaceX'in Starship roketi patladığında atmosferde geçici bir delik açtığı kaydedildi.

SpaceX'in Boca Chica, Teksas'taki tesisinden fırlatıldıktan dört dakika sonra Starship'in süper ağır güçlendiricisi ikinci kademesinden ayrıldıktan sonra yaklaşık 90 km yükseklikte patlamıştı.

Bunu dakikalar sonra uzay gemisinin hayatta kalan kısmı 150 km yüksekliğe ulaştığında ve ardından kendi kendine yandığında bir başka patlama takip etmişti.

GEÇİCİ BİR DELİK YARATTI  Geophysical Research Letters dergisinde yayınlanan yeni bir çalışmada, bu olayların bir araya gelerek üst atmosferde iyonosfer adı verilen ve güneş radyasyonu tarafından elektronlarından arındırılan yüklü parçacıkların Dünya ile uzay boşluğu arasındaki son sınırı oluşturduğu bir bölgede geçici bir delik yarattığı ortaya koyuldu.

İyonosfer, Dünya yüzeyinin yaklaşık 80 ila 650 km yukarısına kadar uzanır.

Araştırmacılara göre, ses hızından daha hızlı hareket eden Starship'in hızı, bu bölgeye koni benzeri akustik şok dalgaları gönderdiği kaydedildi.

Rusya'nın Güneş-Dünya Fiziği Enstitüsü'nde atmosfer fizikçisi olan çalışmanın başyazarı Yury Yasyukevich, Rus devlet haber ajansı TASS'a verdiği demeçte, "Genellikle uzay araçları fırlatıldığında, dalgaların güneye doğru yayıldığı gözlemlenir. Ardından patlamalar gerçekleştiğinde, ortaya çıkan ses dalgaları elektronların yok olmasına neden olarak yakındaki atomların yükünü nötralize etmiş ve böylece 2000 kilometreye kadar uzanan iyonosferik deliği oluşturmuştur." diye konuştu.

Yasyukevic, "genellikle bu tür delikler, motor yakıtıyla etkileşim nedeniyle iyonosferdeki kimyasal süreçlerin bir sonucu olarak oluşur" dedi.

İNSAN YAPIMI BİR PATLAMANIN SONUCU BELGELENMİŞ İLK TESPİT 

Bu nedenle araştırmacılar, bunun iyonosferde insan yapımı bir patlamanın sonucu olarak oluşan kimyasal olmayan bir deliğin belgelenmiş ilk tespiti olduğunu söylüyorlar.

Bilim insanları, bu deliğin 30 ila 40 dakika sonra az çok kapandığını söyledi.

Bu olayın arkasındaki koşullar benzersiz olsa da, roket fırlatmalarından kaynaklanan egzoz iyonize atomların yeniden birleşmesine ve yüklerini kaybetmesine neden olabileceğinden, bunlar nispeten yaygın olaylardır.

Volkanik patlamalar gibi doğal olaylar da iyonosferik bozulmalar yaratabilir.

Çin, Ay'da bir araştırma üssü inşa etmeyi test etmek için simüle edilmiş Ay toprağından yapılmış tuğlaları uzaya gönderecek. Tuğlaların, aşırı koşullarda nasıl dayandıkları test edilecek.

Çinli bilim insanları, Ay'da bir araştırma üssü inşa etmek için kullanılıp kullanılamayacağını değerlendirmek üzere simüle edilmiş Ay toprağından yapılmış tuğlaları uzaya göndermeyi planlıyor.

South China Morning Post'un bildirdiğine göre örnek tuğlaların, daha sonra Ay'da önerilen araştırma üssünü inşa etmek için aşırı koşullarda nasıl dayandıkları test edilecek. Gazetenin Wuhan'daki Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden "akıllı inşaat" uzmanı Ding Lieyun'a dayandırdığı haberine göre, örnek tuğlaların önümüzdeki ay Tianzhou-8 kargo uzay aracıyla Tiangong uzay istasyonundan uzaya gönderilmesi planlanıyor. Pekin, bilimsel keşif ve kaynak geliştirme için 2035 yılına kadar Ay'ın güney kutbu yakınlarında Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu ya da ILRS olarak bilinen bir araştırma üssü inşa etmeyi planlıyor. Üç yıl sürecek deneyde bilim insanları numunelerin radyasyon ve sıcaklık değişimleri altında nasıl bozulduğunu gözlemleyecek. Üniversitenin Dijital İnşaat için Ulusal Teknoloji İnovasyon Merkezi'nin başında bulunan Ding, “Tuğlaları Dünya'da 100 megapaskal gücüne kadar pişirebiliriz ki bu betondan çok daha serttir” dedi.

Ancak tuğlaların Ay'daki zorlu ortama dayanıp dayanamayacağını belirlemek için araştırmaya ihtiyaç olduğunu da sözlerine ekledi. Standart bir kil tuğlanın mukavemeti tipik olarak 10 ila 20 megapaskal arasında değişirken, belirli yapısal uygulamalarda kullanılan yüksek mukavemetli tuğlalar 50 megapaskala kadar ulaşabilir.

ABD'de yapılan yeni bir araştırmaya göre, böcekleri yiyerek ekosistemlerde dengenin korunmasında önemli rol oynayan yarasaların nüfusundaki düşüş, bebek ölümlerini artırıyor.

Bilim dünyası yeni bir araştırma sonucu, bakterilerin mevsimlerin değişimini önceden sezme yeteneğine sahip olduğunu keşfetti. Uzun zamandır bitki ve hayvanların gün uzunluğuna bakarak çevresel değişiklikleri fark edebildikleri biliniyordu ancak, bakterilerde bu tür bir fotoperiyodik algının varlığı bugüne kadar gözlemlenmemişti.

Yeni yapılan bir araştırma, bakterilerin mevsimlerin değiştiğini önceden sezerek hazırlık yaptığını ortaya çıkardı.

Hakemli dergi Science'ta yayımlanan çalışmada, mavi-yeşil algler (siyanobakteriler) üzerinde yapılan deneyler dikkat çekti.

Synechococcus elongatus türündeki bakterilere farklı ışık süreleri uygulanarak, kısa ve uzun günler deneyimlemeleri sağlandı. Bakterilere ayrıca iki saat boyunca buza maruz bırakıldı ve hayatta kalma oranları takip edildi.

YÜZDE 75 HAYATTA KALDILAR 

Sonuçlar, 8 saat aydınlık ve 16 saat karanlıkta tutulan bakterilerin hayatta kalma oranının yüzde 75 olduğunu gösterdi. Bu oran, diğer grupların yaklaşık üç katıydı. Bilim insanları bakterilerin kendini soğuğa hazırlaması için bir günün yeterli olmadığını da gözlemledi. Bakterilerin hayatta kalma oranı 6 ila 8 kısa günün ardından kayda değer derecede artıyordu. BİYOLOJİK SAATİN ROLÜ  Araştırmacılar, bakterilerin biyolojik saatini düzenleyen genleri devre dışı bıraktıklarında, gün uzunluklarının hayatta kalma oranı üzerinde herhangi bir fark yaratmadığını belirledi. Dr. Luísa Jabbur, bakterilerin gün uzunluğunu ölçerek yaklaşan mevsimsel değişikliklere uygun bir fizyolojiye geçiş yaptığını ifade etti.

Bu bulgular, bakterilerin daha önce keşfedilen biyolojik saatlerinin mevsimsel değişimleri öngörme ve buna göre hazırlık yapma işlevi gördüğünü ortaya koydu.

NESİLDEN NESİLE AKTARIYORLAR

Bu araştırma, bakterilerin fotoperiyodizme sahip olmasının, bu özelliğin evrimsel olarak çok daha erken bir dönemde gelişmiş olabileceğini düşündürüyor. Fotosentez yapan siyanobakterilerin en az 2 milyar yıldır var olduğu göz önüne alındığında, fotoperiyodizmin bu kadar eski ve basit organizmalarda evrimleşmiş olması, bu özelliğin sirkadiyen saatlerden önce evrimleştiğini düşündürüyor. Prof. Carl Johnson, fotoperiyodizmin evrimi hakkında önemli ipuçları sunduğunu belirtiyor. Sirkadiyen ritimler, uyku düzeni ve hormon üretimi gibi süreçleri düzenleyen biyolojik saatlerdir. Johnson, bu bulguların, sirkadiyen ritimlerin evrimsel kökenlerine dair yeni bilgiler sunduğunu ifade etti. Araştırmacılar, bakterilerin bu bilgiyi nasıl "nesillerine" aktardığını anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu belirtti. Bu keşif, biyolojik saatler ve mevsimsel uyumun evrimsel gelişimi hakkında yeni bir bakış açısı sunuyor.

Fotoperiyodizm* bitkilerin gün ve gece uzunluğuna verdikleri biyolojik yanıta verilen isim.

Sirkadiyen saat* bitkilerin, hayvanların, mantarların ve siyanobakterilerin 24 saatlik zaman içerisindeki biyokimyasal ve psikolojik davranışlarının bütünüdür.

Avrupa ve Japonya’nın ortak uzay aracı BepiColombo, Merkür gezegenine bugüne kadarki en yakın geçişini gerçekleştirerek, NASA'nın MESSENGER aracının rekorunu kırdı. 4 Eylül’de gezegenin yaklaşık 165 kilometre yakınından geçen uzay aracı, Merkür’ün güney kutbuna dair en net görüntüleri elde etti ve yüzeyindeki kraterleri detaylı bir şekilde fotoğrafladı.

Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve Japonya Uzay Araştırma Ajansı'nın (JAXA) ortak projesi olan BepiColombo uzay aracı, Merkür gezegenine şimdiye kadar yapılmış en yakın geçişini gerçekleştirerek gezegenin en yeni görüntülerini elde etti.

2018'de fırlatılan BepiColombo, Merkür'ün yanından dördüncü kez geçti ve gezegene yaklaşık 165 kilometre yaklaşarak NASA'nın MESSENGER aracının elindeki rekoru kırdı.

MESSENGER, 2011'de Merkür'ün yörüngesine girerken gezegene yaklaşık 200 kilometre yaklaşmıştı.

ASTEROİT ÇARPMASI SONUCU OLUŞMUŞ OLABİLİR 

4 Eylül'de gerçekleştirilen geçiş sırasında BepiColombo, Merkür'ün güney kutbuna dair en net görüntülerini elde etti ve gezegen yüzeyindeki kraterleri fotoğrafladı. Bu kraterler arasında Vivaldi ve yeni tanımlanan Stoddart çarpma kraterleri de bulunuyor. Her iki kraterde de tepe halkası havzaları olarak bilinen, düz zemin üzerindeki tepelerden oluşan iç halkalar gözlemlendi. Bu yapılar, asteroit veya kuyrukluyıldız çarpması sonucu oluşmuş olabilir, ancak büyük ölçüde gizemini koruyor.

Japonya'da bilim insanları 10 bin feette yaptıkları uçuşlarda  yüzlerce bakteri ve mantar tespit ettiklerini açıkladı.

Japonya'da bilim insanları, yaptıkları bir araştırmada 10 bin feet irtifada havada yüzlerce bakteri ve mantar bulduklarını açıkladı.

Hava yoluyla bulaşan hastalıkları inceleyen bilim insanları, Japonya semalarında incelemelerde bulundu. Araştırmada, bilim insanları, Japonya üzerinde yapılan 10 uçuşta 10 bin feette çok sayıda bakteri ve mantar tespit etti. Bilim insanları, bakteri ve mantarların yaklaşık 2 bin kilometre uçabildiklerini tahmin ederken bunların insanlarda hastalıklara neden olabileceği uyarısında bulundu. Araştırma ekibinden Barselona Küresel Sağlık Enstitüsünde ekolojist Dr. Xavier Rodo, bakterilerin üçte biri ve mantarların ise biraz daha fazlasının potansiyel insan patojenleri olarak kabul edilebildiğine dikkati çekti. Dr. Rodo, yeni çalışmanın yüksek irtifadaki mikropların yere düştüklerinde insanlarda salgınlara yol açabileceğine dair doğrudan bir kanıt sunmamasına karşın hastalıklara yol açabileceği ve bunun dikkat edilmesi gereken bir konu olduğunu kaydetti. Araştırmanın bulguları, ABD'nin en saygın bilim dergilerinden Ulusal Bilimler Akademisi Bildirileri'nde (PNAS) yayımlandı.

SpaceX'in Polaris Dawn ekibi uzayda 5 gün boyunca 36 adet deney yapmak için NASA'nın Kennedy Uzay Merkezi'nden uzaya fırlatıldı. ABD'li uzay ajansının Polaris Dawn görevi, şirketin yeni uzay giysilerini ve yeniden tasarlanmış uzay aracıyla ilk özel uzay yürüyüşünü gerçekleştirmeyi hedefliyor.

Yeni yapılan bir araştırmaya göre, resif köpek balıkları ısınan okyanuslarla birlikte yıpranan mercan resiflerini terk ediyor.

İngiltere, ABD ve Avustralya'dan araştırmacılar, okyanuslar ısındıkça resif köpek balıklarının yıpranan mercan resiflerini terk ettiğini belirledi. Araştırmacılar, Hint Okyanusu'nun merkezi kesimlerinde mercan resiflerinde yaşayan 120'yi aşkın gri resif köpekbalığına takip cihazı takarak 2013-2020 döneminde inceledi. Uydu verilerini de göz önünde bulunduran araştırmacılar, mercan resiflerinin, El Nino gibi sıcak hava olayları nedeniyle yıpranmasının, resiflerde yaşayan köpek balıklarının bu bölgelerde daha az zaman geçirmesine yol açtığını tespit etti.

DAHA DERİN VE SERİN SULAR TERCİH EDİYORLAR Araştırmacılar, resif köpek balıklarının, bu yıpranmalar nedeniyle yaklaşık 16 ay resiflere dönemediğini ve daha derin ve serin sulara gitmeyi tercih ettiğini belirtti. Köpek balıklarının yıpranmayan, daha sağlıklı resiflerde daha çok vakit geçirdiğini ifade eden araştırmacılar, resiflerin insan kaynaklı zararlardan korunmasının, köpek balıklarının yaşam alanlarında kalabilmesinde etkili olabileceğini kaydetti. Araştırmacılar, köpek balıklarının yıpranma nedeniyle bölgeden ayrılmasının, avcılık davranışlarında ve mercan resiflerinin yanı sıra bu hayvanların korunmasında etkili olabileceğine işaret etti.

Çin, Ay üssü projelerini iki aşamada gerçekleştireceğini açıkladı. 2035’te Ay’ın güney kutbuna robotik üs kurulacak, 2050’ye kadar genişletilecek. Proje, ay yörüngesinde ve yüzeyinde keşif düğümleri içerecek. Bu iddialı proje iki aşamadan oluşmakta olup, ilk aşama yaklaşık 10 yıl sonra temel bir Ay üssünün tamamlanmasını hedefliyor.

Çin, Ay üssü planlarının iki farklı aşamada hayata geçirileceğini ve nihayetinde Ay yüzeyinde ve yörüngede bir dizi düğüm oluşturulacağını açıkladı.

Çin ve Rusya'nın ortaklaşa yürüttüğü Uluslararası Ay Araştırma İstasyonu (ILRS) için ilk yol haritası Haziran 2021'de açıklanmıştı.

AY ÜSSÜ İNŞA ETMEYİ PLANLIYOR

İki ülke, 2030'dan 2035'e kadar beş süper ağır kaldırma roketi fırlatarak temel, robotik bir ay üssü inşa etmeyi planladıklarını belirtti.

Çin şimdi projede liderliği ele geçirdi ve 5 Eylül'de Çin'in Anhui eyaletinde düzenlenen ikinci Uluslararası Derin Uzay Keşif Konferansı'nda ILRS için daha gelişmiş, iki aşamalı planları açıkladı.

İLK AŞAMA 2035 YILINDA

Etkinlikte medyaya konuşan Çin derin uzay keşif projesinin baş tasarımcısı Wu Yanhua'ya göre, ilk aşama 2035 civarında Ay'ın güney kutbuna yakın bir yerde tamamlanacak ve genişletilmiş bir model yaklaşık 2050 yılına kadar inşa edilecek.

Çin, garip bir şekilde NASA uzay mekiği içeren ay üssü planlarının videosunu yayınlayarak, "Ay yörünge istasyonunu merkezi merkez ve güney kutup istasyonunu ana üs olarak kullanan kapsamlı bir ay istasyonu ağı olacak ve ay ekvatorunda ve ayın uzak tarafında keşif düğümleri içerecek" dedi.

Bilim insanları, Mars'ta "gülen yüz" şeklindeki tuz birikintisinin, gezegenin milyarlarca yıl önceki yaşanabilir bölgelerine dair ipuçları barındırabileceğini düşünüyor. Bu keşif, Mars'ta geçmiş yaşam izlerini ortaya çıkarabilir.

Mars'taki "gülen yüz" şeklindeki bir tuz birikintisi, Kızıl Gezegen'in en kalıcı sırrının ipuçlarını gizleyebileceğine inanan bilim insanları arasında merak uyandırdı.

Milyarlarca yıl önce Mars, yıkıcı bir küresel donma sırasında yok olan büyük göller ve nehirlerle doluydu.

Şimdi ise araştırmacılar, gülümseyen surat ifadesine benzeyen bu tuz birikintisinin dayanıklı mikropları barındırıyor olabileceğini öne sürüyor.

Kızıl Gezegen'de yaşam belirtilerini ortaya çıkarmaya çalışan Avrupa Uzay Ajansı'nın ExoMars Trace Gas Orbiter adlı Mars uydusu, Mars'ın kurak yüzeyindeki klorür tuzu birikintilerinin çarpıcı görüntülerini yakaladı.

Bilim insanları bu tuz birikintilerini inceleyerek gezegenin geçmişteki iklimi, jeolojisi ve potansiyel yaşanabilirliği hakkında ipuçlarını ortaya çıkarabilirler.

Eski su kütlelerinin kalıntıları olan bu birikintiler, milyarlarca yıl öncesine ait yaşanabilir bölgelere işaret ediyor olabilir.

Yaklaşık bin potansiyel alanın keşfi, Mars'ın iklimi ve geçmiş yaşam potansiyeli hakkında yeni bilgiler sunuyor. 

Yeni bir araştırmaya göre, dünya genelindeki metan salınımının neredeyse üçte ikisi insan faaliyetlerinden kaynaklanıyor. Küresel Karbon Projesi tarafından yürütülen çalışmada, tarım, fosil yakıt kullanımı ve atık yönetiminin metan emisyonları üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde ele alındı.

Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX, Starship roketini 5. kez test etmek için Federal İletişim Komisyonu'ndan (FCC) onay aldı. Federal Havacılık İdaresi'nden (FAA) ise onay bekleyen ABD'li uzay ajansının, uçuş sırasında roketin Super Heavy güçlendirici ile iletişim kurma yeteneklerini artırmak istediği kaydedildi.

SpaceX, Teksas'tan gerçekleştireceği 5. uçuş sırasında Starship roketiyle iletişim kurmak için FCC'den onay aldı.

FCC, SpaceX'in Super Heavy güçlendiricisiyle iletişim kurmak için hafta sonu yaptığı başvuruyu onayladı ve SpaceX, ilk kez fırlatma kulesi kollarıyla bir güçlendirici yakalamayı deneyeceği test uçuşu öncesinde Starship güçlendiricisiyle iletişim yeteneklerini arttırdı.

FEDERAL HAVACILIK İDARESİ'NİN ONAYI BEKLENİYOR

SpaceX, Starship test uçuşu için Federal Havacılık İdaresi'nin (FAA) lisans onayını henüz almadı.

Firma FAA'yı beklerken, uçuş öncesi önemli hazırlıkların bir parçası olarak Teksas'ta fırlatma kulesi kollarını test etmekle meşgul.

STARSHIP ROKETİ NEDEN TEST EDİLİYOR?

Yeniden tasarlanan Starship roketi, Elon Musk'ın Mars'ı kolonileştirme ve Kızıl Gezegen'de yaşam koşullarını sağlama planlarında önemli rol oynuyor. 

SpaceX'in FAA'ya yaptığı Starship Flight 5 test başvurusuna göre, firma uçuş sırasında Super Heavy güçlendirici ile iletişim kurma yeteneklerini artırmak istedi.

Uzay ajansının FAA'nın onayını beklerken fırlatma kulesi kollarını test etmeye devam ettiği kaydedildi.

Yerel medyadan alınan görüntülerde hafta sonu boyunca hem fırlatma kulesi kollarının hem de hızlı bağlantı kesme kollarının test edildiği görüldü.

KULE KOLLARI VE BAĞLANTI KESME KOLLARI NE İŞE YARIYOR?

Starship'in fırlatılmasında kule kolları ikinci aşama roketi birinci aşama güçlendiricinin üzerine yerleştirirken, hızlı bağlantı kesme kolları rokete güvenli bir şekilde yakıt doldurmaktan ve ardından kalkış sırasında bağlantıyı kesmekten sorumludur.

Kule yakalama SpaceX'in Starship profilinin çok önemli bir bileşenidir.

Bunun nedeni roketin geri dönüş süresini kısaltması ve SpaceX'in başka bir fırlatmaya hazırlamadan önce araç üzerinde doğrudan sahada çalışmasına olanak sağlamasıdır.

