Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde 31 Mart'ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın teşrifiyle düzenlenmesi planlanan törenle, Türkiye'nin 5G'ye geçişi resmen ilan edilecek.

Türkiye'de 81 ilde 5G hizmeti kademeli olarak başlayacak ve iki yıl içinde ülkenin her bir noktasında bu hizmetin sunulması hedefleniyor.

Yeni nesil mobil iletişim, yüksek hız ve düşük gecikmeyle birçok alanda dönüşüm sağlayacak. Sistemin, sanayiden sağlığa birçok alanda önemli yenilikler getirmesi bekleniyor. Bu teknoloji, internet hızını artırırken gecikmeyi minimuma indirecek.

5G'ye ilişkin merak edilen 10 soru ve cevapları şöyle:

1- 5G nedir?

5G, beşinci nesil mobil haberleşme teknolojisi olarak nitelendiriliyor. Bu teknoloji, 4,5G'ye kıyasla çok daha yüksek hız, düşük gecikme ve daha fazla cihaz bağlantısı imkanı sunuyor.

2- Türkiye'de 5G süreci nasıl olacak?

Hizmet sağlayıcılar yeni yetkilendirmeleri çerçevesinde 1 Nisan 2026'dan itibaren ülke genelinde 5G hizmetini sunmaya başlayacak. Yetkilendirme süresi 31 Aralık 2042'ye kadar devam edecek.

3- 5G'yi kimler kullanabilecek?

5G'nin, başlangıçta 81 il merkezinde eş zamanlı olarak devreye alınması planlanıyor. İki yıl içinde ülkenin her noktasına bu hizmetin yayılması hedefleniyor.

4- 5G'nin 4,5G'den farkı ne?

5G teknolojisiyle mobil internet hızı saniyede megabit seviyesinden gigabit noktasına ulaşabilecek ve mevcut hızlar en az 10 kat artacak. En önemli farkı, sadece hız değil, milisaniyeler seviyesinde düşük gecikme ve aynı anda çok sayıda cihazın sorunsuz bağlanabilmesi olacak.

5- Hangi alanlarda kullanılacak?

5G teknolojisi, hayatın pek çok alanında önemli yenilikler sağlayacak. Bu teknoloji, sağlık, sanayi, tarım, eğitim ve ulaşım gibi birçok alanda kullanılacak. Akıllı şehir uygulamaları mümkün hale gelecek. 5G, 4,5G'ye kıyasla kat kat yüksek hızlar sunacak. Büyük dosyaları saniyeler içinde indirmek mümkün olacak. Veri iletimindeki gecikme ciddi şekilde azalacak. Aynı anda çok daha fazla cihazın sorunsuz bağlanması sağlanacak. Bu da "akıllı şehirler" ve IoT (nesnelerin interneti) için temel oluşturacak. Trafik yönetimi, sürücüsüz araçlar, akıllı altyapılar daha verimli çalışacak. Doktorlar uzaktan ameliyat yapabilecek, hastalar anlık izlenebilecek. Fabrikalar daha akıllı hale gelecek, (Endüstri 4.0). Robotlar ve makineler anlık veriyle daha verimli çalışacak. Video izleme, canlı yayın, artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal gerçeklik (VR) çok daha akıcı hale gelecek.

6- 5G'yi kullanabilmek için neler gerekli?

5G'den yararlanmak için cihazların bu teknolojiye uyumlu olması gerekiyor. Türkiye'de 95 milyon civarında cep telefonu bulunuyor. Bunların yaklaşık 32 milyonu 5G'ye uyumlu görünüyor. Yaklaşık bir sene önce bu rakamlar 15 milyon civarındaydı. 5G'ye geçtikten sonra bunun hızla artması bekleniyor.

7- Türkiye'de hangi operatörler 5G hizmeti verecek?

İhaleyi kazanan operatörler Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone 5G hizmeti sunacak.

8- 5G altyapısı nasıl hazırlandı?

5G haberleşme altyapısının yerli ve milli imkanlarla kurulmasını teminen 5 Ocak 2023'te AR-GE destek çağrısına çıkılmıştı. Başvurusu uygun bulunan 14 firma ile 1 Ekim 2023'te sözleşme imzalanarak AR-GE destek süreçleri başlatıldı. Türkiye'de 5G için ihale süreci 2025 yılında tamamlandı. Fiber altyapı ve baz istasyonu yatırımlarıyla hazırlıklar yürütüldü.