DÖRDÜNCÜ TEST UÇUŞU BAŞARILIYDI

Haziran ayındaki dördüncü Starship test uçuşunda hem gemi hem de güçlendirici ilk kez suya yumuşak bir şekilde inmeyi başarmıştı.

O zamandan bu yana SpaceX, Starship testlerine kademeli olarak karmaşıklık katmaya hazırlanırken ikinci aşama geminin ısı kalkanını ve motorlarını yükseltmişti.

Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX çok sayıda gecikmenin ardından, tarihin ilk sivil uzay yürüyüşünü de kapsayan "Polaris Dawn" misyonu dün başladı. Tarihte ilk kez iki sivil astronot, ticari bir uzay aracından uzay yürüyüşü yapacak. Ancak uzay uçuşu güvenliği uzmanları, mürettebatın radyasyona maruz kalma ve yaşamı tehdit eden hastalıklara yol açabilecek ani basınç değişiklikleri nedeniyle potansiyel olarak ölümcül risklerle karşı karşıya olduğu konusunda uyardı. Uzay görevinde insanlığı neler bekliyor ve nasıl takip edilecek, Potansiyel riskler neler?

Yeni bir araştırmaya göre, uzaylıların gönderdiğine inanılan “wow sinayali"nin kaynağı, oldukça nadir görülen kozmik bir olayın sonucu olabilir.

İngiltere'de yapılan araştırmada, yeni geliştirilen giyilebilir cihazla yapılan testte, 5 aylık bebeklerin çevrelerinde gelişen sosyal durumları algılayabildiği ortaya çıktı.

Yeni geliştirilen giyilebilir cihazla 5 aylık bebeklerin sosyal durumları algılayabildiği belirlendi University College London (UCL) ve Birkbeck Üniversitesi bünyesinde yapılan araştırmada, yeni geliştirilen bir giyilebilir cihazla ışık dalgaları kullanılarak bebeklerin beynindeki aktiviteler incelendi. Araştırmada, başlık şeklindeki giyilebilir cihaz, 5-7 aylık 16 bebek üzerinde test edildi. Başlarına cihaz giydirilerek ebeveynlerinin kucağına oturtulan bebeklere "sosyal bir olayı" yansıtmak için tekerleme söyleyen aktörlerin bulunduğu videolar izletildi. Ayrıca bebeklere "sosyallik barındırmayan bir olayı" göstermek için rampadan aşağı yuvarlanan hareketli oyuncakları içeren videolar seyrettirildi.

BEKLENMEDİK AKTİVİTE GÖRÜLDÜ İki senaryo arasında beyin aktivitesindeki farklılıkların gözlemlendiği araştırmada, beynin duyguları işleyen bir bölgesi olan prefrontal kortekste sosyal uyaranlara yanıt olarak "beklenmedik" aktivite görüldü. Bu aktivitenin bebeklerin sosyal durumları algılayabildiğini gösterdiği ifade edildi. Cihazın beynin farklı bölgeleri arasındaki bağlantıları haritalandırmaya yardımcı olabileceği belirtilen araştırmada, bunun otizm, disleksi ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi hastalıklara ışık tutabileceği aktarıldı. Araştırmada, elde edilen verilerin, işitme, görme ve bilişsel işlem gibi beyin işlevlerinin, geleneksel beyin görüntüleme cihazları dışında "bugüne kadarki en eksiksiz resmini" sunduğu belirtildi.

İLERİYE DOĞRU ATILMIŞ BÜYÜK BİR ADIM  UCL Medikal Fizik ve Biyomedikal Mühendisliği'nden çalışmanın yazarlarından Dr. Liam Collins-Jones, yaptığı açıklamada, "Yeni yöntem, kafa derisinin altında kalan tüm dış beyin yüzeyinde neler olup bittiğini gözlemlememizi sağlıyor. Bu ileriye doğru atılmış büyük bir adım. Farklı bölgeler arasındaki etkileşimleri tespit etme ve daha önce bakmayı bilmediğimiz bölgelerdeki aktiviteyi saptama olanaklarının önünü açıyor." ifadelerini kullandı. Collins-Jones, bunun, bebek beyninin çevresiyle etkileşime nasıl girdiği konusundaki anlayışı geliştirebileceği, bunun da yaşamın erken dönemlerinde nöroçeşitliliğe sahip çocuklar için verilecek desteğin optimize edilmesine katkı sağlayabileceğini kaydetti. Birkbeck Üniversitesinden çalışma ekibinden Profesör Emily Jones ise bu çalışmada geliştirilen ve test edilen teknolojinin daha önce MR tarayıcının sınırları dışında gözlemlenemeyen beyin süreçlerinin daha iyi anlaşılması yönünde bir adım olduğunu vurguladı. Araştırma bulguları Imaging Neuroscience dergisinde yayımlandı.

Kanada'da bilim insanları, kişilerin ses kayıtlarını analiz ederek hipertansiyon (yüksek tansiyon) tespit edebilen bir yapay zeka yöntemi geliştirdi. Bu yenilikçi uygulama, kadınlarda yüzde 84, erkeklerde ise yüzde 77 doğruluk oranıyla hipertansiyonu erken aşamada belirleyebiliyor.

Dünya yüzeyinin yaklaşık yüzde 71'ini kaplamasına rağmen sadece nadir bir kısmı keşfedilebilen okyanusların derin sularında yeni zenginlikler ortaya çıkıyor. Deniz tabanını haritalandırmak için yapılan bir keşif gezisi sırasında yeni türde canlılar keşfedildi.

Şili'de yapılan bir araştırmaya göre, beyin yaşı kronolojik yaştan daha büyük olabilir. Araştırmacılar bunun en büyük sebeplerinin hava kirliliği ve sosyoekonomik eşitsizlik olduğunu belirtti.

Bilim insanları 12 ülkeden katılımcılarla yaptıkları araştırma kapsamında bilge kişide aranan özelliklerin kültürler arasına tutarlılık gösterdiğini ortaya çıkardı. Araştırma sonucunda bir kişiyi bilge yapan kriterlerin neler olduğu belirlendi. İşte bilge kişilerin özellikleri.

Araştırmalara göre, daha önce fillerde ve yunuslarda da var olduğu düşünülen ve hayvanlarda nadir olan bir özellik  Marmoset maymunlarında da görüldü. Araştırmalar sonucu Marmoset maymunlarının birbirlerini adlandırmak için özel çağrılar kullandığı tespit edildi.

Kişisel isimler insan dilinin evrensel bir özelliği, ancak diğer türlerde çok az benzerleri var. Daha önce sadece insanlarda, yunuslarda ve fillerde var olduğu düşünülülen popülasyondaki diğer bireyleri isimlendirmek, Marmoset maymunlarında da görüldü. Uzmanlar bunun yalnızca seçkin bir sosyal hayvan grubunda görülen epey gelişmiş bir bilişsel yetenek olduğunu söylüyor. ÖZEL ÇAĞRILAR KULLANIYORLAR

Perşembe günü Science bilimsel dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, maymunların birbirlerini adlandırmak için phee-çağrıları adı verilen özel çağrıları kullandığı görülüyor. Bilim insanları marmoset çiftleri arasındaki doğal konuşmaların yanı sıra maymunlar ve bir bilgisayar sistemi arasındaki etkileşimleri de kaydetti. Maymunlar belirli bireylere hitap etmek için phee-çağrılarını kullanma eğilimindeydi. Ayrıca, bir marmosetin bir çağrının kendisine yöneltildiğini ayırt edebildiğini ve yöneltildiğinde daha doğru yanıt verdiğini buldular. Hebrew Üniversitesi'nden çalışmanın ortak yazarı David Omer, "Bu çağrılar daha önce düşünüldüğü gibi sadece kendini konumlandırmak için kullanılmıyor. Marmosetler bu özel çağrıları belirli bireyleri nitelemek ve onlara hitap etmek için kullanıyor" diyor.

"LEHÇE KULLANIMINA BENZİYOR" Bir marmoset grubu içindeki aile üyelerinin farklı bireylere hitap etmek için benzer nitelikteki sesleri ve farklı adları kodlamak için benzer ses özelliklerini kullandığı tespit edildi. Araştırmacılar, bunun insanlarda isim ve lehçe kullanımına benzer göründüğünü söyledi. İsim öğrenme, kan bağı olmayan yetişkin marmosetler arasında bile gerçekleşiyor gibi görünüyor. Bilim insanları, marmosetlerin kendi aile gruplarının diğer üyelerinden hem ses niteliklerini hem de lehçeleri öğreniyor olabileceğini söyledi. Bu benzersiz davranışın, marmosetlerin görüş mesafesinin genellikle sınırlı olduğu sık yağmur ormanı habitatlarında bağlantıda kalmalarını sağlamak için evrimleşmiş olabileceğinden şüpheleniyorlar. Birbirlerine adla seslenmeleri, sosyal bağlarını sürdürmelerine ve grup bütünlüğünü korumalarına katkı sunuyor olabilir. Dr. Omer, "Marmosetler küçük tek eşli aile grupları halinde yaşıyor ve tıpkı insanlar gibi yavrularına birlikte bakıyorlar" dedi.

Çin'in batısındaki Tibet Platosu'nda bulunan Guliya Buzulu'nda yapılan araştırmada, derinliklerde 1.700'den fazla antik virüs keşfedildi. Bu virüslerin çoğu bilim dünyası tarafından daha önce hiç gözlemlenmemişti.

Dünya genelinde iklim değişikliği nedeniyle buzulların erimesi, bilinmeyen patojenlerin ortaya çıkabileceği ve potansiyel olarak ölümcül salgınların tetiklenebileceği endişelerini artırıyor.

Araştırmacılar, Çin'in batısındaki Tibet Platosu'nda bulunan Guliya Buzulu'ndan çıkarılan 300 metre uzunluğundaki buz çekirdeğinde 41 bin yıl öncesine tarihlenen virüsleri incelediler. Araştırmacıların çalışmalarını yayınlamasından bir gün sonra, rapçi ve oyuncu Chris "Ludacris" Bridges, Alaska'daki bir buzulun eriyen suyunu içtiği bir videoyu paylaştı.

Videonun TikTok ve Instagram'da milyonlarca kez izlenmesi , adamın arıtılmamış buzul suyu içerek hayatını riske attığı yönünde endişelere yol açtı.

"ELDE EDİLEBİLECEK EN TEMİZ SU" Büyük ilgi gören videonun ardından buzul bilimcisi,  beklenenin tersine buzul suyunun "elde edilebilecek en temiz su" olduğunu ve Ludacris'in sağlık durumunun iyi olduğunu belirtti.

Ancak, dünyanın başka yerlerinde de eriyen donmuş topraklardan ölümcül patojenler ortaya çıktı ve bu durum olası bir salgın korkusunu körükledi.

2016'da Sibirya'da dondurulmuş bir hayvan leşinden şarbon sporları yayılmış ve bir çocuğun ölümüne neden olmuştu. Ohio State Üniversitesi tarafından yürütülen son araştırmada, bulunan 1.700 virüsün insan sağlığına tehdit oluşturmadığı açıklandı. Bu virüsler sadece arkeleri ve bakterileri enfekte edebiliyor, insanları, hayvanları veya bitkileri hasta edemiyor.

Ancak bu virüslerin incelenmesi, Dünya'nın iklimsel tarihine ışık tutuyor ve gelecekteki mikrobiyal toplulukların nasıl olabileceğini anlamamıza yardımcı olabilir.

NASA 60 yılın ardından Dünya'yı çevreleyen elektriksel alanı tespit etti. Açıklamada bu alanın yer çekimi ve manyetik alan kadar önemli olduğu vurgulandı.

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), yıllar süren aramaların ardından Dünya'yı çevreleyen elektriksel alanı tespit ettiklerini duyurdu. Ambipolar denen alanın yer çekimi ve manyetik alan kadar önemli olduğu belirtildi. 1960'lardan bu yana, Dünya'nın etrafında bir elektriksel alanın bulunduğu öne sürülüyordu. Atmosferdeki atomların 250 kilometreye kadar yükseklikte negatif yüklü elektronlara ve pozitif yüklü iyonlara ayrışması nedeniyle ambipolar alanının bu yükseklikte başladığı tahmin ediliyordu. Ancak bu alanın varlığı bugüne kadar kanıtlanamamıştı. NASA'nın Endurance görevinden araştırmacılar, Kuzey Kutbu yakınlarından fırlatılan bir roketle ilk kez ambipolar alanı tespit edip kuvvetini ölçtü. Mayıs 2022'de Svalbard'dan fırlatılan roket, 768 kilometre yüksekliğe çıkarak 19 dakika sonra Grönland Denizi'ne düştü. Araç, yaklaşık 518 kilometre yükseklikte elektrik potansiyelinde 0,55 voltluk bir değişim kaydetti.

"SAAT PİLİ KADAR GÜÇLÜ"

Nature dergisinde yayımlanan bulgular, kutup rüzgarlarının arkasındaki süreci aydınlattı. Makalenin başyazarı Glyn Collinson, "Yarım volt neredeyse hiçbir şey değil; sadece bir saat pili kadar güçlü" şeklinde açıklama yaptı. "Ama kutup rüzgarını açıklayan doğru miktar bu" dedi. Araştırmaya göre, hidrojenden oluşan iyonlar, kutup rüzgarında en çok bulunan parçacık türü. Bu iyonlar, ambipolar alan tarafından yer çekiminden 10,6 kat daha güçlü bir dış kuvvete maruz kalıyor.

"YER ÇEKİMİNE KARŞI KOYMAK İÇİN YETERLİ"

Collinson, bu durumu "Atmosferi uzaya doğru kaldıran bir taşıma bandı gibi" olarak tanımlıyor. Çalışmanın ortak yazarı Alex Glocer ise, "Bu, yer çekimine karşı koymak, hatta parçacıkları süpersonik hızlarda uzaya fırlatmak için fazlasıyla yeterli" açıklamasında bulundu. Bilim insanları ayrıca bu yarım voltluk alanın, Dünya'nın üst atmosferindeki iyonosfer tabakasını da şekillendirdiğini belirledi. Oksijen iyonlarının da ambipolar alanın etkisiyle yükseldiği ve iyonosferin üst kısımlarındaki yoğunluğu yüzde 271 oranında artırdığı ortaya kondu.

MARS VE VENÜS'TE DE OLABİLİR Endurance görevinden bilim insanları, ambipolar alanın atmosferi henüz bilinmeyen şekillerde de etkiliyor olabileceğini ifade ediyor.

Ayrıca, bu tür bir alanın Mars ve Venüs gibi gezegenlerde de bulunabileceği düşünülüyor. Collinson, "Atmosferi olan herhangi bir gezegenin ambipolar alanı da olmalı" şeklinde açıklama yaptı.

Yarı mantar yarı bilgisayar olan “biyohibrit robotlar”, mantarların elektrik sinyallerini dijital komutlara dönüştürerek daha sürdürülebilir robotlar inşa etme konusunda umut verici bir ilerleme kaydetti. Cornell Üniversitesi araştırmacıları, doğadan esinlenen ve doğayla bütünleşen yeni robotlar geliştiriyor.

Bilim insanları, mantarların sinir sisteminden gelen sinyallere yanıt olarak hareket eden bir robot geliştirdi. Araştırma Science Robotics dergisinde yayımlandı. 

Bu yeni tür “biyohibrit” robot, denizyıldızına benziyor.

Beş bacağını kasıp ahşap bir zeminde ilerlerken pillerle çalışmıyor ya da prize takılı değil, bunun yerine mantarlardan gelen sinyallerle kontrol ediliyor.

National Geographic'in bildirdiğine göre yeni robot, mantarlarla kontrol edilen bir başka tekerlekli robotla birlikte Cornell Üniversitesi araştırmacıları tarafından doğadan esinlenen ve doğayla bütünleşen robotlar yaratmak üzere geliştirildi. “Biyohibrit robotik” olarak adlandırılan bu alan, robotlar yaratmak için bitki, hayvan ve mantar hücrelerini sentetik malzemelerle birleştiren nispeten yeni bir alan.

Fare nöronlarından yapılan minik biyohibrit robotlar yürüyebiliyor ve yüzebiliyor, denizanası hücreleri kullanılarak okyanus keşfi için yüzme robotları oluşturuldu ve sıçan kas hücrelerinden yürüyen ve dönebilen bir robot yapıldı.

New Atlas haber sitesine göre birkaç on yıllık insan mühendisliği, milyarlarca yıllık evrimle rekabet edemez, bu nedenle tekerleği yeniden icat etmek yerine doğanın versiyonlarını sentetik sistemlere dahil etmek genellikle daha iyidir.

Britanyalı halterci Eddie Hall'un kas yapısı üzerine yapılan yeni bir araştırma, bacaktaki üç ince kasın ağırlık kaldırmadaki kritik önemini ortaya çıkardı. Loughborough Üniversitesi'nin çalışması, Hall'un kaslarının beklenmedik derecede büyüdüğünü ve bu kasların ağırlık kaldırma performansında önemli bir rol oynadığını gösterdi.

Dünyanın en güçlü insanlarından biri olarak tanınan Britanyalı halterci Eddie Hall, 2017'de Dünyanın En Güçlü Adamı yarışmasını kazanmış ve 2016'dan 2020'ye kadar tarihin en ağır deadlift rekorunu elinde tutmuştu. Ancak, Hall'un başarıları sadece kuvvetiyle değil, aynı zamanda bacaktaki kas yapısıyla da dikkat çekiyor. Birleşik Krallık'taki Loughborough Üniversitesi'nden araştırmacılar, Hall'un kas yapısını inceleyerek ilginç bulgulara ulaştı.

Journal of Applied Physiology adlı hakemli dergide yayımlanan çalışmada, Hall'un yanı sıra sporcular, düzenli antrenman yapan ve yapmayan 200'den fazla kişi üzerine araştırma yapıldı.

"YÜZDE 202 DAHA BÜYÜK" Araştırmacılar Hall'un bacağındaki bir grup kasın diğerlerine kıyasla beklenmedik derecede büyüdüğünü gözlemledi. Sartorius, gracilis ve semitendinosus adlı ince ve uzun bu üç kas, güç antrenmanı yapmayan erkeklere kıyasla Hall'da yüzde 140 ila yüzde 202 daha büyüktü.

EN FAZLA İNCE KAS GRUBU GELİŞİYOR Prof. Jonathan Folland, diz ve kalçadaki kasların daha fazla gelişmesini beklediklerini ancak en büyük ilerlemenin bacaktaki ince kas grubunda gerçekleşmesinin şaşırtıcı olduğunu belirtti. Prof. Folland, bu kasların bilimsel açıdan az ilgi gördüğünü ve ne kadar önemli olduklarının tam olarak bilinmediğini ifade etti. "Ancak, yıllarca ağır yükler kaldıran birinde bu kasların gelişmesini görmek gerçekten ilginçti. Bu kaslar, çok ağır yükleri kaldırıp taşımada düşündüğümüzden daha önemli olabilir" dedi. Araştırmacılar, ayrıca uyluğun ön kısmındaki quadriceps femoris adlı 4 kasın iki kat ve bu kasların bağlandığı tendonun sadece yüzde 30 daha büyük olduğunu kaydetti. Bu bulgular, kasların tendonlardan çok daha değişime açık olduğunu gösteriyor. Çalışmanın bir diğer yazarı Dr. Tom Balshaw, "Sonuçlar, kas sisteminin adapte olmaya ne kadar açık olduğunu ve Eddie'nin en çok çalıştırdığı kasların en büyük gelişimi gösterdiğini ortaya koyuyor," dedi. Eddie Hall, vücuduna uyguladığı kuvvetlerin kaslar ve tendonlar üzerindeki etkilerini öğrenmenin çok ilginç olduğunu belirtti.

Starliner uzay aracıyla haziranda Uluslararası Uzay İstasyonu'na (UUİ) giden Butch Wilmore'un Starliner'dan "tuhaf sesler" geldiğini söylemesinin ardından NASA, seslerin sebebine ilişkin açıklama yaptı.

ABD'li havacılık devi Boeing'e ait Starliner mekiği ile 5 Haziran'da uzaya gönderilen daha sonra teknik aksaklıklar nedeniyle uzayda mahsur kalan NASA astronotlarından Butch Wilmore Starliner kapsülünden "tuhaf sesler" geldiğini söylemişti. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), Wilmore'un araçtan garip sesler geldiğini bildirmesinin ardından, söz konusu seslere neyin sebep olduğunu açıkladı. Havacılık şirketi garip gürültünün Boeing Starliner'daki hoparlörler ile yanaştığı ISS arasındaki bir geri besleme sorunu olduğunu açıkladı. NASA'nın X hesabında yaptığı açıklamada, "Uzay istasyonu ses sistemi karmaşıktır, birden fazla uzay aracı ve modülün birbirine bağlanmasına izin verir ve gürültü ve geri bildirim yaşanması yaygındır." dedi.

6 EYLÜL'DE DÖNÜYOR 

Boeing, 2 ertelemenin ardından 5 Haziran'da 2 NASA astronotunu taşıyan Starliner mekiğini ilk kez uzaya yollamıştı. Helyum sızıntısı tespit edilen mekikte yapılan incelemelere rağmen sorunun kaynağı bir türlü bulunamamış ve aracın Dünya'ya dönüşü 4 kez ertelenmişti. Aracın cuma günü mürettebatsız olarak Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan ayrılması bekleniyor.

Sağlıklı ve yeterli uyku hem bedensel hem de zihinsel açıdan dinç olmayı sağlayan en önemli faktörler arasında. Az uyumak, çok uyumak, sık uyanmak, dinç kalkamamak gibi durumlar ise kendiliğinden düzelebilecek basit nedenlerden kaynaklanabildiği gibi psikiyatrik ya da başka bir tıbbi sorunun habercisi de olabilir. Uyku alanında önde gelen uzmanlardan olan Profesör Matthew Walker kaliteli uykunun adımlarını açıkladı. İşte uzmanından kaliteli uyku için yapmanız gereken 6 şey...

Bilim insanları soyu tükenmiş türleri yeniden diriltmenin eşiğine geldi. Bilim insanlarına göre, yünlü mamut, dodo ve thylacine gibi türlerin de aralarında bulunduğu 6 tür yakında aramıza dönebilir.

Arkeologların yaptı kazı çalışmalarında, Çin'in güneydoğusundaki Guangdong eyaletindeki bir hayvanat bahçesinde çeşitli tarihsel dönemlere ait yaklaşık 150 mezar ortaya çıktı.

Çin merkezli haber ajansı  Xinhua'a göre, ilk olarak 2024 yılının nisan-temmuz ayları arasında keşfedilen mezarların, 2 bin 100 yılı aşkın bir zaman dilimine ait olduğunu bildirdi.  Haberde, Mezarların dördünün MÖ 206-MS 220 yılları arasındaki Han Hanedanlığı dönemine, sekizinin MS 265-589 yılları arasındaki Jin ve Güney Hanedanlığı dönemine, 15 tanesinin ise MS 618-907 yılları arasındaki Tang Hanedanlığı dönemine ait olduğu söylendi.  120'den fazla mezarınsa MS 1368'le MS 1911 arasında Çin'e hükmeden Ming ve Çing Hanedanlarına ait bilgisi yer aldı.  Araştırmacılar, modern Çin'in ilk yıllarını oluşturan daha yakın tarihli Çin Cumhuriyeti (1912-1949) döneminden de 48 mezar taşını ortaya çıkardı. Mezarların çoğunun, özellikle de Ming ve Çing çağlarından kalanların, tutarlı bir aralık düzeni izlemesi tüm alanın iyi organize edilmiş ve planlanmış bir mezarlığın parçası olduğuna işaret ediyor.

"ÇOK İYİ KORUNMUŞ" Birden fazla çağda kullanılan düzenli mezar yerleri, insanların geçmişine dair önemli kayıtlar oluşturuyor. Dünyanın farklı yerlerinde bu tür mezarlıklarda kazı yapan araştırmacılar, diğer arkeolojik alanlarla karşılaştırıldığında maddi kültürün burada çok daha iyi korunduğunu tespit etti. Örneğin, son kazı alanında yaklaşık 1300 metrekarelik bir bölgede 200'e yakın çömlek parçasının yanı sıra porselen, bronz, yeşim taşı ve boncuk süslemeler keşfedildi. Bu eserler, Çin'in yıllar içinde sosyal, siyasi, ekonomik ve ideolojik yöneliminde yaşanmış değişimlere dair önemli bilgiler açığa çıkarabilir.

1956'DAN BERİ DEVAM EDİYOR  Kazılar, hayvanat bahçesinin 1956'daki inşaatından bu yana devam ediyor ve araştırmacılar kazı alanında yaklaşık 30 konumda 500'e yakın kadim mezar keşfetti. Halihazırda en önemli bulgular arasında, neredeyse hiç zarar görmemiş 10 metre uzunluğunda bir Doğu Kin Hanedanı (MS 317-420) mezarı yer alıyor ve araştırmacılar o dönemden bugüne, en büyük ve en iyi korunmuş mezarın bu olduğunu söylüyor. Güney Hanedanlarına ait biraz daha küçük bir mezar, henüz kimliği belirlenmemiş bir çiftin ortak mezar yeri olarak dikkat çekiyor. Araştırmacılar, son kazıda çıkarılan mezarlarının "daha sıkı bir dağılım" izlediği için diğerlerinden ayrıştığını söylüyor.

KÜLTÜREL BİLGİ SAĞLIYOR Önemli keşifler arasında neredeyse hiç zarar görmemiş bir Doğu Kin Hanedanı mezarı ve Güney Hanedanlarına ait iyi korunmuş bir mezar yer alıyor. Araştırmacılar, bu keşfin Kin ve Güney Hanedanlarında inşaat teknolojilerinin daha iyi anlaşılmasının önünü açabileceğini umuyor. Bilim insanları, son kazıda keşfedilen iki önemli mezarın daha detaylı çalışılmasının Guangzhou'da Altı Hanedan dönemindeki mezar şekilleri, aşamaları ve cenaze törenleriyle ilgili geleneklerin ortaya çıkarılmasını sağlayabileceğini ifade ediyor.

Jüpiter'in uydusu Ganymede'e, gezegeni kendi ekseninde sallayacak büyüklükte bir asteroitin çarptığı keşfedildi. Çarpışmanın etkisi belirsizken, asteroitin dinozorları yok eden kayadan 20 kat büyük olduğu söylendi.

Almanya'nın dijital teknolojilerin araştırılması ve kullanımı konusunda diğer ülkelere kıyasla çok geride kaldığı bildirildi.

Boeing'in Starliner kapsülü, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) teknik sorunlar yaşarken, kapsülden gelen tuhaf sesler astronotları alarma geçirdi. NASA Starliner kapsülündeki ürpertici sesin kaynağını açıkladı.

NASA ve Boeing, Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) mahsur kalan astronotların Starliner kapsülünü mürettebatsız şekilde dünyaya getirmeye hazırlanıyor. Öte yandan astronot Butch Wilmore ve Suni Williams'ın SpaceX'in kapsülüyle Şubat 2025'te dünyaya dönüş yapması bekleniyor.

Yayımlanan yeni rapora göre, Z kuşağındaki erkek ve kadınların para harcama alışkanlıkları ve boş zaman aktivitelerinde önemli farklılıklar ortaya çıktı. Bulgular arasında, kadınların sosyal medyada daha fazla zaman geçirdiği yer alırken erkeklerin oyun ve haber içeriği tüketiminde öne çıktığı belirtildi.

ABD, İngiltere ve AB'nin, yapay zeka kullanımına ilişkin ilk yasal bağlayıcılığı olan uluslararası anlaşmayı imzalaması bekleniyor. Sözleşmenin Kanada, Japonya ve Avusturalya'nın da dahil olduğu 50'den fazla ülke tarafından hazırlandığı kaydedildi.

Dünyanın ilk uluslararası yapay zeka anlşaması yakın zamanda imzalanmaya hazırlanıyor.

Financial Times'ın Perşembe günü bildirdiğine göre, ABD, İngiltere ve AB'nin yapay zekanın kullanımına ilişkin yasal bağlayıcılığı olan ilk uluslararası anlaşmayı imzalaması bekleniyor.

Üç ülkenin Perşembe günü Avrupa Konseyi'nin yapay zeka sözleşmesini imzalayacağı belirtilirken, sözleşmenin Kanada, Japonya ve Avustralya dahil 50'den fazla ülke tarafından iki yıldan fazla bir süredir hazırlandığı da kaydedildi.

Üst düzey bir Biden yönetimi yetkilisinin verdiği demeçte, ABD'nin yapay zeka teknolojilerinin insan haklarına ve demokratik değerlere saygıyı desteklemesini sağlamaya kararlı olduğunu ve Avrupa Konseyi'nin bu alandaki kilit katma değerini gördüğünü söyledi.

Habere göre İngiltere Teknoloji Bakanı Peter Kyle, “Bu, küresel çapta gerçek dişlere sahip ilk proje ve aynı zamanda çok farklı ulusları bir araya getiriyor” dedi.

Avrupa Konseyi'nin insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü ele alan yapay zeka çerçeve sözleşmesi, Yapay Zeka Komitesi (CAI) tarafından hazırlandı.

CAI, sözleşmenin taslağını Mart ayında tamamladı.

Bunu takiben, sözleşme 17 Mayıs'ta Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından kabul edildi ve 5 Eylül'de Vilnius'ta imzaya açılacak.

Çin, Mars’tan örnekler getirmeyi hedefleyen Tianwen-3 misyonunu 2028'de başlatmayı planlıyor. İki fırlatma ile gerçekleşecek görevde, Mars’tan kaya ve toprak numuneleri toplanıp Dünya’ya getirilecek.

Bir yaban hayatı projesi, kabuklu deniz hayvanlarını Doğu Yorkshire kıyılarına yeniden kazandırmak için Avrupa Yerli istiridyesi üzerinde yeni bir teknik kullanıyor. Proje kapsamında uzmanlar, aşırı avlanma, hastalıklar ve su kalitesinin düşmesi gibi sebeplerle yok olan türü yeniden döndürmeyi hedefliyorlar.

Bir yaban hayatı projesi, kabuklu deniz hayvanlarını Doğu Yorkshire kıyılarına yeniden kazandırmak için yeni bir teknik kullanılmaya başlandı.

Yorkshire ve Lincolnshire yaban hayatı vakıfları ile açık deniz rüzgar şirketi Orsted arasındaki bir iş birliği olan Wilder Humber, önümüzdeki beş yıl içinde 500 bin yerli Avrupa yassı istiridyesini Humber Halici'ne yeniden kazandırmayı hedefliyor.

BİR ZAMANLAR GEMİCİLİK İÇİN TEHLİKEYDİ

Kurum tarafından, istiridye larvalarının deniz tarağı kabuklarıyla dolu bir tanka yerleştirildiği yeni bir yöntem test ediliyor.

Larvalar kabuklara tutunuyor ve daha sonra Humber'a bırakılmadan önce büyümeleri için Spurn Point'teki bir istiridye yuvasına aktarılıyor. Wilder Humber, halicin bir zamanlar gemicilik için tehlike olarak listelenecek kadar büyük, gelişen bir istiridye resifine ev sahipliği yaptığını söyledi.

Aşırı avlanma, hastalıklar ve su kalitesinin düşmesi bu türün azalmasına neden oldu.

200 LİTRE SUYU TEMİZLEYEBİLİYORLAR

İstiridyeler kirlilikle mücadelenin bir yolu olarak kullanılıyor. Tek bir yetişkin istiridye günde 200 litre suyu filtreleyip temizleyebiliyor.

İstiridye yatakları oluştuğunda suyun temizlenmesinin yanı sıra diğer deniz canlılarına da yaşam alanı sağlayacak.

"ÇIĞIR AÇAN PROJE"

Larvaları tedarik eden The Oyster Restoration Company'nin CEO'su Doktor Nik Sachlikidis, "çığır açan projenin" İngiltere'de türünün ilk örneği olduğunu "Biyolojik çeşitliliği önemli ölçüde artıracak ölçeklenebilir kara ve deniz konuşlandırmasına doğru önemli bir adım atıyoruz" sözleriyle dile getirdi.

Sachlikidis, sözlerine "Yerli istiridyelerin deniz ekolojisine olan olumlu etkisi çok derindir ve birlikte, gelecekte daha sağlıklı ve dayanıklı bir çevre sağlamak için daha fazla yerli istiridye restorasyon projesinin önünü açıyoruz." diye devam etti. 

Arianespace, son Vega roketi Sentinel-2C gözlem uydusunu başarıyla fırlattı. Uydu, Avrupa Birliği’nin Copernicus programı kapsamında Dünya'nın çevresel gözlemi için kullanılacak.

Arianespace son Vega roketini fırlatarak Sentinel-2C uydusunu Avrupa Birliği'nin Dünya'nın çevresini gözlemlemeye yönelik Copernicus programı kapsamında yörüngeye yerleştirdi. Yayınlanan görüntülere göre, daha büyük araçların aksine yan tarafına bağlanmış iticilere sahip olmayan ince tek gövdeli roket, 4 Eylül'de Fransız Guyanası'ndaki fırlatma üssünden fırlatıldı.

12 YILLIK GÖREVİ SONA ERDİ

Fırlatma, İtalyan Avio tarafından tasarlanan küçük fırlatma aracının 12 yıllık kariyerini sona erdirdi.

Airbus Defence & Space tarafından inşa edilen Sentinel-2C, Copernicus programı kapsamında faaliyet gösteren bir çift uydunun parçası olan Sentinel-2A'nın yerini alacak.

ACİL DURUMLARI İNCELEMEK İÇİN KULLANILACAK

Avrupa Komisyonu Copernicus birimi başkanı Mauro Facchini fırlatmadan önce gazetecilere yaptığı açıklamada Sentinel-2C'nin ormansızlaşma, kentsel gelişim ve orman yangınları, seller veya volkanik patlamalar gibi acil durumları incelemek için kullanılacağını söyledi.

Projede AB'ye ortak olan Avrupa Uzay Ajansı, Copernicus'un dünyanın en büyük çevresel izleme uydusu olduğunu söyledi.

Programın altı Sentinel uydu ailesi birlikte, karbondioksitten dalga yüksekliğine veya kara ve okyanusların sıcaklıklarına kadar gezegenin hayati verilerini okumayı amaçlıyor.

2022'de Copernicus Sentinel-2 uydu görüntüleri İtalya'nın Po Vadisi'ndeki ciddi kuraklık hasarını ortaya çıkarmıştı.

James Webb Uzay Teleskobu, geçtiğimiz yıl keşfettiği soru işaretine benzeyen galaksinin ardından, milyarlarca ışık yılı uzaklıkta benzer bir galaksiye daha rastladı. Bu keşif, galaksilerin evrimi hakkında yeni ipuçları sunuyor.

James Webb Uzay Teleskobu, geçtiğimiz yıl soru işaretine benzeyen bir galaksi tespit etmişti. 

Webb bir başka soru işaretli galaksiye rastladı ve araştırmacılar milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki bir galakside bile yıldız oluşumunun nerede gerçekleştiğini tespit etmek için Webb'in NIRISS cihazını da kullandılar.

NASA ile Avrupalı ve Kanadalı bilim insanları tarafından inşa edilen bir kızılötesi teleskop olan Webb, MACS-J0417.5-1154 galaksi kümesinin soru işaretine benzeyen görüntüsünü yakaladı. 

Saint Mary's Üniversitesi'nden gökbilimci Vicente Estrada-Carpenter "Galaksilerde yıldız oluşumunun ne zaman, nerede ve nasıl gerçekleştiğini bilmek, galaksilerin evrenin tarihi boyunca nasıl evrimleştiğini anlamak için çok önemlidir. Soru İşareti Çifti'ndeki her iki galaksi de, muhtemelen iki galaksinin çarpışmasından kaynaklanan gazın bir sonucu olarak, birkaç kompakt bölgede aktif yıldız oluşumu gösteriyor. Ancak her iki galaksinin de şekli çok bozulmuş görünmüyor, bu nedenle muhtemelen birbirleriyle etkileşimlerinin başlangıcını görüyoruz." dedi.

Araştırma, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dergisinde yayımlandı.

Bilim insanları, en doğru zaman hesabını yapacak nükleer bir saat prototipi geliştirdi.

Bilim insanları nükleer saatler üzerinde uzun süredir çalışmalarını sürdürüyor. Önünde zorlu engellerin bulunduğu bu çığır açacak çalışmada ilk prototip üretildi. 

Temel bileşenleri belirlenerek ilk prototipi başarıyla geliştirilen nükleer saatin zamanı daha yüksek hassasiyetle ölçme potansiyeline sahip olacağı belirtildi. 

Nükleer saatler, uzun süredir bilimsel araştırmaların odağındaydı, ancak çeşitli zorluklarla karşılaşılıyordu.

100 BİN KAT DAHA KÜÇÜK

Atom saatleri, atomdaki elektronların enerji durumlarındaki değişikliklere dayanarak çalışmakta. Atomlar, bu enerji geçişleri sırasında belirli bir frekansta enerji yayar. Bu frekansın ölçülmesi, atom saatlerinin doğruluğunu belirler. Geleneksel atom saatlerinde genellikle sezyum atomları kullanılırken, stronsiyum elementinin daha hassas sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir. Nükleer saatler ise zamanı atom çekirdeğindeki enerji değişimlerine dayanarak ölçmeyi amaçlamaktadır. Atom çekirdeği, atomdan yaklaşık 100 bin kat daha küçük bir yapı olduğundan, bu enerji değişimlerinin daha hassas ölçümler yapılmasını sağlayabileceği düşünülmektedir.

TORYUM-229 İZOTOPU Ancak, bilim insanlarının karşılaştığı en büyük zorluklardan biri, atom çekirdeklerinin enerji durumlarını değiştirememeleriydi. Bu sorunu aşmak için toryum elementinin toryum-229 izotopuna odaklanıldı. Toryum-229'un çekirdeğindeki enerji değişimlerinin daha az enerji gerektirdiği ve dolayısıyla daha uygun bir seçenek olduğu belirlendi. Bu yıl, araştırmacılar toryum-229'un çekirdeğinde enerji durumunu değiştirmeyi başardı. Şimdi, bu başarının ardından, Nature dergisinde yayımlanan araştırma sonuçlarına göre, ilk nükleer saat prototipi geliştirildi. Ekip, kalsiyum florürden bir kristal yaparak içine toryum atomlarının çekirdeklerini yerleştirdi. Ardından, bu kristali stronsiyum temelli bir atom saatine entegre ederek ultraviyole ışığa maruz bıraktılar. Bu prototip, mevcut atom saatlerinden daha isabetli ölçümler yapma potansiyeline sahip olmasına rağmen, henüz tam anlamıyla istenilen hassasiyete ulaşılmadı. Ekip, prototipin temel bileşenlerini içerdiğini ve gelecekte önemli ilerlemeler kaydedileceğini belirtiyor.

ULTRA YÜKSEK HASSAS ZAMAN Viyana Teknik Üniversitesi'nden Thorsten Schumm, bu ilk prototipin toryumun zamanı ultra yüksek hassasiyetle ölçmek için kullanılabileceğini kanıtladığını ifade etti. Schumm, teknik geliştirme çalışmalarının devam ettiğini ve büyük engellerin beklenmediğini belirtti. Fizikçi Jun Ye, bu gelişmeyi "Milyarlarca yıl boyunca çalışsa bile bir saniyeyi kaçırmayan bir kol saati düşünün. Henüz bu noktada değiliz, ancak bu araştırma bizi o hassasiyet seviyesine yaklaştırıyor" şeklinde değerlendirdi.

3 YIL İÇERİNDE ATOM SAATLERİNİ GEÇECEK Nükleer saatlerin, GPS ve internet hızında iyileşmelere ve evrenin gizemlerinin çözülmesine katkıda bulunabileceği öngörülüyor. Ekip, nükleer saatlerin, atom saatlerine kıyasla daha az elektriksel ve manyetik alan etkilerine duyarlı olduğunu ve toryum-229'un nükleer geçiş frekansının daha yüksek olduğunu belirtiyor. Araştırmacılar, önümüzdeki iki ila üç yıl içinde nükleer saatlerin atom saatlerini geçmesini bekliyor.

NASA astronotları Barry Wilmore ve Suni Williams, Starliner kapsülünde yaşanan sorunlar nedeniyle Şubat 2025'e kadar Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) mahsur kalmış durumda. Haziran ayından beri uzayda yaşayan astronotların uzun süreli kalışı, radyasyona maruz kalma risklerini de akıllara getirdi. Bu durumun kanser ve diğer sağlık sorunlarına yol açabileceği kaydedildi.

Kanada'da Vancouver Adası'nda yapılan araştırmalar sırasında deniz filleri ile ilgili şaşırtıcı bir keşif yapıldı. 645 metre derinlikte çekilen görüntülerde deniz fillerinin sonar sesini yemek bulmak için kullandıkları ortaya çıktı.

Fokgiller familyasından olan deniz fillerinin yemek bulmak için sonar sesi kullandıkları ortaya çıktı. Kuzey ve güney olarak iki türü olan deniz filleri fokgiller familyasına ait bir canlıdır. Kuzey deniz filleri, her yıl Kaliforniaya ve Meksika'dan Büyük Okyanus'un kuzeyindeki beslenme alanlarına gidiyor. Hayatta kalma oranı dişilerde daha fazla olan bu tür, 1700 metreden daha derine dalabiliyor. Hayatta kalma oranları daha yüksek olduğu için dişiler üzerinden takip edilen deniz fillerinin erkekleri ve henüz yetişkinliğe ulaşamamış ergen üyeleri hakkında pek fazla bilgi yer almıyor. Vancouver Adası'nın güney kıyısının açıklarındaki Barkley Kanyonu'nda incelemeler yapan araştırmacılar, bu canlılarda daha önce görülmemiş bazı davranışları şans eseri kaydetti.

BALIKLARIN ALANLARINI TESPİT EDİYORLAR Kanada'daki Victoria Üniversitesi'ne bağlı Ocean Networks Canada gözlemevi araştırmacıları, yaptıkları keşifler sırasında 645 metre derinlikte çekilen videoları izledi ve en az 8 deniz filinin sürekli bu bölgeye geldiğini gördü. Ekip, kuzey deniz fillerinin sonar sesini yemekle ilişkilendirdiği sonucuna vardı. Hayvanlar, bu ses sayesinde avlayabilecekleri balıkların olduğu alanları tespit ediyordu. Makalenin yazarlarından Heloise Frouin-Mouy "Deniz fillerinin, sonarın ürettiği gürültüyü yiyecekle ilişkilendirmeyi öğrendiğinden şüpheleniliyor. Bu durum 'yemek zili' etkisi diye biliniyor" dedi. Frouin-Mouy videoları izlediğinde hayrete düştüğünü söyleyerek "Balıkları kovaladıklarını görmek inanılmazdı" diye ekliyor.

DEFALARCA KEZ BULABİLİYORLAR Haziran 2022-Mayıs 2023 döneminde yapılan bu gözlemlerde 4 deniz filinin bölgeye sürekli geldiği ve birinin 30 gün boyunca burada kaldığı da kaydedildi. Bilim insanlarına göre bu davranış, okyanusun tamamen karanlıkta kalan küçük bir alanın yerini defalarca bulabildiklerini gösteriyor. Ayrıca 4 ila 7 yaşında olan, henüz yetişkinliğe erişmemiş erkek deniz fillerinin deniz tabanında kısa uykulara daldığı da gözlemlendi. Araştırmacılar bu harekete daha önce rastlanmadığını söylüyor. Frouin-Mouy, 8 deniz filine en sevdiği grup The Beach Boys üyelerinin ismini vermiş. Deniz biyoloğu, bölgeyi en sık ziyaret eden favori hayvanına, grubun solistine ithafen Mike adını verdiğini söylüyor.

Bilim dünyası araştırmalarla dikkat çekici çıkarımlar ortaya koymaya devam ediyor. Yapılan bir araştırmaya göre, burun karıştırmanın Alzheimer hastalığına yakalanma riskini artırabileceği ortaya çıktı. Mevcut araştırmalar, parmaklardan burna aktarılan mikropların beyne ulaşıp iltihaplanmaya neden olarak Alzheimer riskini tetiklediğini öne sürdü. Bilim insanları alışkanlığın beraberinde getirdiği riski azaltmak için düzenli el yıkama gibi basit önleyici tedbirler öneriyor.

Bilim dünyası yeni araştırmalarla her geçen gün daha da dikkat çeken detaylar ortaya koyuyor.

Burun karıştırmanın Alzheimer hastalığına yakalanma riskini artırabileceği ortaya çıktı.

"RİSK FAKTÖRÜ OLABİLİR"

Amerikan Tıp Bilimleri Dergisi'nde yayımlanan ve 10 araştırmaya atıfta bulunan bir raporda, burun karıştırmanın bunama riskini artırabileceği öne sürüldü. Burun karıştırmanın Alzheimer hastalığıyla olası bağlantısının daha fazla araştırılması çağrısında bulunan bilim insanları, burun karıştırmanın Alzhimer hastalığının gelişmesinde önemli bir risk faktörü olabileceğini söyledi.

Yapılan yeni bir araştırma, 120 milyon yıl önce Ay'da volkanik aktivite olduğunu keşfetti. Araştırmacılar 4,6 milyar yaşında olan Dünya uydusunun varoluş sürecinin çoğunda volkanik olarak aktif olduğunu gösterdiğini kaydetti.

Ay'da yaklaşık 120 milyon yıl önce volkanik aktivite olduğu saptandı Çin’de yapılan araştırmaya göre Dünya'nın uydusu Ay’da yaklaşık 120 milyon önce oluşmuş volkanik maddeler bulundu. Başkent Pekin'de bulunan Çin Bilim Akademisi'nde bilim insanları, Ay'dan toplanan örnekleri inceledi.

DÜNYA'DA DİNAZORLAR VARDI Bilim insanları, daha öncesinde yaklaşık bir milyar yıldır volkanik olarak aktif olmadığı düşünülen Ay'ın, dinozorlar Dünya'da yaşarken volkanik aktiviteye sahip olduğunu saptadı. "Chang'e 5 Uzay Aracı"nın yaklaşık 4 yıl önce Ay'dan topladığı örnekleri inceleyen araştırmacılar, örneklerde yaklaşık 120 milyon yıl önce oluşmuş cam parçaları buldu. Dünya'ya gelen örneklerden 4'ünde bulunan yaklaşık 3 bin cam örneği inceleyen araştırmacılar, örneklerde yüksek derecede toryum da gözlemledi.

4 MİLYAR YAŞINDA  Araştırmacılar, örneklerin sülfür izotopları ve kimyasal yapıları yüzünden volkanik cam olduklarını belirterek, bu örneklerin element yapısı olarak daha önce Apollo görevinde getirilen örneklerdeki volkanik camlara benzer yapıda olduklarını ekledi. Bu örneklerin 4,6 milyar yaşında olan Ayda 120 milyon yıl önce volkanik aktivite olduğunu gösterdiğini aktaran araştırmacılar, bu bulgunun Ayın varoluş sürecinin çoğunda volkanik olarak aktif olduğunu gösterdiğini kaydetti.

Bilim insanları, büyük bir beyne sahip olmanın insan beyninin yaşlanma sürecini hızlandırabileceğini ortaya koydu. Yeni bir çalışmada, insan beyninin bazı bölgelerinin yaşlanma sürecinin, daha küçük beyinli primatlara göre çok daha hızlı gerçekleştiği saptandı.

İnsan beyninin büyüklüğü, onu diğer primatlardan ayıran önemli bir özellik olarak biliniyor. Ancak, hakemli dergi Science Advances’ta yayımlanan yeni bir çalışmaya göre, bu büyüklüğün bir bedeli olabilir. Araştırmalar, büyük beyin bölgelerinin daha hızlı yaşlandığını gösterdi. Çalışma, 480 insan ve 189 şempanzenin beyin taramalarını inceleyerek, her iki türün beyninin nasıl yaşlandığını gözlemledi. Şempanzeler insanların atası olmasa da, bilim dünyası her iki türün ortak bir atadan evrimleştiğini kabul ediyor. Ancak İnsan beyni, şempanzelerin beyninden üç kat daha büyük.

Araştırma, insan ve şempanze beyinlerinde 17 ayrı bölge tespit etti. Bu bölgelerden bazıları benzer boyuttayken, bazıları insanlarda daha geniş bir alan kaplıyordu. Özellikle gözlerin hemen arkasında bulunan ve karar verme süreçlerinde kritik rol oynayan orbitofrontal korteks gibi bölgelerde önemli farklılıklar gözlemlendi. Yaşlanma sürecini incelediğinde, araştırmacılar her iki türde de beynin küçüldüğünü ancak insan beyninde orbitofrontal korteks gibi bölgelerde bu küçülmenin daha hızlı gerçekleştiğini buldular.

BÜYÜK OLAN ÇABUK YAŞLANIYOR  Dr. Sam Vickery, Heinrich Heine Düsseldorf Üniversitesi'nden ve çalışmanın yazarlarından, beynin en hızlı genişleyen bölgelerinin karmaşık işlevlerle ilişkili olduğunu belirtti. Bu durum, bu bölgelerin daha çabuk yıpranıp küçülmesini açıklayabilir. Ancak, büyük beyin bölgelerinin neden daha hızlı yaşlandığını anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyuluyor. Çalışmaya dahil olmayan bazı uzmanlar, bu bulguların daha geniş bir örneklemle desteklenmesi gerektiğini ifade ediyor. University College London'dan antropolog Dr. Aida Gomez-Robles, "İnsanlardaki yaşlanma araştırmaları genellikle binlerce kişiyi içeriyor. Bulgularımız bazı bölgeler için geçerli olabilir, ancak tüm bölgeler için geçerliliğini doğrulamak gerekiyor," dedi. Sonuç olarak, büyük beyin bölgelerinin insanlara uzun ömür ve hayatta kalma avantajı sağlasa da, bu bölgelerin ilk yaşlanan kısımlar olması, evrimin bir avantajla birlikte bir dezavantaj da getirdiğini gösteriyor. Dr. Vickery, "Böyle muhteşem bir beynimiz var ama bunun bir bedeli de var," diyerek, araştırmanın sonuçlarını özetledi.

ABD'de Rush Üniversitesi Tıp Merkezi'nin yeni araştırması, gece parlak dış ışıklara maruz kalmanın, özellikle gençlerde Alzheimer hastalığı riskini diğer faktörlerden daha fazla artırabileceğini ortaya koydu.

Neandertallerin düşünülenden daha akıllı olduğunu gösteren "şaşırtıcı" yeni kanıtlar ortaya çıktı. Bulgular, Neandertallerin çevrelerine uyum sağlayabildiklerini ortaya koydu. Bu durum, arkaik insanların yavaş yürüyen mağara adamları olduğu inancına meydan okuyarak, onların hayatta kalma ve avlanma becerilerine ışık tuttu.

Arkeologlar, Neandertallerin daha önce düşünülenden daha akıllı olduğunu gösteren "şaşırtıcı" yeni kanıtlar ortaya çıkardı. İspanya'daki Pirene Dağları yakınlarında yapılan kazılarda, taş aletler ve hayvan kemikleri de dahil olmak üzere 29 binden fazla eser bulundu. Bu bulgular antik primatların yetenekli ve zeki avcılar olduğunu gösteriyor.

ÖZEL ALETLER GELİŞTİRDİLER Kazı alanında bulunan hayvan kemikleri, atalarımızın öğünlerini bulundukları çevreye göre planladıklarını ve bizon gibi büyük hayvanları veya tavşan gibi daha küçük hayvanları öldürmek için özel aletler geliştirdiklerini gösteriyor. Araştırmacılar, "Bulgular, Neandertallerin çevrelerine uyum sağlayabildiklerini ortaya koydu. Bu durum, arkaik insanların yavaş yürüyen mağara adamları olarak ününe meydan okuyarak, onların hayatta kalma ve avlanma becerilerine ışık tuttu" dedi. Bölgede Neandertallerin yaşadığı çok sayıda mağara ve kaya sığınağı bulunuyor.

KÜÇÜK HAYVANLARI DA AVLIYORLARDI Baş yazar Dr. Sofia Samper Carro, "Bulduğumuz hayvan kemikleri, onların çevredeki faunayı başarıyla kullandıklarını, kızıl geyik, at ve bizon avladıklarını, ayrıca tatlı su kaplumbağaları ve tavşanları yediklerini gösteriyor ki bu da Neandertaller için nadiren düşünülen bir planlamayı ima ediyor" diye konuştu. Araştırmacılara göre bu yeni bulgular, Neandertallerin yalnızca at ve gergedan gibi büyük hayvanları avladığı yönündeki yaygın inanışa meydan okuyor. Dr. Samper Carro, "Bulduğumuz kemiklerde bulunan kesik izleri sayesinde, Neandertallerin küçük hayvanları avlayabildiğine dair doğrudan kanıt elde ettik" dedi.

Binlerce yıldır insan genomunda bulunan DNA'ya sahip kadim virüsler, yaşa bağlı pek çok hastalığın nedeni olabilir. Bilim insanları, "retroelementler" olarak bilinen bu viral DNA'yı kullanarak insan hücrelerinin yaşını 'yüksek doğrulukla' tahmin edebileceklerini ilk kez kanıtladılar.Peki yaşlanmayı tersine çevirmek mümkün mü?

Alzheimer hastalığının tedavi ve neyin sebep olduğunu hâlâ tam olarak bilmezken Scince Alert’te yayınlanan bir makalede, Alzheimer hastalığının klasik olarak kabul edildiği gibi bir beyin hastalığı olmayabileceği, bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırması anlamına gelen otoimmün hastalık olabileceği öne sürüldü.

Beyninin yüzde 90'ı eksik olmasına rağmen nispeten normal ve sağlıklı bir hayat yaşayan bir adam, bilim dünyasını şaşkına çevirdi. Bu durum beyin ve bilinç hakkında mevcut anlayışların sorgulanmasıyla bilim dünyasında geniş bir etki yarattı.

Bilim insanları, lücid rüyalar aracılığıyla sanal araçları kontrol etmenin ve gerçek dünyadaki nesneleri harekete geçirmenin mümkün olduğunu öne sürdü. Araştırmalar, uykudayken sorunları çözme, sanat veya müzik yapma gibi çeşitli becerilerin geliştirilmesini sağlayan bu tekniklerin gelecekte daha yaygın hale gelebileceğini gösteriyor.

Araştırmacılar, kambur balinaların, suyu karmaşık baloncuk ağına dönüştürüp bir alet gibi kullanarak avlandıklarını keşfetti.

Kutup Yıldızı'nın boyutu ve görünümü hakkında yeni ayrıntılar ortaya çıktı. Bilim insanları Kutup Yıldızı'nın üstünde karanlık ve değişken benekler olduğunu tespit etti. Polaris olarak da bilinen yıldızı detaylıca inceleyen araştırmacılar, ilk kez bir değişen yıldızın yüzeyinin nasıl göründüğünü ortaya koydu.

İLK KEZ GÖRÜNTÜLENDİ

Güneş'in yaklaşık 5 katı kütleye ve 46 katı çapa sahip yıldızla ilgili en şaşırtıcı bulgu yüzey dokusu oldu. Polaris'i detaylıca inceleyen bilim insanları, ilk kez bir değişen yıldızın yüzeyinin nasıl göründüğünü belirledi. Görüntüleri Polaris'in yüzeyinde zamanla değişen, yer yer parlak ve karanlık büyük benekleri ortaya çıkardı. Bilim insanları bu lekelerin, yıldızın dönüşündeki değişimle bağlantılı olabileceğini düşünüyor.

Son yıllarda yapılan araştırmalar, solakların bazı bilişsel yeteneklerde sağlaklardan farklılık gösterebileceğini ortaya koydu. Ancak, bu farklılıkların zekâ düzeyini etkileyip etkilemediği konusunda bilim dünyasında henüz net bir görüş birliği yok. Ancak solak insanlar nüfusun genelinde yüzde 10’luk bir azınlık iken, beceri ve zekaları ile bu oranın üzerinde bir performans gösteriyor. İşte solaklarla ilgili bilinmesi gerekenler...

Bilim insanları Dünya'nın uydusu Ay ile ilgli yeni bir keşifte bulundu. Ay'ın güney kutbuna inen Hindistan keşif aracı Ay'ın güney kutbunun bir zamanlar erimiş kayalardan oluşan bir magma okyanusu olduğunu doğruladı.

Bilim insanları, ilk hücrelerin oluşumunda yağmur suyunun kritik bir rolü olabileceğini tespit etti.

Protohücrelerin yani ilk hücrelerin nasıl oluştuğu ve yaşamın çeşitlenmesine nasıl zemin hazırladığı, bilim dünyasının en önemli sorularından biri olarak kabul ediliyor.

Pek çok bilim insanı, bu ilk hücrelerde DNA değil, yalnızca RNA bulunduğunu öngörüyor. RNA, genellikle tek sarmallı olup bilgi depolama işlevi görebilmesinin yanı sıra proteinler gibi katlanabilir ve diğer molekülleri birleştirebilir. İlk hücrelerin, RNA, protein ve lipit içerdiği ve bu moleküller arasında alışveriş yaparak çoğaldığı tahmin ediliyor. Birer damlacık olduğu düşünülen bu hücrelerin, bugünkü gelişmiş versiyonları gibi hücre zarı yoktu. Laboratuvar deneylerinde, zarsız protohücreler arasındaki genetik alışverişin çok hızlı olduğu gözlemlendi. Bu durum, tüm hücrelerin kısa sürede birbirinin kopyası olmasına neden olabilirdi. Ancak, bu hızlı RNA alışverişinin evrimi engelleyeceği ve evrim sürecinin bireyler arasındaki genetik farklılığa dayanması gerektiği ortaya çıktı. Chicago Üniversitesi'nden Dr. Aman Agrawal, "Moleküller sürekli yer değiştirirse, kısa sürede tüm hücreler birbirine benzer hale gelir ve evrim gerçekleşmez çünkü ortaya tıpatıp aynı klonlar çıkar" diyor.

"YAĞMUR SUYU ÇÖZÜM GETİRDİ" Dr. Agrawal ve ekibi, Science Advances dergisinde yayımladıkları araştırmada yağmur suyunun bu soruna çözüm getirdiğini duyurdu. Laboratuvar deneylerinde, RNA ve diğer kimyasalların arıtılmış suyla birleştiğinde RNA damlacıklarının birkaç gün boyunca sabit kaldığı gözlemlendi.

Önceki çalışmalarda, bu damlacıklar birkaç dakika içinde birleşiyordu. Yağmur altında yapılan deneylerde ise suyun, protohücrelerin etrafında koruyucu bir kalkan oluşturduğu ve bu kalkanın genetik değişim ve evrimi mümkün kıldığı kaydedildi. Dr. Agrawal, "Bu damlacıkların etrafında bir ağ oluştuğunu düşünebilirsiniz," diyor. Araştırmacılar, birkaç günlük sürenin, ilk hücrelerin mutasyon ve evrim geçirmesi için yeterli olduğunu belirtiyor. Matthew Tirrell, araştırmanın bulgularını "Bu özgün ve yenilikçi bir gözlem" şeklinde değerlendiriyor. Bilim insanları, yaklaşık 3,8 milyar yıl önce Dünya'nın daha asidik yağmurlara sahip olduğunu tahmin ederek asidik suyla yaptıkları testlerde aynı sonuca ulaştı. Dr. Agrawal, "Kullandığımız moleküller, sadece birer modeldir ve fizik kuralları aynı kalacaktır," diyerek ekliyor.

Aurora Borealis yani Kuzey Işıkları, binlerce yıldır insanlığı hayrete düşüren, gece gökyüzünde parlayan ışıkların muhteşem bir gösterisidir. Kuzey Işıkları, dünyanın dört bir yanında görülürken, 2024 yılında son yıllara kıyasla daha fazla ülkede gözlemlendi. Peki Kuzey Işıkları nasıl oluşuyor? Ve onları nasıl görebilirsiniz?

Bilim insanlarının yürüttüğü yeni bir çalışma, pitonların kalplerinin kendilerinden çok daha büyük hayvanları sindirirken nasıl dayanabildiğini ortaya koydu. Araştırma, insanların yaşadığı kalp sorunlarına yönelik potansiyel tedavi yöntemlerini işaret ediyor.

Afrika, Güney Asya ve Avustralya'da yaşayan pitonlar, büyük avları tek seferde yutma yetenekleriyle tanınıyor. Bu yılanlar, gıda bulmanın zor olduğu bölgelerde uzun süre aç kalabiliyor ve ardından büyük miktarda yemek tüketebiliyorlar. Ancak, pitonların bu süreçte kalplerinin nasıl etkilendiği hakkında bilgi sınırlıydı. Colorado Boulder Üniversitesi'nden Leslie Leinwand, "Pitonlar, vahşi doğada yemek yemeden aylar hatta bir yıl geçirebilir ve sonra kendi vücut kütlelerinden daha büyük bir şey tüketebilirler. Ancak yine de kalp ve diğer organları olumsuz etkilenmeden bu süreci tamamlarlar," dedi.  Leinwand ve ekibi, bu fenomeni araştırmak üzere kraliyet pitonu (Python regius) türünün kalbini inceledi. Çalışmada, 28 gün boyunca yemek yemeyen pitonlara, vücut kütlelerinin yüzde 25’ine eşit olan fareler yedirildi. Diğer bir grup piton ise aç bırakıldı. Yemek yiyen pitonların kalbinin, 24 saat içinde yüzde 25 büyüdüğü ve kalp kasını oluşturan iplikçiklerin, aç kalan pitonlara kıyasla yaklaşık yüzde 50 daha fazla kuvvetle kasıldığı gözlemlendi. Bu iplikçikler, yemek yemeyen pitonlardakine göre daha az gergin bulunmuştu. Ayrıca, yemek yiyen pitonların metabolizmasının hızlandığı ve bazı gen ifadelerinin değiştiği tespit edildi.

"BÜYÜYÜP TEKRAR KÜÇÜLÜYOR" Bilim insanları, pitonların iki hafta kadar sonra sindirme sürecini tamamladıklarında, tüm organlarının normale döndüğünü ve sadece kalbin biraz daha büyük kaldığını belirledi. Leinwand, "Pitonların uzun süre aç kalabilmeleri ve büyük öğünleri aralıklı olarak tüketebilmeleri, hayatta kalmaları açısından kritik önemde. Vücutlarındaki organlar, yemek yedikten sonra hızlı bir şekilde büyüyüp, sindirimden sonra yeniden küçülüyor," diyor. Bu çalışma, pitonların zorlayıcı durumlarda kalbinin sertleşmediğini gösterdi. Bilim insanları, bu mekanizmanın insan kalp hastalıklarının tedavisinde nasıl kullanılabileceğini araştırmayı umuyor. Leinwand, "Pitonların kalbindeki bu sağlıklı biyolojik mekanizmayı uygulayabilirsek, kalp hastalarına önemli yardımlarda bulunabiliriz," diyor.

İtalya'da 17. yüzyıldan kalma bir mezarda gömülü iki kişinin beyin dokularında bulunan kokain izlerine rastlandı. Koka bitkisinin Avrupa'daki kullanımının düşündüğünden çok daha eskiye dayandığını gösteren bu bulgu, kokainin Avrupa'da 19. yüzyıldan önce nasıl ve ne zaman yayıldığını anlamak için yeni bir ışık tutuyor.

Araştırmacılar, İtalya'da 17. yüzyıldan kalma bir mezarda gömülü iki kişiden alınan mumyalanmış beyin dokularında kokain izlerine rastladı. Koka bitkisinden elde edilen kokainin Avrupa'da yaygın olarak bulunmasının 19. yüzyılda, bitkiden kimyasal işlem kullanılarak elde edilmesiyle başladığı düşünülüyordu.

AVRUPA'DA 200 YIL ÖNCE BAŞLAŞMIŞ OLABİLİR  Ancak bu yeni keşif, koka bitkisinin ve kokain uyuşturucusunun Avrupa'daki kullanımına yeni bir ışık tutuyor. Uyuşturucunun nasıl kullanıldığının, nasıl elde edildiğinin ve Avrupa'da ve dünya genelinde ne kadar popüler olduğunun araştırılmasına yönelik yeni yollar açabilir. Yeni arkeotoksikoloji, Avrupa kıtasında kokain kullanımını neredeyse iki yüzyıl geriye götürüyor.

Journal of Archaeological Science dergisinde yayınlanan makaleye göre bu, koka bitkisinin (bilimsel adı Erythroxylum spp.) 1600'lü yıllarda Avrupa'da bulunduğuna dair ilk kanıt.

Beyin dokuları, Milano şehrinde bulunan bir hastanenin (Ospedale Maggiore) ölen hastaları olan iki kişinin mumyalanmış kalıntılarından alındı. Hastanenin toplumun dışlanmış kesimlerinden gelen insanlara hizmet verdiği biliniyor. Kayıtlara göre, hastanenin bitişiğindeki bir kilisede Ca' Granda mahzeni olarak adlandırılan ve 17. yüzyıl boyunca hastanede vefat eden hastaların gömüldüğü bir yer vardı. Tahminlere göre mahzende, hayatını kaybeden ve buraya gömülen 10 binden fazla kişiye ait yaklaşık 2.9 milyon kemik bulunmaktadır. Bu kalıntılardan, o dönemde yaşayan insanların toksikolojik alışkanlıklarını bulmak için bir çalışma yapıldı.

KOKA BİTKİSİ BİLEŞENLERİNE RASTLANDI İki bireyin kalıntılarından alınan beyin dokularında koka bitkisinin aktif bileşenlerine rastlanmıştır, bu da bu bileşenlerin bireyler tarafından hayattayken alındığına işaret etmektedir. Hastanenin tedavi amacıyla bu bitkiyi kullandığına dair bir kanıt olmadığı için hastaların, ilaç veya keyif amacıyla kendi başlarına kokain tüketmiş olması muhtemel görünüyor.

Araştırmacılar makalede "Korunmuş insan beyinleri üzerinde yapılan toksikolojik analizler, Erythroxylum cinsi bitkisinin 19. yüzyıldan önce Avrupa'da kullanıldığına dair ilk kanıtları ortaya koyarak, bitkinin varlığına dair anlayışımızı neredeyse iki yüzyıl geriye götürdü" ifadelerine yer verdi. 

Yeni araştırma, kokainin sanılandan çok daha önce Avrupa'da yaygınlaştığı ihtimalini öne çıkarsa da durum aslında böyle olmayabilir. İncelenen cesetlerin yaşadığı dönemde İspanya'nın kontrolündeki Milano, özellikle Amerika'dan egzotik bitkiler ihraç ediyordu. Bu nedenle kokain tüketimi İspanya'da, kıtanın geri kalanından önce yaygınlaşmış olabilir.

Botsvana'da dünyanın en büyük ikinci elması bulundu. 2 bin 492 karatlık devasa elmas Karowe Elmas Madeni'nde x-ray algılama teknolojisi kullanılarak keşfedildi. Taş, karat bakımından 1905 yılında Güney Afrika'da keşfedilen 3 bin 16 karatlık Cullinan Elması'ndan sonra ikinci sırada yer alıyor. İngiliz Financial Times gazetesi uzmanlara dayanarak taşa 40 milyon dolar (yaklaşık 1 milyar 36 milyon TL) fiyat biçti.

Kanadalı madencilik şirketi Lucara Diamond, Botsvana'da dünyanın en büyük ikinci elması olan 2 bin 492 karatlık devasa bir elmas keşfedildiğini duyurdu.

İngiliz Financial Times gazetesi uzmanlara dayanarak taşa 40 milyon dolar (yaklaşık 1 milyar 36 milyon TL) fiyat biçti. Şirket tarafından yapılan açıklamada, elmasın Botsvana'nın kuzeydoğusundaki Karowe Elmas Madeni'nde x-ray algılama teknolojisi kullanılarak keşfedildiği belirtildi.

EN BÜYÜK ELMAS 3 BİN KARAT Lucara, buluntu için bir değer vermedi veya kalitesinden bahsetmedi. Ancak taş, karat bakımından 1905 yılında Güney Afrika'da keşfedilen 3 bin 16 karatlık Cullinan Elması'ndan sonra ikinci sırada yer alıyor. Lucara Başkanı William Lamb yaptığı açıklamada, “2 bin 492 karatlık bu olağanüstü elması bulduğumuz için çok mutluyuz” dedi. Şirket tarafından yayınlanan resimler elmasın bir avuç içi kadar büyük olduğunu gösteriyor.

EN BÜYÜK KABA ELMASLARDAN BİRİ Açıklamada, bu buluntunun “şimdiye kadar ortaya çıkarılan en büyük kaba elmaslardan biri” olduğu belirtildi. Perşembe günü açıklanan bulgudan önce Botsvana'da keşfedilen en büyük elmas, 2019 yılında Lucara tarafından Karowe madeninde çıkarılan ve Sewelo adı verilen 1 bin 758 karatlık bir taştı. Lucara 2021 yılında Botsvana'da aynı x-ray teknolojisini kullanarak 1 bin 174 karatlık bir elmas taşı bulmuştu.

Beyazlayan saçlar, yaşlılığın ilk sinyalleri olarak kabul edilse de bazen genç yaşlarda da beyaz saç telleriyle karşı karşıya kalabilirsiniz. Peki, saçlarınızın erken beyazlamasının sebebi stres olabilir mi? Bu konuda bugüne kadar birçok araştırma yapıldı; son çalışmalar ise buna net bir yanıt veriyor.

SpaceX, Polaris Dawn göreviyle dört astronotu uzaya gönderiyor. Mürettebatta yer alan iki kadın astronot, 1966'dan bu yana kırılamayan çıkılan en yüksek insanlı uzay irtifası rekorunu kırmayı hedefliyor.

SpaceX, ilk özel uzay yürüyüşünü gerçekleştirmek üzere dört astronotu uzaya göndermeye hazırlanıyor.

Mürettebatta yer alan iki kadın astronotun uzay uçuş rekoru kıracağı Polaris Dawn görevinin SpaceX Falcon 9 roketiyle 27 Ağustos tarihinde NASA'nın Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatılması planlanıyor.

YENİ REKOR KIRILMAYA ÇALIŞILACAK

Dört gün sürmesi planlanan misynda 1966 yılından bu yana kırılamayan "çıkılan en yüksek insanlı uzay irtifası rekorunun kırılması bekleniyor.

Ayrıca ABD'li uzay ajansının geliştirdiği özel kıyafetlerle astronotların uzay yürüyüşü yapacakları da kaydedildi.

1400 KİLOMETREYİ HEDEFLİYOR

Mürettebat, ilk özel uzay yürüyüşünü gerçekleştirmeyi ve Apollo döneminden bu yana mürettebatlı tüm uzay araçlarından daha yüksek bir irtifada, yani yaklaşık 1.400 kilometre yükseklikte uçmayı hedefliyor.

Görev, 2021'deki özel Inspiration4 yörünge görevini de finanse eden ve yöneten milyarder Jared Isaacman tarafından finanse ediliyor ve yönetiliyor.

Polaris Dawn'ın dört kişilik mürettebatında her ikisi de SpaceX mühendisi olan kadın görev uzmanları Sarah Gillis ve Anna Menon ile erkek pilot Scott "Kidd" Poteet yer alıyor.

621 KİLOMETREYE ULAŞMIŞTI

NASA ve Harvard-Smithsonian Astrofizik Enstitüsü'nden uzay istatistikleri takipçisi Jonathan McDowell'a göre, Gillis ve Menon'dan önce çıkılan en yüksek insanlı uzay irtifası uçuşunu yapan kadın, STS-31 görevinde 621 kilometreyi ulaşan NASA astronotu Kathryn Sullivan'dı.

Japonya Uzay Ajansı (JAXA), mürettebatsız uzay aracı SLIM ile iletişimin kesilmesinin ardından Ay sondası operasyonunu sonlandırdığını açıkladı.

NASA, EXCITE teleskobunu Antarktika'dan fırlatarak, uzayın sınırındaki ötegezegenlerin atmosferlerini incelemeyi hedefliyor. Helyum dolu bir balonla Dünya atmosferinin yüzde 99,5'inin üzerine çıkarılacak teleskop, sürekli gözlemler yapacak. Bu görev, James Webb Uzay Teleskobu gibi pahalı gözlemevlerine alternatif olarak, güneş sistemimizin ötesindeki gezegenlerin atmosferik yapısını ve dinamiklerini daha iyi anlamak için önemli veriler sunacak.

Mars'ta Eridania Gölü adı verilen antik bir gölün, Dünya'daki tüm göllerden daha büyük olduğu keşfedildi. Avrupa Uzay Ajansı'na göre, Caralis Kaosu'ndaki bu göl milyarlarca yıl önce 1 milyon kilometrekareden fazla bir alanı kaplıyordu ve Hazar Denizi'nden üç kat daha büyüktü. Bu keşif, Mars'ın geçmişte su açısından zengin olduğunu ve devasa su kütlelerine ev sahipliği yaptığını gösteriyor.

Southern Methodist Üniversitesi'nde (SMU) yapılan araştırma sonucu, Afrika ve Güney Amerika kıtalarında bulunan 260'den fazla dinozor ayak izinin birbirlerinden yaklaşık 6 bin kilometre uzakta olmalarına rağmen eşleştiği keşfedildi.

Yapılan yeni bir araştırma, komadaki hastaların bilinç açıklığını ve beyin aktivitelerini değerlendirebileceğini gösterdi. Araştırma sonucunda komadaki bazı hastaların bilincinin açık olabileceği ve acı hissedebildikleri ortaya çıktı.

Kanada’da yapılan bir araştırma, kızılötesi teknolojisinin komadaki hastaların bilinç durumunu ve beyin aktivitelerini ortaya çıkarabildiğini gösterdi. Western Üniversitesi'nden nörobilimci Dr. Karnig Kazazian’ın liderliğindeki çalışmada, kızılötesi teknolojisi kullanılarak yoğun bakım hastalarının beyin aktiviteleri detaylı bir şekilde incelendi. Çalışmada, sağlıklı bireyler üzerinde yapılan deneylerde yüzlerce kızılötesi bağlantısına sahip bir başlık kullanıldı. Önce sağlıklı bireylerde denenen başlık, beynin farklı bölgelerinin verilen komutlara nasıl tepki verdiğini tespit etti. Daha sonra aynı teknoloji üç yoğun bakım hastasında da denendi. Dr. Kazazian, bu teknolojinin yoğun bakım servislerinde tedavi ve bakım yaklaşımlarını önemli ölçüde değiştirebileceğinin altını çiziyor. Nihai amaçlarının, tepkisiz görünen her hastada kızılötesi teknolojisi kullanarak sadece davranışlarını değil, aynı zamanda bilinç açıklığını ve beyin aktivitelerini de görmek olduğunu belirten Kazazian, ileride hangi hastaların komadan uyanacağını tahmin etmek için de bu teknolojiyi kullanmayı umduklarını ifade etti. Bu bulgular, komadaki hastaların iyileşme süreçlerini daha iyi anlamak ve tedavi yöntemlerini kişiselleştirmek için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Bilim ve teknoloji dünyasında ortaya çıkan türlü keşif, yenilik ve atılım, evrenin bilinmeyen taraflarını açığa çıkarıyor ve ufuk açmaya devam ediyor. Ağustosta, suyu "alet" gibi kullanarak avlanan kambur balinalar, 2 yaş altı çocuklarda otizm tespiti için yapay zekadan faydalanılması ve insanların iki hızlı yaşlanma dalgası yaşaması gibi birçok keşif ile gelişme basına yansıdı. İşte ağustosta dünyada meydana gelen önemli bilimsel gelişmeleri ve keşifler.

Yeni yapılan bir araştırma göre, memelilerde cinsiyet belirleyici rol oynayan Y kromozomu birkaç milyon yıl içinde tamamen yok olabilir.

İsviçreli bilim insanları, kakao meyvesinin tamamını kullanarak ve şeker eklemeden çikolata üretmenin yeni bir yolunu keşfetti. Bu yöntem, meyve israfını önlerken çikolata fiyatlarında değişiklik olup olmayacağı sorusunu gündeme getirdi.

Araştırmacılar hala bazı insanların neden yüz yaşından uzun yaşadığını anlamaya çalışıyor. Ancak bilim insanları, uzun yaşam konusunda yüz yaşını geçmiş insanlardan tavsiye almaktan kaçınmanın en iyisi olabileceği konusunda uyarıyor. Uzmanlar ayrıca, yüz yılı aşkın bir ömrün iki ana teori ile açıklanabileceğini ileri sürüyor. Bu durum da akıllara uzun bir ömrün sırrı şans mı genetik mi sorularını getirdi?

Peru'da Amazon Ormanları'nda saha araştırmacılığı yapan Chris Ketola, "Zombi mantarı" bulaşmış ölü bir tarantulaya rastladığı anları sosyal medya hesabından paylaştı. Video, zombi mantarı endişesini tekrar gündeme getirdi.

"Zombi mantarı" olarak adlandırılan kordiseps, özellikle video oyunu ve aynı adlı popüler dizi The Last of Us ile birlikte gündeme gelmişti. Peru'nun Amazon Ormanları'nda yapılan bir araştırmada, "zombi mantarı" olarak bilinen kordisepsin tarantulalar üzerindeki etkisi belgelendi. Araştırmacı Chris Ketola, enfekte olmuş bir tarantulayı ve mantarın etkilerini videoya kaydetti. Ketola, Instagram'da paylaştığı videoda, “Mantar sinir sistemini ele geçirdi ve tarantulayı bu yere gelmeye zorladı" dedi. Ketola, mantarın daha sonra tarantulanın vücudundan çıktığını ve yeni hedefler aradığını belirtti. Bu keşfin korkunç ama aynı zamanda inanılmaz olduğunu belirten araştırmacı, bunun şimdiye kadar gördüğü üçüncü tarantula örneği olduğunu ekledi. Bilim insanları, kordisepsin konakçının zihnini ve motor fonksiyonlarını nasıl etkilediğini ise henüz tam olarak anlamış değil. Kordiseps mantarı, sinir sistemini ele geçirdiği omurgasızların vücudunu içeriden tüketerek büyür. Tarantulaların beynini ve motor fonksiyonlarını kontrol altına alan mantar, konakçıyı belirli bir noktaya sürükler ve öldüğünde sporları vücuttan dışarı fırlatarak yeni hedeflere yayılmasını sağlar.

Araştırmacılar, Miyosen Dönemi'nde denizineği familyasından dugongların hem timsahlar hem de kaplan köpek balıkları tarafından avlanmış olabileceğini ortaya koydu.

Endonezya’daki bir mağarada yapılan kazılarda, insanların Pasifik Adaları’na 50 bin yıldan daha önce ulaştığı ortaya çıktı.  Uluslararası bir araştırma ekibi, bu bulguların eski denizcilerin göç yolları ve uyum becerileri hakkında yeni bilgiler sunduğunu belirtti.

Yeni yapılan arkeolojik kazılarda, ilk insanların Pasifik bölgesine 50 bin yıldan daha önce geldiğine dair kalıntılar bulundu. 

Independent'ın haberine göre Endonezya'da bir mağarada keşfedilen, ağaç reçinesinden yapılmış bir nesne, Homo sapienslerin bu adalara ne zaman ve nasıl göç ettiğini, kullandıkları rotaları ve yeni ortamdaki zorluklara nasıl ayak uydurduklarını ortaya çıkardı. 

ULUSLARARASI EKİP BİRLİKTE ÇALIŞTI 

Yeni Zelanda, Batı Papua ve Endonezya'dan bilim insanlarının dahil olduğu uluslararası ekip, türünün Afrika dışındaki en eski örneği olan reçinenin ateş yakmakta, gemi inşa etmekte veya taştan aletler yapmakta kullanıldığını düşünüyor.

Antiquity isimli akademik dergide yayımlanan araştırma, bulguların yağmur ormanlarında yaşamak üzere deniz yolculuğu yaparak, Asya'dan Pasifik Adaları'na cesur geçişler yapan ilk insanların uyum becerilerine dair bilinenlere katkı sunduğunu belirtiyor.

Araştırmanın ortak yazarları, bu bulguların insanların zorlayıcı koşullara uyum sağlamasının ve esnekliğinin önemli bir örneği olduğunu belirtti. 

AVCILIKTA DA BAŞARILILARDI 

Önceki bulgular, bu eski denizcilerin günümüz Pasifik Adaları’nda yaşayan yerli insanların ortak ataları olduğunu gösterse de, deniz yoluyla yayılmalarının zaman ve konumu konusunda kesin bilgiler bulunmuyordu.

Yakın zamanda doğu Endonezya’daki Mololo Mağarası’nda yapılan kazılar, hayvan kemikleri, taştan eserler, deniz kabukları ve kömür gibi buluntuların yanı sıra insan yerleşimi katmanlarını da ortaya çıkardı.

Mololo halkının keseli hayvanlar, büyük yarasalar ve yerde yaşayan kuşlarla beslenmiş olabileceğine dair ipuçları veren hayvan kemikleri, bölgedeki ilk insanların sadece denizcilikte değil, avcılıkta da başarılı olduklarını gösteriyor.

50 BİN YILDAN DAHA ÖNCE 

Mağaranın en derin katmanları, bölgeye insanların en az 55 bin yıl önce yerleşmiş olabileceğine işaret ediyor. Yeni araştırma, bu tarih öncesi denizcilerin 50 bin yıldan daha önce Batı Papua açıklarındaki adalara ulaşmak için ekvator boyunca seyahat ettiklerini ortaya koyuyor.

Bu, insanların 65 bin yıl önce Batı Papua'yı Avustralya'ya bağlayan tarih öncesi Sahul kıtasına yerleşmiş olabileceği anlamına geliyor. Bilim insanları "Deniz yolculuğu simülasyonları, bu dönemde Raja Ampat Adaları'ndan Yeni Gine'ye doğru bir kuzey ekvator rotasının Sahul'e yayılmak için uygun bir geçit olduğunu gösteriyor" yazdı.

Arkeolojik alanda daha fazla kazı çalışmasıyla, ilk insanların Pasifik'e ve Avustralya'ya doğru ilerlemek için seçtiği zamanla rotayı net bir şekilde belirlemek mümkün olabilir ve onların bu bölgelerdeki dev memelilerin neslinin tükenmesine etki edip etmediği açığa çıkabilir. Öte yandan, bilim insanları bu rotayla göç edenlerin Denisova ve Homo sapien atalara sahip kişiler olabileceğini düşünüyor.

Japon bilim insanlarının yaptığı araştırmaya göre, palyaço balıklarının kendi türlerine karşı saldırgan davrandığı ortaya çıktı. Yapılan araştırmada bilim insanları, sıradan palyaço balığının akranlarını tanımasına yardımcı olan şeyin sadece dikey çizgilerin varlığı değil, aynı zamanda sayıları olduğunu keşfetti.

Japonya'da bulunan Okinawa Bilim ve Teknoloji Enstitüsü'nde araştırmacılar, palyaço balıklarının kendi türlerine karşı saldırgan davrandığı ortaya çıkardı. Japon bilim insanları Latince adı amphiprion ocellaris olan palyaço balığı türünü inceledi. Çalışma kapsamında, daha önce farklı palyaço balığı türleriyle karşılaşmamış genç palyaço balıklar özel olarak tasarlanmış bir su tankına yerleştirildi. Tankta hem amphiprion ocellaris türü hem de diğer palyaço balığı türlerinin örnekleri bulunuyordu. Araştırma sonucunda, beyaz dikey çizgilere sahip palyaço balıklarının, kendi türlerinden olan balıklara karşı daha agresif bir tutum sergilediği ortaya çıktı. ÇİZGİLERİ SAYARAK AYIRT EDİYORLAR Çalışmayı yürüten bilim insanlarından Kina Hayaşi, amphiprion ocellaris balıklarının diğer palyaço balıklarının üzerindeki çizgileri sayarak, bu balıkların aynı türden olup olmadığını ayırt edebildiklerini belirtti. Bu balıklar, çizgisi olmayan ya da yalnızca tek çizgiye sahip diğer palyaço balıklarına karşı benzer bir saldırganlık göstermedi. Hayaşi, "Bu deney, beyaz dikey çizgilerin, palyaço balıkları arasında tür ayrımını yapmada ve davranışsal tepkilerde önemli bir rol oynadığını ortaya koyuyor" şeklinde konuştu.

Children's Society tarafından yapılan araştırmaya göre, İngiltere’de 15 yaşındaki gençlerin yaşam memnuniyeti Avrupa'daki diğer ülkelere kıyasla daha düşük. Araştırmada, günde 500'den fazla çocuğun anksiyete nedeniyle İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) ruh sağlığı hizmetlerine yönlendirildiği ortaya koyuldu.

Gençler hakkında araştırmalar yürüten Children's Society, İngiltere'de bir araştırma yaptı.

Araştırmada, İngiltere’de 15 yaşındaki gençlerin yaşam memnuniyetinin Avrupa'daki diğer ülkelere göre daha düşük olduğu kaydedildi.

Durumun, İngiliz gençler için “mutluluk durgunluğu” olarak tanımlandığı belirtildi.

Children's Society tarafından yapılan analiz, İngiltere’nin, 27 ülke arasında yaşam memnuniyeti açısından Avrupa sıralamasında en altta yer aldığını ortaya koyuyor.

Ülkede, 15 yaşındakilerin yüzde 25'i düşük yaşam memnuniyeti bildirirken, aynı yaştaki Hollandalı çocukların yüzde 7'sinin bu oranın ankete katılan ülkeler arasında en düşük seviyede olduğunu belirtildi. Dezavantajlı geçmişe sahip çocuklar gibi İngiliz kız çocukları da bu durumdan özellikle etkilenirken, gıda yoksulluğu da düşük refah rakamlarının ardındaki önemli bir neden olarak vurgulandı. “ALARM ZİLLERİ ÇALIYOR’’ Children's Society'nin CEO'su Mark Russell, araştırmanın sonucunu, “Alarm zilleri çalıyor" sözleriyle tanımladı.

Rapora göre, 2021-2022'de 10-15 yaş arası çocukların bir bütün olarak hayatlarından, arkadaşlarından, dış görünüşlerinden, okullarından ve okul ödevlerinden duydukları mutluluğa ilişkin ortalama puanları 2009-2010'a kıyasla önemli ölçüde düşüktü.

Düşük yaşam memnuniyeti düzeyleri, İngiltere’deki 15 yaşındakiler arasında Finlandiya, Danimarka, Romanya, Portekiz, Hırvatistan ve Macaristan'daki akranlarına göre en az iki kat daha yüksek. Çalışmada 2021-2022 İngiltere Boylamsal Hanehalkı Araştırması ve 2022 OECD Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (Pisa) verileri kullanıldı. "ÇOCUKLAR VE GENÇLER DAHA İYİSİNİ HAK EDİYOR" Raporda, “Çocuklar ve gençler daha iyisini hak ediyor. Çocukların refahındaki düşüşü tersine çevirmek için kararlı eylem ve ulusal liderliğe ihtiyaç var. Bu deneyimlerin bir boşlukta yaşanmadığını biliyoruz" denildi.

Pandeminin, artan yoksulluk seviyeleri, gençlerin güvenliğine ilişkin endişeler, iklim acil durumu ve diğer streslerin, gençlerin yaşamlarını zorladığını bildiren raporda, "Mutlu ve tatmin edici bir çocukluk deneyimi yaşamalarını engelleyebilmektedir” ifadeleri yer aldı.

Hollandalı gençler, destekleyici ebeveynler, düşük eşitsizlik, otoriter olmayan ancak öğrencilerin duygularını kabul eden öğretmenler ve yüksek düzeyde kendi kaderini tayin etme (örneğin okula bisikletle gitme ve eve ne zaman dönüleceğine karar verme hakkı) ile birkaç yıldır dünyanın en mutlu gençleri arasında yer alıyor. 500'DEN FAZLA ÇOCUĞUN ANKSİYETE ŞİKAYETİ Geçtiğimiz günlerde İngiliz The Guardian gazetesi, İngiltere'de günde 500'den fazla çocuğun anksiyete nedeniyle İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) ruh sağlığı hizmetlerine yönlendirildiğini ve bu oranın pandemi başlamadan önceki oranın iki katından fazla olduğunu ortaya koydu. Children's Society, birçok ebeveynin çocuklarına temel ihtiyaçları sağlamakta zorlandığını belirtti. Her beş ebeveyn ve bakıcıdan birinin günlük sıcak yemek almakta güçlük çektiğini neredeyse dörtte birinin sıcak bir kışlık mont alamadığını ve dörtte birinden biraz fazlasının günlük taze meyve ve sebze sağlamakta zorlandığını tespit etti.

Bilim insanları, Dünya üzerindeki en büyük hayvan genomunu keşfetti. Bu devasa genetik kod, karada yaşamaya uygun hale gelme sürecinde olan, hem suda hem de havada yaşayan eski bir tatlı su omurgalısı olan akciğerli balıklara ait.

Bilim insanları, Dünya üzerindeki en büyük hayvan genomunu keşfetti. Güney Amerika akciğerli balığı (Lepidosiren paradoxa), 90 gigabaz uzunluğunda devasa genetik yapısıyla, tüm hayvan genomları arasında rekor kırdı.

Almanya'nın Konstanz Üniversitesi'nden evrimsel biyolog Axel Meyer, "Bu türün DNA'sı, 90 gigabazdan fazla uzunluğa sahip. Bu, önceki rekoru elinde bulunduran Avustralya akciğerli balığının genomunun iki katından daha uzun," dedi.

Güney Amerika akciğerli balığının 19 kromozomundan 18'i, her biri neredeyse 3 milyar baz içeren insan genomunun tamamından daha büyük. Bu da söz konusu genomun insan genomunun yaklaşık 30 katı uzunluğuna eşit geliyor. Benzer bir çalışma, Afrika akciğerli balığı (Protopterus annectens) üzerinde de gerçekleştirildi ve bu balığın genetik yapısının da oldukça uzun olduğu belirlendi. Bu bulgular, akciğerli balıkların evrimsel geçmişi ve tetrapodlar olarak bilinen dört uzuvlu omurgalıların ataları hakkında yeni bilgiler sağlıyor.

SEBEBİ SIÇRAYAN GENLER Meyer ve ekibi, Lepidosiren'in genomunun büyük olmasının sebebinin "sıçrayan genler" olarak bilinen ve genomda hareket edebilen genetik elemanlar olduğunu belirledi.  Bu düzensiz diziler kendilerini kopyalayabilir ve genomda hareket edebilir; bu durum bulundukları organizmanın zararına olabilir ; ancak aynı zamanda hızlı genetik değişimlere de yol açabilirler . Araştırma ayrıca, bu genetik elemanların neden aktif olduklarını ve bu durumun tetrapodların evrimindeki rolünü anlamamıza yardımcı olabilecek ipuçları sağlıyor. Geçmişte yapılan araştırmalar, benzer "sıçrayan genlerin" coelacanth gibi fosil canlılarda da önemli bir rol oynadığını göstermişti.

Meyer, genomun oldukça kararlı olduğunu ve akciğerli balıkların genetik yapısının muhafazakâr kaldığını belirtti. Bu durum, bilim insanlarına tetrapodların ataları olan lob yüzgeçli balıkların kromozom yapısını yeniden inşa etme fırsatı sundu. Araştırma ekibi, akciğerli balıkların kromozom düzeyindeki genetik kaynaklarının, omurgalıların evrimindeki ana geçişler ve karasal yaşama geçiş hakkında daha derinlemesine bilgi edinmemizi sağlayacağını belirtiyor. Elde edilen bulgular, ayrıca, bu eski canlıların evrimsel yolculukları ve genetik çeşitlilikleri hakkında daha fazla keşif yapılmasını mümkün kılacak.

AKCİĞERLİ BALIKLAR: EVRİMİN ESKİ TANIKLARI Akciğerli balıklar, hem suda hem de havada oksijen alabilen eski bir balık grubudur. Yaklaşık 400 milyon yıl önce evrimleşmiş bu canlılar, tetrapodlar olarak bilinen dört uzuvlu omurgalıların ataları olarak kabul edilir. Hem solungaçları hem de akciğerleri kullanarak nefes alabilirler, bu da onlara oksijen seviyeleri düşük ortamlarda hayatta kalma yeteneği kazandırır. Bu balıkların yüzgeçleri, karasal yaşama geçişte önemli bir rol oynayabilir. Günümüzde Afrika, Güney Amerika ve Avustralya'da yaşayan üç türü bulunmaktadır. Akciğerli balıklar, evrimsel süreçleri ve karasal yaşama geçişi anlamak için kritik bilgiler sunan “yaşayan fosiller” olarak kabul edilirler.

GENOM NEDİR?

Genom, bir organizmanın tüm genetik materyalini ifade eden terimdir. Bu, bir organizmanın DNA'sındaki tüm genleri ve bu genlerin arasındaki düzenleyici bölgeleri içerir. Genom, organizmanın genetik bilgi bankasıdır ve bu bilgiler, hücresel fonksiyonları, gelişim süreçlerini ve biyolojik özellikleri belirler.

Yeni bir çalışma beynin bir anıyı üç kere kopyaladığını ortaya çıkardı. Çalışma, beyinlerin tek bir anıyı depolamak için üç farklı nöron seti kullandığını tespit etti. Bulgular, travmatik olaylar yaşayan kişilerin zorlu anılarının yarattığı etkiyi azaltmaya yarayabilir. Temel olarak, bir anı beyinde ne kadar uzun süre depolanmışsa, onu değiştirmek o kadar zor oluyor.

Dünya üzerindeki tüm teknolik aletleri etkileyen Güneş fırtınaları ile ilgili yeni bir keşif yapıldı. Bilim insanlarına göre fırtınalar artık öngörülebilir.

Türkiye'nin bilim ve teknoloji alanında hayallerine sınır koymayan, meraklı ve keşfetmeye açık çocuklarını bilimle buluşturan Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı "Teknoloji geliştiren bir Türkiye" hedefiyle Türkiye’nin dört bir yanına bilim ve teknoloji yaymaya devam ediyor.

Uzay ve gökyüzü meraklıları için Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı ve Şahinbey Belediyesi tarafından ilk kez düzenlenecek olan Bilim Türkiye Yamaçtepe Gökyüzü Gözlem Şenliği 10-11-12 Ağustos tarihlerinde Gaziantep'te gerçekleştirilecek. Gaziantep’in Şahinbey Belediyesi'ne ait Yamaçtepe Bilim Kampı programında gerçekleştirilecek olan organizasyonda astronomi ve bilim temalı olmak üzere; Gece Teleskop ile Gök Cisimleri Gözlemi, Meteor Yağmuru Gözlemi, Gündüz Teleskop ile Güneş Gözlemi, Bilim Atölyeleri, Astronomi Söyleşileri etkinlikleri yer alacak. Ayrıca hepsi birbirinden farklı aktivite alanları da olacak.

Türkiye genelinde 81 ilden başvuruya açık olan gözlem şenliğinde konaklamalı olarak başvuru yapılabiliyor ve konaklama için bungalov ev veya çadır olarak iki farklı alternatif bulunuyor.

Bungalov evlere başvurular bireysel olarak alınarak 8 kişilik bungalov evlere yerleşim yapılıyor. Çadır başvuruları ise çadır sayısı ile ve en fazla 4 kişilik yapılabiliyor. Çadırların temini ve kurulumu da katılımcılara ait oluyor.

Gözlem şenliğine katılımcılar kendi fotoğraf makinesi, teleskop, kamera, dizüstü bilgisayar vb. gözlem donanımlarını getirerek serbestçe kullanabiliyorlar. Kontenjanın sınırlı sayıda olduğu Yamaçtepe Gökyüzü Gözlem Şenliği'ne 16 yaş altı katılımcılar bir veli refakatinde katılabiliyor.

18-25 Temmuz tarihleri arasında alınan başvuruların tamamlanmasının ardından yapılacak kura ile de kesin kayıtlar belirleniyor olacak.

Işığın izinde, uzayın peşinde, Gökyüzü Gözlem Şenliği'nde buluşmak için www.bilimturkiye.org adresini ziyaret edebilirsiniz. 

Birleşik Krallık'ta yaklaşık 125 milyon yıl önce yaşadığı tahmin edilen büyük otçul bir dinozor türü keşfedildi. Wight Adası'nda bulunan kalıntılar, ülkede son yüzyılda bulunan en eksiksiz dinozor fosili oldu.

Birleşik Krallık'ın Wight Adası'nda yaklaşık 125 milyon yıl önce yaşadığı tespit edilen otçul bir dinozor türü keşfedildi.

Araştırmacılar, toplamda 149 kemiğe sahip olan örneğin, Birleşik Krallık'ta bir asırdır keşfedilen en eksiksiz dinozor olduğunu söyledi. Adını hayatını kaybeden eski fosil avcısı Nick Chase ve bulunduğu yer olan Compton Körfezi kayalıklarından alan "Comptonatus chasei"nin Afrika fili ağırlığında olduğu belirtildi. Araştırmacılar kafatası, dişler, omurga ve bacak kemiklerinin yanı sıra "yaklaşık bir yemek tabağı büyüklüğünde" bir kasık kalça kemiği de dahil olmak üzere fosilin her parçasını analiz etti. Analizler sonucunda diğer bulunan türlerden farklı olduğu tespit edildi.

ADA MÜZESİNİN BİR PARÇASI  Comptonatus örneği artık Wight Adası'ndaki Sandown'da bulunan Dinozor Adası müzesindeki koleksiyonun bir parçası. Müzede küratör olarak görev yapan Dr. Martin Munt, "Adanın kayalıklarında ve koleksiyonunda daha pek çok yeni tarih öncesi canlı türünün keşfedilmesini dört gözle bekleyebiliriz" dedi.

Bilim insanları, Komodo ejderlerinin dişlerinin tırtıklı uç kısımlarının demirden tabakayla kaplı olduğunu keşfetti.  Avlarını rahatça parçalamalarına yardımcı olduğu beliritlen bu özelliğin daha önce hiçbir etçil sürüngende tespit edilmediğini vurguladı.

İngiltere'deki King's College London'dan araştırmacılar, gelişmiş kimyasal ve yapısal görüntüleme teknikleri kullanarak, dünyanın en büyük kertenkelesi olarak kabul edilen Komodo ejderinin dişlerine ilişkin yeni bilgiye ulaştı.

Bilim insanları, yaptıkları incelemeler sonucu, türün dişlerinin uçlarında bulunan tırtıklı kısımların demir açısından oldukça zengin bir tabakayla kaplı olduğunu ortaya çıkardı. Aralarında monitör kertenkeleleri ve bazı timsah türlerinin bulunduğu birçok sürüngenin dişlerinde de bir miktar demir bulunduğunu belirten araştırmacılar, bu tabakanın, diğer sürüngenlerden farklı olarak Komodo ejderinin dişlerinin uç kısımlarında yoğunlaştığını, dişi turuncu renge boyadığını ve dişin keskinliğini korumada yardımcı olduğunu kaydetti.

BAŞKA HİÇBİR ETÇİL SÜRÜNGENDE YOK  Bilim insanları, bu özelliğin, Komodo ejderinin avını rahatça parçalamasına yardımcı olduğuna dikkati çekerek, bunun daha önce hiçbir etçil sürüngende tespit edilmediğini vurguladı. Komodo ejderleri, dünyada sadece Endonezya'nın türle aynı adı taşıyan milli parkında ve Flores ile bazı adalarında bulunuyor. Uluslararası Doğayı Koruma Birliğinin verilerine göre, doğada sadece 3 bin 458 Komodo ejderi kaldı. Boyları 3 metreye ve ağırlıkları da 90 kilograma kadar çıkabilen sürüngenler, insan faaliyetleri ve iklim değişikliğinin yaşam alanlarını yok etmesi nedeniyle tehlike altında. Çalışmanın detaylarına "Nature Ecology & Evolution" dergisinde yer verildi.

Arkeologlar, Nil Nehri'de yaptıkları keşifler sırasından deniz dibine gömülü halde Tutankamon'un büyükbabası ve bir kaç eski Mısır firavununun yer aldığı antik oymalar keşfetti. Bulunan levhalarda, Muhteşem Amenhotep olarak da bilinen ve Kral Tut'un atası olan Kral III. Amenhotep gibi kralların başarılarını belirten hiyeroglif yazıtlar olduğu öğrenildi.

NASA, Ay'ın güney kutbunda su buzunu araştırmayı amaçlayan 450 milyon dolarlık VIPER görevini yüksek maliyetler nedeniyle iptal etti. Bilim insanları, görevin önemini vurgulayan binlerce mektup göndererek kararın geri, alınması için ABD hükümetine baskı kurduğu vurgulandı. Gezegen Bilimi Enstitüsü'nde kıdemli bir bilim adamı olan Norbert Schörghofer VIPER görevinin iptalini "bilim için büyük bir kayıp" olarak nitelendirdi.

Uluslararası Uzay İstasyonu'nda (ISS) mahsur kalan astronot Butch Wilmore ve Suni Williams'ın Boeing Starliner kapsülündeki itici arızaları ve helyum sızıntıları nedeniyle ISS'te daha uzun süre kalacağı öğrenildi. Mühendisler arızaları incelemeye devam ederken, NASA ise henüz bir dönüş tarihi veremedi.

SpaceX ve NASA, Crew-9 misyonunu 18 Ağustos'tan önce Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) fırlatmayı planladıklarını duyurdu.

NASA ve SpaceX, önümüzdeki ay Crew-9 görevine başlayacaklarını açıkladı.

Duyuru, Federal Havacılık İdaresi'nin SpaceX'in Falcon 9 roketinin bu ayın başlarında nadir görülen bir uçuş ortası arızası nedeniyle yere çakılmasının ardından uzaya dönmesine izin vermesinin ardından yapıldı. 

İLK ARIZASINI YAŞAMIŞTI

Dünyanın en sık kullanılan roketi olan Falcon 9, bir roketin uzayda parçalanarak Starlink uydularından oluşan yükünü imha etmesinin ardından yere indirilmişti.

Bu, küresel uzay endüstrisinin güvendiği bir roketin yedi yılı aşkın süredir yaşadığı ilk arıza olmuştu. NASA ve SpaceX, NASA astronotları Zena Cardman, Nick Hague, Stephanie Wilson ve Roscosmos kozmonotu Alexander Gorbunov ile birlikte Falcon 9 roketinin üzerindeki SpaceX Dragon uzay aracıyla ISS'e dokuzuncu görevine başlayacak.

ABD'li araştırmacılar, insan beyninin, hava kirliliğine yol açan etkenler arasında en çok orman yangınından kaynaklı dumandan olumsuz etkilenebileceğini ortaya koydu.

Gabon'da yapılan bir keşif, tarihi bir buçuk milyar yıl geriye götürebilir. Kaya oluşumlarını inceleyen bilim insanları, karmaşık organizmaların günümüzden 2 milyar 100 milyon yıl önce ortaya çıktığına dair yeni kanıtlar bulduklarını açıkladı.

Dünyada yaşamın geçmişi sanılandan çok daha eski olabilir. Gabon'da kaya oluşumlarını inceleyen bilim insanları, karmaşık organizmaların günümüzden 2 milyar 100 milyon yıl önce ortaya çıktığına dair yeni kanıtlar bulduklarını açıkladı. Franceville kenti yakınlarında 2010'da, karmaşık çok hücreli canlılara ait olduğu düşünülen 250 fosil benzeri kalıntı bulunmuştu.

2.1 milyar yıl öncesine tarihlenen bu kalıntıların karmaşık canlılara ait olup olmadığı konusunda tartışmalar sürerken, yeni bulgular ortaya çıktı. Birleşik Krallık'taki Cardiff Üniversitesi araştırmacıları, kalıntıların bulunduğu alandaki kayalarda, yaşama elverişliliğin göstergesi olan oksijen ve fosfor gibi maddeler bulunduğunu tespit etti. Keşif, bulunan kalıntıların gerçekten de karmaşık çok hücreli canlılara ait olduğu düşüncesini güçlendirdi. Çok hücreli ve sporlar aracılığıyla üreyen organizmaların yaşam alanının sadece bölgedeki bir iç denizle sınırlı kaldığı ve Dünya çapına yayılmadığı ifade ediliyor. Bazı bilim insanları ise açıklamalara şüpheyle yaklaşıyor. Uzmanlar ise besin çeşitliliğinin karmaşık yaşamın ortaya çıkması için tek koşul olmadığı görüşünde. Halıhazırda bilinen en eski çok hücreli karmaşık canlılar 635 milyon yıl öncesine tarihlendirilmişti.

Franceville deki keşfin teyit edilmesiyle birlikte, karmaşık yaşamın evrimi 1.5 milyar yıl geriye sıçrayabilir.

Bilim insanları, Dünya'daki canlı yaşamın, bilinenden 1,5 milyar yıl önce başlamış olabileceğine dair yeni kanıtlar buldu.

BBC'nin haberine göre, Gabon'un Franceville şehrinde araştırma yapan bilim insanları, kayalarda 2,1 milyar yıl öncesine ait olası canlı yaşamının çevresel koşullarını gösteren kanıtlar keşfetti. Bilim insanları, bu olası canlı organizmalara dair bulguların, bir iç denizle sınırlı kaldığını, küresel olarak yayılmadığını ve yok olduğunu belirtti. Söz konusu bilim insanlarının yaşamın daha önce başlamış olabileceğine dair teorisinin aksine, Dünya'da yaşamın 635 milyon yıl önce başladığı konusunda yaygın kanaat var. 2,1 MİLYAR YIL ÖNCE OLUŞAN UYGUN ORTAM CANLI ORGANİZMALARA EV SAHİPLİĞİ YAPMIŞ OLABİLİR

Cardiff Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Ernest Chi Fru liderliğindeki uluslararası bilim insanları ekibi, Franceville'de 10 yıl önce bulunan ve fosil olup olmadığı halen tartışılan, "Franceville biyotası" adı verilen oluşumların etrafındaki kayaların, oksijen ve fosfor gibi yaşamı destekleyebilecek besinleri içerip içermediğini inceledi. Çalışmanın, Dünya'da yaşamı başlatan süreçlerle ilgili fikirlerin kanıtlanmasına yardımcı olacağını belirten Chi Fru, "Biz diyoruz ki bakın burada fosiller var, oksijen var, bu ilk karmaşık canlı organizmaların ortaya çıkmasını tetikledi. 635 milyon yıl önce Kambriyen Dönemi'ndeki sürecin aynısını görüyoruz." dedi. Araştırmada, iki kıta levhasının su altında çarpışması sonucu oluşan volkanik aktivitelerin "besin açısından zengin, sığ bir iç deniz" oluşturduğu, bunun da oksijen ve fosfor seviyelerini artırdığı kaydedildi. OLUŞAN MUHTEMEL YAŞAM FORMLARI BUGÜNKÜ CIVIK MANTARA BENZİYOR OLABİLİR

Dr. Chi Fru, bu korunaklı ortamın fotosentezin oluşumunu sağlayarak oksijen artışına imkan verdiğini belirterek, oksijen bolluğunun da söz konusu döneme ait fosillerde görülen, basit yaşam formlarında gözlemlenen büyümeyi sağlayacak enerjiyi meydana getirmiş olabileceğini kaydetti. Araştırmacı, teorilerinin doğru çıkması halinde bu yaşam formlarının sporlarla üreyen, beyin içermeyen, tek hücreli bir organizma olan cıvık mantara benziyor olabileceğini söyledi. Öte yandan bazı bilim insanları bu görüşlere katılmıyor ve ilave kanıtların gerekli olduğunu vurguluyor. Araştırmada yer almayan, University College London'dan (UCL) Prof. Dr. Graham Shields, bu konuda çekinceleri olduğunu belirterek "2,1 milyar yıl önce daha yüksek besinlerin olduğu fikrine karşı değilim ancak bunun karmaşık yaşam oluşturmak için çeşitliliğe yol açabileceğine ikna olmuş değilim." ifadelerini kullandı. Araştırma "Precambrian Research" dergisinde yayımlandı.

Bilim insanları, ilk kez nesli tükenmekte olan bir köpekbalığı türünün döllenme olmadan üreyebildiğini keşfetti. Araştırmacılar, esaret altında tutulan iki dişi köpekbalığının 2020'den bu yana her yıl eşeysiz olarak üreyebildiğini tespit etti. Bilim dünyasında partenogenez olarak bilinen bu durum, 15 binden fazla türde görülmekle birlikte tam olarak anlaşılamamıştır.

İtalyan araştırmacılar, nesli tükenmekte olan bir köpekbalığı türünde ilk kez döllenme olmadan üreme vakasına rastladı. Scientific Reports'ta yayınlanan bulgular, Akdeniz ve diğer sıcak sularda yaşayan ve yasadışı balıkçılık nedeniyle tehdit altında olan bir tür olan "Mustelus mustelus" cinsi yassı köpek balığında ilk kez görüldü.

2020'DEN BERİ EŞEYSİZ ÜRÜYORLAR Araştırmacılar, esaret altında tutulan iki dişi M. mustelus köpekbalığının 2020'den bu yana her yıl partenogenez özellikler -bir dişinin yumurtayı döllemek için sperme ihtiyaç duymadan eşeysiz olarak üreyebilmesi- sergilediğini tespit etti. 18 yaşındaki iki köpekbalığı 2010 yılından bu yana Sardinya'daki Cala Gonone Akvaryumu'nda bulunuyor. Çalışmanın yazarları, “Bu bulgu, dikkat çekici bir şekilde, partenogenezin bu köpekbalıklarında her yıl iki dişi arasında dönüşümlü olarak gerçekleşebileceğini ortaya koyuyor ve uzun süreli sperm depolanmasını kesin bir şekilde dışlıyor” diye yazdı.

GÖZLEMLEMEK İÇİN ESARET ALTINA ALINMALI Döngüsel partenogenez, 15 binden fazla türde görülmekle birlikte tam olarak anlaşılamamıştır. Omurgasızlarda omurgalılardan daha yaygın olan partenogenez, memelilerde henüz görülmemiştir. Araştırmacılar, vahşi doğadaki köpekbalıklarının bu fenomeni anlamak için zorluklar teşkil ettiğini, ancak esaret altındaki koşulların uzun süreli izleme için ideal olduğunu belirtti. Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Arap Emirlikleri ve Avustralya'daki akvaryumlar son yirmi yılda diğer köpekbalığı türlerinde de bu olguyu belgelemiştir.

13 YIL BOYUNCA GÖZLEMLENDİ Çalışmaya göre, sığ sularda bulunan ve potansiyel olarak 25 yıla kadar yaşayabilen orta büyüklükte bir köpekbalığı olan M. mustelus, nesli tehlike altında olarak sınıflandırılıyor ve tahminler, nüfusun önümüzdeki birkaç on yıl içinde yarıya kadar düşebileceğini gösteriyor. Çalışmada 18 yaşındaki iki dişi köpekbalığı 13 yıl boyunca akvaryumda erkeklerin varlığı olmadan izlendi. Araştırmacılar, yavruların DNA'larını inceleyerek, annelerin uzun süreli sperm depolaması nedeniyle gebe kaldıkları ihtimalini eledi. Yazarlar ayrıca akvaryumda partenogenez sonucu doğan köpekbalıklarından sadece birinin bugün hala hayatta olduğunu belirtti.

Çin'de yapay zeka temelli buluş patentlerinin sayısının 2023'te 378 bine ulaştığı duyuruldu.

Bilim insanları, Dünya'daki zengin hayvan çeşitliliğini korumak için Ay'a bir "biyolojik depo" yerleştirmek istiyor. Bu deponun, Ay'ın özellikle kutup bölgelerinde, güneş ışığı almayan kraterlerin bulunduğu, çok soğuk bir alana yerleştirilmesi öneriliyor. Biyolojik depoda nesli tükenme tehdidi altındaki milyonlarca hayvan türüne ait dondurulmuş hücreler yer alacak.

Elon Musk gibi girişimciler, küresel bir iklim felaketinden kurtulmayı sağlamak için insanları Ay'a veya Mars'a göndermek istiyor. Peki böyle bir felaket durumunda gezegenimizin yaban hayatı ne olacak? Bilim insanları, Dünya'daki zengin hayvan çeşitliliğini korumak için Ay'a bir "biyolojik depo" yerleştirmeyi önererek bu soruya bir cevap bulmuş olabilir.

5 KAT DAHA PAHALI OLACAK Biyolojik depoda memelilerden sürüngenlere, kuşlara ve amfibilere kadar milyonlarca hayvan türüne ait dondurulmuş hücreler yer alacak. Dünya'daki yaşamın yok olması durumunda, bu hücreler klonlanarak yeni yaşam yaratılması mümkün olabilir. Bu yaşam Dünya'da, Ay'da veya başka bir gezegende ortaya çıkabilir. Bilim insanları Ay'da kurulacak bir biyolojik deponun tam maliyetini tahmin edemese de Dünya'dakinden beş kat daha pahalı olacağını, ancak bakımının daha ucuz olacağını öne sürüyor.

2 MİLYON TÜR YOK OLABİLİR Ortalama 388 bin 200 kilometre uzaklıktaki Ay, Dünya'daki tüm hayvanları yok edebilecek bir iklim çöküşünden sağ çıkabilecek kadar uzak. Aynı zamanda Dünya'daki gibi elektriğe ihtiyaç duymadan hayvan hücresi örneklerini dondurabilecek kadar soğuk. Bilim insanları, "biyolojik depolama alanının" Ay'ın özellikle kutup bölgelerinde, çok soğuk bir alana yerleştirilmesini öneriyor. Geçtiğimiz yılın kasım ayında yayınlanan bir araştırmaya göre, hem hayvanlar hem de bitkiler dahil olmak üzere 2 milyon tür yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.

Anadolu insanının yazıyla buluştuğu Kültepe Kaniş/Karum Höyüğü'nde düzenlenen 6. Uluslararası Kültepe Toplantısı'na 12 ülkeden 75 bilim insanı katıldı.

Her yıl Ağustos ayında Swift-Tuttle kuyruklu yıldızının bıraktığı partiküllerin dünya atmosferine girmesiyle oluşan perseid meteor yağmuru, bu yıl da geceyi aydınlattı. Manisa'daki Sardes Antik Kenti'nden yakalanan görüntüler eşsiz manzaralara sahne oldu.

Dünya genelinde nüfusun artması, küresel ısınma, salgın hastalıklar gibi insan uygarlığının çöküşünü hızlandırabilecek birçok faktör yıllardır konuşuluyor. Bilim insanları son yaptıkları araştırmalarda olası bir kıyamet senaryosunda bile ayakta durmayı başarabilecek ülkeleri sıraladı.

Meta'nın kurucusu Mark Zuckerberg sosyal medya hesabında yaptığı paylaşımla gündeme geldi. Milyarder, eşi Priscilla'nın heykelini yaptırdı.

NASA, Ay'da kullanılacak standart bir zaman sistemi üzerinde çalışıyor. Koordineli Ay Zamanı (LTC), gelecekteki keşifler için kritik olacak ve güneş sisteminin diğer bölgelerine de uygulanabilecek.

Bir anne oğlunun nadir görülen bir hastalıkla geçirdiği inanılmaz yolculuğu paylaştı. 23 yaşındaki anne oğlunun mucizevi bir şekilde "iki kez doğduğunu söyledi.

Bilim insanları, geçen yıl eylül ayında dünyanın dört bir yanındaki sensörler tarafından kaydedilen sismik sinyalin Grönland'daki tsunami sonucu oluştuğunu tespit etti.

BBC'nin haberine göre, bilim insanları Danimarka Donanması'nın iş birliğinde 2023'te 9 gün süren sismik gizemli sinyali inceledi. Sismik verileri kullanan bilim insanları, sinyalin kaynağının Grönland’ın doğusundaki Dickson Fiyordu olduğunu belirledi. Bunun üzerine uydu görüntüleri ve tsunami öncesi çekilen fiyordun fotoğrafları dahil olmak üzere birçok veri karşılaştırıldı.

SEBEBİ MEGA TSUNAMİ 

Sonuçta bilim insanları, Dickson Fiyordu’nda 1200 metre yükseklikteki bir dağın zirvesinde bulunan bir yamaçtan eriyen buzulun çökmesi sonucu oluşan devasa heyelanın 9 gün boyunca "Dünya'yı sallayan" tsunamiyi tetiklediği sonucuna ulaştı. Araştırmada, heyelan nedeniyle 200 metre yüksekliğinde devasa bir dalga meydana geldiği, oluşan bu "mega tsunami"nin dar fiyortta sıkışarak ileri geri gidip gelmesi ile "gizemli" sismik sinyalin oluştuğu kanaatine varıldı. Bilim insanları, iklim değişikliği etkisiyle Grönland dağlarını destekleyen buzulların erimesinin benzer heyelanları sıklaştırdığını düşünüyor. Araştırmanın sonuçları Science dergisinde yayımlandı.

Bilim insanları genişliği 30 metreyi bulan "dipsiz" bir gölet keşfetti. Aşırı tuzlu su, metan ve hidrojen sülfür içeren zehirli bir karışımdan oluşan bu birikinti, içine giren çoğu canlı için ölümcül. Araştırmacılar, göletin kıyılarının sıcak sularında yüzmeye çalışan canlıların cesetleriyle dolu olduğunu buldu. Bilim insanları, hayvanların sadece ölmek için buraya geliyor olabileceğini öne sürüyor. Çıplak gözle bakıldığında bulanık bir su birikintisi gibi görünse de dünyanın en ölümcül sularından olan Umutsuzluğun Sıcak Küveti, Meksik Körfezi'nin derinliklerinde gizlenmeye devam ediyor...

Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Portekizli girişim Neuraspace'in uzay trafik yönetimi hizmetlerini test edecek. ESA, Almanya'daki Avrupa Uzay Operasyonları Merkezi'nde bu hizmetleri kendi araçlarına entegre ederek yörüngedeki birleşmeleri değerlendirecek.

Avrupa Uzay Ajansı, Portekizli girişim Neuraspace tarafından sunulan uzay trafik yönetimi hizmetlerini test etmeye hazırlanıyor.

16 Eylül'de açıklanan bir sözleşme kapsamında ESA'nın Uzay Enkaz Ofisi, Almanya'daki Avrupa Uzay Operasyonları Merkezi'nde (ESOC) birleşmeleri değerlendirmek için Neuraspace hizmetlerini mevcut araçlarıyla entegre edecek. ESA'nın Uzay Güvenliği Program Ofisi kıdemli çarpışma önleme analisti Klaus Merz yaptığı açıklamada, Neuraspace sözleşmesinin ESA'nın ticari uzay sektörünü destekleme, uzayda sürdürülebilirliği artırma ve gelecekteki yörünge güvenliğine yenilik getirme konusundaki "güçlü kararlılığını gösterdiğini söyledi.

Merz, ESA'nın Uzay Güvenliği Programının modern toplumumuzun kritik bileşenlerini tehdit eden uzaydaki tehlikelere odaklandığını da sözlerine ekledi.

Merz'e göre ESA, Neuraspace ve diğerlerinin ticari hizmetlerine güvenerek riskleri azaltmayı ve uzay varlıklarının korunmasına katkıda bulunmayı amaçlıyor.

Neuraspace CEO'su Chiara Manfletti ESOC ile yapılacak işbirliği hakkında yaptığı açıklamada, "Bu anlaşma hem kurumsal hem de ticari ihtiyaçlar için mevcut çözümümüzü iyileştirme ve geliştirme fırsatı sağlayacak. Aynı zamanda uzun süredir uzayda faaliyet gösteren önemli bir aktör olarak ESA'nın uzmanlığından ve operasyonel içgörülerinden faydalanmamızı sağlayacak." dedi.

NEURASPACE NEDİR?

Neuraspace, uzay aracı operatörleri arasında işbirliğini teşvik etmek için geliştirilen uzay trafiği yönetim platformudur.

Şirket, Mart ayında yazılımın ücretsiz bir sürümünü yayınlamıştı.

Neuraspace 10 Eylül'de Portekiz Hava Kuvvetleri ile uzayda durumsal farkındalık, gözetleme ve izleme üzerine çalıştığını duyurmuştu.

Neuraspace ilk optik teleskopunu Portekiz'in Beja kentindeki bir hava üssünde tanıttı.

Teleskobun finansmanı Portekiz'in Kurtarma ve Dayanıklılık Planı kapsamında Avrupa Komisyonu tarafından sağlandı.

Bilim insanları 2024 Europlanet Bilim Kongresi'nde Mars'ın yeni yerçekimi haritasını sundu. Haritada Mars'ın 1100 kilometre derinliğinde büyük ölçekli gizemli yapılar olduğu ve manto süreçlerinin Olympus Mons gibi büyük volkanları etkilediği ortaya koyuldu.

Bilim insanları, PHD2 genini kahverengi yağ dokusundan çıkararak vücudun metabolizmasını hızlandırabileceklerini keşfetti. Bu keşif, diyet yapmadan daha fazla kalori yakılmasına olanak sağlıyor. Ayrıca araştırmalar obezite ve tip 2 diyabet gibi aşırı kiloyla ilişkili hastalıkların tedavisinde yeni yolların önünün açılabileceğini belirtti.

Dünya, alışılmadık bir astronomik olaya tanıklık edecek: 2024 PT 5 adlı asteroitin, gezegenimizin atmosferine çarpmak yerine Dünya'nın yörüngesine girerek "Mini Ay" olarak kalması bekleniyor. Bu ziyaret ile birlikte Dünya’nın kısa bir süre iki uydusu olacak.

Avustralyalı araştırmacılar, Dünya'nın yaklaşık 466 milyon önce Satürn'deki gibi bir halka sistemine sahip olmuş olabileceğini ortaya koydu.

Araştırmacılar, insanlar ve köpeklerin birbirleriyle göz teması kurdukça aralarındaki senkronizasyon gücünün artabileceğini ortaya koydu.

Yeni bir araştırmaya göre köpekler ve insanların beyin aktiviteleri, birbirlerinin gözlerine baktıklarında senkronize olabilir.

İnsanlar arasındaki sosyal etkileşimler sırasında, özellikle beynin ön lobundaki nöronların aktivitesinin senkronize olduğu ve bunun da birbirlerine dikkat ettiklerini gösterdiği bilinmektedir.

Araştırmacılar, insanlar ve köpekler arasındaki karşılıklı bakışmanın da benzer bir senkronizasyona neden olabileceğini söylüyor.

Advanced Science dergisinde yayınlanan yeni çalışmaya göre, evcil hayvanlar ve insanların bağ kurdukça aralarındaki senkronizasyonun daha da güçlenebileceği ortaya koyuldu. 

BEYİN SİNYALLERİ ANALİZ EDİLDİ

Çalışma, 10 beagle cinsi köpeği 5 gün boyunca tanımadıkları insanlarla eşleştirdi ve her ikisinden gelen EEG beyin sinyallerini analiz etti.

Bilim insanları, insan ile köpek ikilisinin 5 gün boyunca giderek birbirlerine daha fazla aşina olmasıyla aralarındaki senkronizasyonun gücü arttığını açıkladı.

Gökbilimciler süper kütleli bir kara deliğin, kendisini barındıran galaksiyi "açlıktan öldürdüğünü" gözlemledi. James Webb Uzay Teleskobu'ndan elde edilen verilere göre kara deliklerin galaksilerde yıldız oluşumu için gerekli olan gazı yok ederek aç bıraktığı ortaya çıktı.

Sitchin'in iddialarına göre, Anunnakiler Homo erectus'un genetik mühendisliğini yaparak modern insanları yaratmıştır. Bu genetik müdahale, Anunnakilerin köle olarak çalıştırabilecekleri bir insan ırkı üretme amacını taşımaktadır. Sitchin'in teorisine göre, Anunnakiler, Antarktika'daki buzulların erimesine ve Nuh Tufanı'na neden olan felaket nedeniyle Dünya'yı terk etmek zorunda kalmışlardır. Bu olaylar, Anunnakilerin Dünya üzerindeki üslerinin yeniden inşa edilmesi gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. Sitchin, Nefilimlerin bu büyük yeniden yapılanma sürecinde daha fazla insana ihtiyaç duyduklarını ve bu nedenle insanlara tarım gibi becerileri öğrettiklerini iddia etmektedir.

Tarihçi Ronald H. Fritze, Sitchin'in görüşlerini eleştirirken, Anunnakilerin eski astronot teorisyenlerinin ileri teknolojiler olmadan imkansız olarak değerlendirdiği piramitler ve diğer anıtsal yapıları inşa ettiklerini belirtmiştir. Sitchin, Anunnakilerin geride insan-uzaylı melezleri bıraktığını ve bu melezlerin bazılarının dünya dışı kökenlerinden habersiz bir şekilde yaşadıklarını öne sürmüştür.

Sitchin, bu mitolojiyi The Stairway to Heaven (1980) ve The Wars of Gods and Men (1985) gibi eserlerinde genişletmiştir. Ayrıca, The End of Days: Armageddon and the Prophecies of the Return (2007) adlı kitabında, Anunnakilerin 2012 yılında, Orta Amerika'nın Uzun Sayım Takvimi'nin sonuna denk bir tarihte Dünya'ya döneceğini öngörmüştür. Bu öngörüler, Sitchin'in çalışmalarının popüler kültürdeki etkilerini ve bu teorilerin nasıl geniş bir ilgi alanı oluşturduğunu göstermektedir.

László Bíró, bu devrimsel fikrini kimyager kardeşi György Bíró ile paylaştı. Kardeşiyle birlikte, mürekkebin kurumasını önleyen, serbestçe dönen küçük bir bilye mekanizmasına dayalı bir kalem tasarımı üzerinde çalışmaya başladılar. Sayısız deneme ve araştırmanın ardından, mükemmel kombinasyonu buldular: viskoz, çabuk kuruyan bir mürekkep ve bu mürekkebin düzgün akmasını sağlayan bilyeli uç. Bu yeni tasarım, mürekkebin akışını düzenli bir şekilde kontrol ederek, pürüzsüz bir yazı deneyimi sağlıyordu.

İlk Adımlar: Patent ve Sunum

Bíró kardeşler, bu icatlarını 1931'de Budapeşte Uluslararası Fuarı’nda tanıttılar ve 1938'de kalemin patentini aldılar. Ancak, bu noktada kalemin ticari başarısı henüz gerçekleşmedi. 2. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte kardeşler, Arjantin'e göç etti. Orada bir garajda küçük çaplı üretim yapmaya başladılar. Başlangıçta yüksek üretim maliyetleri ve ürünün bilinmemesi nedeniyle satışlar düşük kalsa da, havacılık sektöründen gelen talep işleri değiştirdi.

İngiliz Hava Kuvvetleri, uçuş esnasında tükenmez mürekkepli kalemlerin akma sorunu yaşamadığını fark etti. Bu özellik, bilyeli kalemi özellikle pilotlar için cazip hale getirdi ve böylece Bíró’nun icadı, geniş çapta kabul gördü. Bu anlaşma, kalemin küresel başarısına giden yolu açtı.

BIC Cristal: Bir Küresel Fenomen

Bíró’nun icadı, 1950’lerin başında BIC şirketinin dikkatini çekti. BIC, bu sade ve etkili kalemin büyük bir ticari potansiyele sahip olduğunu fark etti. 1953 yılında, BIC Cristal adlı kalemi piyasaya sürdüler. Kalemin basit tasarımı, dayanıklılığı ve uygun fiyatı, onu kısa sürede dünya çapında popüler hale getirdi. BIC Cristal, dünya genelinde sadece birkaç yıl içinde milyonlarca satıldı ve bugüne kadar 100 milyardan fazla üretildi.

BIC Cristal, mükemmel bir ergonomiye sahip olması, mürekkebin hızlı kuruması ve akmadan yazma özelliği ile hem iş dünyasında hem de eğitimde vazgeçilmez hale geldi. Günümüzde her gün 20 milyondan fazla BIC Cristal satılmakta olup, bu kalem tüm zamanların en çok satan yazı aracı olma unvanını korumaktadır.

Bir Kültürel İkon Olarak Bilyeli Kalem

Bilyeli kalem, sadece bir yazı aracı olmanın ötesinde, günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline geldi. Okullarda, ofislerde ve iş yerlerinde, basit ama etkili yapısıyla geniş bir kullanıcı kitlesine hitap etmeye devam ediyor. BIC Cristal’in ergonomik yapısı ve uzun süreli kullanımı, onu büyük firmaların, öğrencilerin ve profesyonel yazarların bir numaralı tercihi haline getirdi.

László Bíró’nun basit bir gözlemden yola çıkarak yaptığı bu buluş, modern yazı kültürünün temel taşlarından biri oldu. Her ne kadar ilk yıllarında çeşitli zorluklarla karşılaşmış olsalar da, Bíró kardeşlerin vizyonu, onların tarihe adlarını yazdırmasını sağladı.

Sonuç

1930’lu yıllarda ortaya çıkan bilyeli kalem, yazı dünyasında devrim yarattı. László Bíró’nun çığır açan bu icadı, mürekkep akma sorununu ortadan kaldırarak yazı yazma sürecini daha pratik ve erişilebilir hale getirdi. Bu basit ama etkili tasarım, BIC şirketinin desteğiyle dünya çapında yayıldı ve günlük hayatın vazgeçilmez bir parçası oldu. Bugün, bilyeli kalem sadece bir yazı aracı değil, aynı zamanda yaratıcılığın ve buluşların insanlar üzerindeki etkisinin de bir simgesi haline gelmiştir.

Araştırmalara göre, antibiyotiklere dirençli bakteriler tehlikeli derecede güçlendi. Bilim insanları, "hastane mikrobu" olarak da bilinen bakteriler sebebiyle 2050 yılına kadar yaklaşık 40 milyon kişinin hayatını kaybedeceğini öngörüyor.

NASA, Chandra X-ışını Gözlemevi'nin 25. yıl dönümüne özel  astronomik verileri sesle deneyimlemenizi sağlayan yeni sonifikasyonlar paylaştı.

Çeyrek asır önce, NASA'nın Chandra X-ışını Gözlemevi'nden "ilk ışık" görüntülerini yayınladı.

Chandra'nın yüksek çözünürlüklü X-ışını görüntüleme yetenekleri dünyasına bu giriş, Dünya'dan yaklaşık 11 bin ışık yılı uzaklıkta bulunan patlamış bir yıldızın kalıntıları olan Cassiopeia A'nın benzeri görülmemiş görüntüsünü içeriyordu. Yıllar geçtikçe, Chandra'nın Cassiopeia A görüntüleri teleskobun en bilinen görüntülerinden bazıları haline geldi.

NASA bu dönüm noktasının yıldönümünü kutlamak için, Cassiopeia A (Cas A) dahil olmak üzere üç görüntünün yeni seslendirmeleri yayınlandı. 

İşte evrenin sesleri 

CASSİOPEİA A'NIN SESLİ YÜZÜ 

Cassiopeia A'nın bu sonifikasyonu, Chandra'nın yanı sıra NASA'nın James Webb, Hubble ve emekli Spitzer uzay teleskoplarından gelen verileri de içeriyor.

Tarama, kalıntının merkezindeki üçgen sesle işaretlenmiş nötron yıldızından başlıyor ve dışarı doğru ilerliyor.

Chandra'nın X-ışınları ayrıca uzaya doğru genişleyen patlamış yıldızdan kalan kalıntıları da ortaya çıkarıyor. Görüntünün daha parlak kısımları daha yüksek ses ve daha tiz seslerle iletiliyor.

Chandra'dan gelen X-ışını verileri değiştirilmiş piyano seslerine eşlenirken, sıcak gaza gömülü ısıtılmış tozu tespit eden Webb ve Spitzer'den gelen kızılötesi veriler çeşitli telli ve üflemeli çalgılara atandı.

Hubble'ın tespit ettiği yıldızlar ise crotales veya küçük zillerle çalınıyor.

30 DORADUS'UN KOZMİK SENFONİSİ

Başka bir yeni seslendirme, Samanyolu'na yakın en büyük ve en parlak yıldız oluşum bölgelerinden biri olan 30 Doradus'un kozmik manzarasını içeriyor.

Bu seslendirme yine Chandra'dan gelen X-ışınlarını Webb'den gelen kızılötesi verilerle birleştiriyor.

Chandra'nın X-ışınları ve Webb'in kızılötesi verileri birleşerek yıldızların ve gaz bulutlarının çeşitli seslerle temsil edilmesini sağlıyor.

Görüntü boyunca sol ve sağa hareket eden sesler, parlaklığa karşılık gelirken, Chandra'nın X-ışınları havadar sentezleyici sesler olarak duyuluyor. Webb'in kızılötesi verileri ise daha soğuk gazları yumuşak, alçak müzikal perdelerle gösteriyor.

NGC 6872'NİN GALAKSİ KONÇERTOSU 

Son sonifikasyon, büyük bir sarmal galaksi olan NGC 6872'nin optik ışık görüntüsünü seslendiriyor.

Bu galaksi, Chandra'nın X-ışınları tarafından rüzgar benzeri seslerle temsil edilirken, Hubble verileri galaksinin merkezindeki koyu sesler ve mavi spiral kolları daha yüksek perdeli tonlarla yansıtıyor.

Arka plan galaksilerinden gelen kompakt X-ışını kaynakları ise kuş benzeri cıvıltılar yaratıyor. NGC 6872'nin ön plan yıldızı, bir çarpma zili sesiyle eşleştirilmiş.

Bu sonifikasyonlar, astronomik verilerin ses aracılığıyla nasıl farklı bir şekilde deneyimlenebileceğini gösterirken, evrenin derinliklerine dair yeni bir perspektif sunuyor.

18 Eylül’de parçalı Ay tutulması gerçekleşecek. Türkiye saati ile 05.45’te gerçekleşen maksimum tutulma sırasında Ay yuvarlağının %8’i Dünya'nın gölgesinden geçiyor. Peki, Ay tutulması nasıl, nereden izlenir? Ay tutulmasını izlerken dikkat edilmesi gerekenleri derledik.

Dünya genelinde 3 binden fazla canlı türü, doğal afetler nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Araştırmalar, bu türlerin çoğunun, deprem, kasırga ve volkanik patlama gibi felaketlere karşı savunmasız bölgelerde yaşadığını ortaya koydu. Uzmanlar, acil koruma önlemlerinin alınması gerektiği konusunda uyardı.

Bilim insanları, ölü bir organizmanın hücrelerinin ölümünden sonra bile işlev gösterebildiği "üçüncü bir hâl" keşfetti. Seattle'daki Washington Üniversitesi'ndeki araştırma ekibi ölü hücrelerin kendi kendine hareket edebilen, kendini onarabilen ve kopyalayabilen yeni yaşam formlarına dönüştüğünü açıkladı.

Bilim insanları, insanlığın genetik bilgisini 5 boyutlu bir kristalde depolayarak yok olma tehlikesine karşı yeni bir umut sundu. Southampton Üniversitesi ekibi, milyarlarca yıl boyunca dayanabilecek bu devrim niteliğindeki teknoloji ile gelecekteki nesillere bilgi aktarımını sağlamayı hedefliyor.

Güney Afrika kaya sanatında yerli San halkı tarafından tasvir edilen garip bir dişli hayvanın, soyu tükenmiş bir tür olan dicynodontla ilişkili olabileceği keşfedildi. Araştırma, bu tasvirin antik hayvanların bilimsel tanımından en az 10 yıl önce yapıldığını ortaya koyuyor. Çalışma, San halkının fosilleri keşfettiğini ve bu bilgiyi kültürel inançlarıyla birleştirdiğini destekliyor.

Yeni bir araştırma, Güney Afrika kaya sanatında yerli San halkı tarafından tasvir edilen garip bir dişli hayvanın, dinozorlardan önce yaşamış ve soyu tükenmiş bir tür olan dicynodontla ilişkili olabileceğini ortaya koydu.

PLOS ONE dergisinde yayımlanan çalışmada, 1800'lerin başında, 1821 ile 1835 yılları arasında boyanmış olan Boynuzlu Yılan panelindeki gizemli hayvanın, aşağı doğru dönük dişlere sahip uzun gövdeli bir hayvan olarak tanımlandığını belirtti. Güney Afrika'nın Karoo Havzası'nda, dicynodontlar dahil birçok iyi korunmuş fosil bulunduğu biliniyor.

10 YIL ÖNCESİNE AİT OLABİLİR 

Sanat eserinin gerçekten bir dicynodonta (dinozorlardan önce soyu tükenmiş bir tür) ait olduğu tespit edilirse, San halkının tasviri, antik hayvanların ilk bilimsel tanımından en az 10 yıl öncesine ait olabilir. Çalışmanın yazarlarından Julien Benoit, "Resim en geç 1835'te yapılmış, yani bu dicynodont, 1845'te Richard Owen tarafından ilk dicynodontun batılı bilimsel keşfi ve isimlendirilmesinden en az 10 yıl önce tasvir edilmiş" dedi

İsmi açıklanmayan 20 yaşındaki bir genç, altı yıl boyunca süren burun akıntısının, başından geçirdiği bir kaza sonrası oluşan nadir bir rahatsızlık olan travmatik ensefalosel nedeniyle olduğunu öğrendi. Baş ağrıları ve nöbetlerle mücadele eden hasta, yapılan başarılı bir cerrahi müdahale ile sağlığına kavuştu.

Piramitlerin nasıl yapıldığı hala tartışılırken, bir TikTok kullanıcısının antik piramitlerle ilgili ortaya attığ komplo teorisi tartışmalara neden oldu.

İngiltere'de yapılan bir araştırmaya göre çocukların yemek seçme huyu, büyük ölçüde genetik etkenlerle şekilleniyor. Çalışmada, 16 aylık çocuklarda yemek seçme huyunun yüzde 60 oranında genetik unsurlarla ilgili olduğu belirlendi.

Bilim insanlarına göre, çocuklarının bazı yiyecekleri yemeyi reddetmesi, ebeveynlikten çok genlerle ilgili. İngiliz bilim insanları, yeni bir çalışma kapsamında 16 aylıkla 13 yaş arasındaki 2 bin 400 tek yumurta ikizinin beslenme alışkanlıklarını inceledi. Araştırmacılar, elde ettikleri sonuçları çift yumurta ikizlerinin verileriyle karşılaştırdı. Ebeveynler, yeme davranışına ilişkin soruları çocuklar 16 aylıkken, 3 yaşındayken, 5 yaşındayken ve 13 yaşındayken tekrar yanıtladı. Yedi yaşında seçicilikte küçük bir zirve oldu, bu yaştan sonra ise hafif bir düşüş olduğu kaydedildi.

YÜZDE 60 ORANINDA GENETİKLE İLGİLİ Çalışmada, 16 aylık çocuklarda yemek seçme davranışının yüzde 60 oranında genetik unsurlarla ilişkili olduğu belirlendi. Bu oran, 3-13 yaş aralığında yüzde 74'e yükseliyor. Araştırmada, yemek seçme alışkanlığını belirleyen bir diğer unsurun da çevre olduğuna dikkat çekiliyor.

Çocukların çevresindeki kişilerin tükettiği yiyeceklerin ya da ailecek yemeğe oturmanın, yemek seçme davranışında etkili olduğuna işaret ediliyor.

Yapılan yeni bir araştırmaya göre, Dünya için potansiyel tehdit oluşturan asteroidleri önlemenin yolu bulunmuş olabilir. Bilim insanlarının X-ışınları kullanarak yaptıkları deneylerde çapları 4 km'ye kadar olan asteroidlerin yönlerinin saptırılabildiği gözlemlendi. Bu yeni buluş, Dünya’yı potansiyel çarpışmalardan koruyabilir ve gelecekte gezegen savunma stratejilerinde kullanılabilir.

Fransa'daki bilim insanları, kahverengi hidra adlı deniz canlısının kanserli tümörleri yavrularına aktarabildiğini keşfetti. Uzmanlar, bu canlının bulaşıcı kanserlerin doğada yayılmasına neden olabileceğini ve bu durumun ekolojik sonuçlar doğurabileceği konusunda uyardı.

Yapay zeka tarafından geliştirilen yeni bir uygulama ölüm saatiniz tahmin ettiğini ve bunu uzatmanın yollarını söyleyebileceğini iddia etti.

Yapay zeka tarafından geliştirilen yeni bir uygulama, kullanıcıların daha sağlıklı seçimler yapmalarını ve daha uzun yaşamalarını teşvik etmek amacıyla ölüm saatlerini tahmin ettiğini iddia etti. "Ölüm Saati" adı verilen bu uygulama, yıllık 40 dolarlık bir abonelik ücretiyle, mevcut biyolojik yaş ve yaşam tarzını göz önünde bulundurarak kesin ölüm tarihlerine dair tahminlerde bulunuyor. New York Post’ta yer alan habere göre, uygulamanın temel amacı, insanları sağlıklı yaşam değişiklikleri yapmaya motive etmek. "ZAMANINDA UYARMAYI HEDEFLİYOR" Uygulama, ölümle ilgili faktörleri analiz ederek kullanıcıları zamanında uyarmayı hedefliyor. Kurucu Brent Franson, “Günümüz dünyasında sağlık hizmetleri genellikle tepkiseldir, sorunlar ortaya çıktığında müdahale edilir ve bu genellikle çok geç olur,” dedi. Franson’a göre, Ölüm Saati, bireyleri sağlıklı yaşam ipuçlarıyla donatarak daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sürmeleri için teşvik ediyor. Kullanıcılar, uygulama aracılığıyla sağlığa dair çeşitli sorulara yanıt veriyor. Kan testleri, genetik taramalar gibi kişisel sağlık belgelerini yüklemelerine olanak tanınıyor. Kolesterol seviyeleri gibi biyolojik faktörlerin yanı sıra uyku düzeni, ruh sağlığı, günlük oturma süreleri, sigara içme alışkanlıkları ve sosyal hayat gibi yaşam tarzı gibi unsurlarını da kapsıyor. Ölüm Saati, 18 Eylül’de resmi olarak piyasaya sürüldü. Kullanıcılar, uygulamayı ücretsiz olarak indirip ölüm tarihlerini görebiliyorlar. Ancak, sağlıklarını iyileştirmek ve potansiyel ölüm tarihlerinin ertelenmesi için sunulan uzun yaşam planı için yıllık 40 dolar ödemeleri gerekiyor.

Bilim insanları, Yeni Zelanda açıklarında, nadir görülen "hayalet köpekbalığı" cinsinin yeni bir türünü keşfetti. Uzmanlar, yeni balığın fiziksel ve genetik olarak diğer türlerden farklı olduğunu söylerken, insanların hayalet köpekbalıklarıyla karşılaşma ihtimalinin düşük olduğunu belirtti.

Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) uzayda mahsur kalan astronotların kıyafetleriyle birlikte Starliner kapsülünü dünyaya başarılı bir şekilde indirdi. Şubat 2025'te dünyaya dönmeleri beklenen Astronotların, SpaceX'in Crew-9 uzay aracına özel kıyafetler giyeceği kaydedildi. Crew-9 uzay aracının 24 Eylül'de ISS'e doğru yola çıkması bekleniyor.

Bilim insanlarının Neandertaller ile ilgili yaptıkları keşifler, insanlık tarihine ışık tutmaya devam ediyor. Yeni yapılan keşiflerde, 50 bin yıl öncesine tarihlenen bir Neandertal mızrak ucunun keşfedildiği bildirildi. Bu keşif, Neandertallerin kemikten aletleri avlanmada kullandığını gösteren ilk kanıt olarak değerlendirildi. Ayrıca, Fransa’daki Grotte Mandrin kaya sığınağında yapılan yeni bir araştırma, Neandertallerin soylarının sosyal izolasyon nedeniyle tükenmiş olabileceğini öne sürdü. Araştırmalar, Neandertallerin 50 bin yıl boyunca birbirinden izole yaşadığını ve bu izolasyonun genetik çeşitliliği azalttığını gösterdi.

Yeni bir küresel analize göre, "süper bakteriler" 2050 yılına kadar 39 milyondan fazla insanı öldürecek ve özellikle yaşlı insanlar risk altında olacak. İlaç direncine bağlı ölümler, aşılama ve hijyen alanındaki gelişmelerin etkisiyle çok küçük çocuklar arasında azalırken, çalışma yaşlılar için tam tersi bir eğilim olduğunu ortaya koyuyor.

Yüzyılın ortasına kadar, dünya genelinde yılda 1,91 milyon insanın doğrudan antimikrobiyal direnç (AMR) nedeniyle öleceği tahmin ediliyor.

AMR, bakterilerin evrim geçirerek onlarla savaşmak için kullanılan ilaçların artık işe yaramaması anlamına geliyor.

2021'de bu sayı 1,14 milyondu. AMR'nin yıllık 8,2 milyon ölümde rol oynayacağı öngörülüyor. Lancet'te yayınlanan çalışma, Antimikrobiyal Direnç Üzerine Küresel Araştırma Projesi tarafından yürütüldü ve zaman içindeki AMR eğilimlerinin ilk küresel analizi olarak öne çıkıyor. MİLYONLARCASI ÖNLENEBİLİR

Araştırmacılar, 204 ülke ve bölgeden elde edilen verileri kullanarak 1990'dan 2021'e kadar olan ölüm tahminlerini ve 2050'ye kadar uzanan tahminleri ortaya koydu. Ayrıca enfeksiyonların daha iyi önlenmesi ve sağlık hizmetlerine erişimin iyileştirilmesinin yanı sıra yeni antibiyotiklerin üretilmesi yoluyla dünya çapında milyonlarca ölümün önlenebileceğini tespit ettiler. Çalışmanın yazarı, Washington Üniversitesi Sağlık Ölçümleri Enstitüsü'nden (IHME) Dr. Mohsen Naghavi şunları söyledi:

“Antimikrobiyal ilaçlar modern sağlık hizmetlerinin temel taşlarından biri ve bu ilaçlara karşı artan direnç önemli bir endişe kaynağı. Bu bulgular, AMR'nin on yıllardır önemli bir küresel sağlık tehdidi olduğunu ve bu tehdidin giderek büyüdüğünü vurgulamaktadır.”

HEDEF YÜZDE 10

Küresel liderler bu ay Birleşmiş Mlletler Genel Kurulu sırasında antimikrobiyal direnci görüşmek üzere New York'ta bir araya gelecek.

Liderlerin antimikrobiyal dirence karşı önlemlerin artırılmasına ilişkin siyasi bir deklarasyonu yeniden teyit etmeleri beklenirken, kampanyacılar 2030 yılına kadar AMR ölümlerinin yüzde 10 oranında azaltılması hedefini de içermesini umuyor. Dünyanın dört bir yanındaki kurumlardan 500'den fazla araştırmacının katıldığı çalışmada, 1990 ile 2022 yılları arasında 5 yaş altı çocuklar arasında görülen AMR ölümlerinde 488 binden 193 bine “kayda değer” bir düşüş olduğu tespit edildi. Bu rakamların 2050 yılına kadar tekrar yarıya inmesi bekleniyor. "70 YAŞ ÜSTÜNDE YÜZDE 146 ARTACAK"

Bununla birlikte, küçük çocuklarda enfeksiyona bağlı ölümlerin sayısı azalırken, bu ölümlerin ilaca dirençli bakterilerden kaynaklanma olasılığı giderek artıyor. Diğer tüm yaş gruplarında da ölüm oranları artış kaydediyor. 70 yaş üstü nüfusta AMR ölümleri otuz yılda yüzde 80 arttı ve 2050 yılına kadar yüzde 146 artarak 512 bin 353'ten 1,3 milyona çıkması bekleniyor. Hırvatistan'daki North Üniversitesi'nde yardımcı doçent ve IHME'de doçent olan Dr. Tomislav Maestrovic, bu eğilimin hızla yaşlanan nüfusu yansıttığını ve yaşlı insanların enfeksiyona karşı daha savunmasız olduğunu söyledi.