9- 5G'ye geçişte yerlilik oranı nasıl olacak?

5G çalışmaları kapsamında yerli ve milli teknoloji destekleniyor. İlk etapta yüzde 60 yerli ürün, yüzde 30 da milli haberleşme ürünü şeklinde şart bulunuyor. 5G kullanıma sunulduktan sonra da yerli ve milli katkının peyderpey artırılması hedefleniyor.

10- 5G Türkiye'ye ne kazandıracak?

5G'nin, Türkiye'nin dijital dönüşümünü hızlandırarak üretim, hizmet kalitesi ve küresel rekabet gücünü artırması bekleniyor. Bu teknoloji, birçok sektörün yanı sıra günlük hayatta da birçok kolaylığı ve imkanı beraberinde getirecek.

Uydu sektörünün en önemli temsilcilerini 1981 yılından bu yana buluşturan fuarda, TÜRKSAT, TUSAŞ, ASELSAN ve PROFEN de boy gösterdi. Türk firmaları, 23-26 Mart'ta düzenlenen fuarda ürün ve hizmetlerini sergiledi.

"Türk firmalarımızın çalışmaları ve ihracatı gurur veriyor"

Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan ile Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal, Satellite 2026'ya katılan Türk firmalarının standını ziyaret etti.

Sayan, burada yaptığı açıklamada, Türkiye'nin uydu sistemlerinde yerli ve milli üretim ile bunların ihracatında kaydettiği ilerlemenin Milli Teknoloji Hamlesi kapsamında gelinen noktayı ortaya koyduğunu söyledi.

Özellikle havacılıkta uydu tabanlı iletişimin artık bir zorunluluk haline geldiğine işaret eden Sayan, birçok firmanın bu alanda çözümleri olduğunu aktardı.

Sayan, "Türk firmalarımızın başta ticari havacılık olmak üzere savunma sistemleri gibi alanlarda çalışmalar yaptığını bilmek ve bunları ihraç edebiliyor durumda olmak bize gurur veriyor." dedi.

"Firmalarımızın savunma ve uzay teknolojilerinde kaydettiği başarılar çok önemli"

Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal da Türk firmalarının ulaştığı düzey ile Türkiye'nin Satellite fuarındaki temsilinden duyduğu gurur ve memnuniyeti dile getirdi.

Teknolojinin Türkiye'nin ABD ile ilişkilerinde kritik bir alan olduğunu vurgulayan Önal, Türk şirketlerinin Satellite fuarında yer almasının ve işbirliklerini artırmasının önemli olduğunu kaydetti.

Önal, teknolojinin yalnızca ticari değil, savunma alanında da giderek daha önemli hale geldiğini, bu alanda kendi kendine yeterliliğin önemine işaret etti.

Satellite gibi fuarların etkileşimi artırarak bilgi paylaşımına katkı sağladığını belirten Önal, "Firmalarımızın hem savunma alanında hem uzay teknolojileri alanında kaydettiği başarılar çok önemli. Bunlarla gurur duyuyoruz." dedi.

"Türkiye'nin gücünü burada bir kez daha görmüş oluyoruz"

TÜRKSAT AŞ Genel Müdürü Ahmet Hamdi Atalay, TÜRKSAT'ın uzay alanında "bayrak taşıyıcısı" konumunda olduğunu vurgulayarak, birlikte çalıştıkları ekosistemle Satellite fuarında yer almalarının kendilerine güç verdiğini söyledi.

Gelecek yıllarda daha güçlü bir katılım sağlamayı hedeflediklerini anlatan Atalay, "Türkiye'nin gücünü burada bir kez daha görmüş oluyoruz. Bundan gurur duyuyoruz." dedi.

TUSAŞ İHA ve Uzay Sistemlerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Gürsoy, fuara her yıl olduğu gibi bu sene de katıldıklarını belirterek, uluslararası muhataplar ve çözüm ortaklarıyla görüşmeler gerçekleştirdiklerini kaydetti.

Daha önce sunulan uluslararası tekliflere ilişkin temasların da fuar kapsamında sürdüğünü aktaran Gürsoy, mevcut durumun gözden geçirildiği toplantılar yaptıklarını ifade etti. Gürsoy, fuarın TUSAŞ açısından verimli geçtiğini vurguladı.

PROFEN Genel Müdür Yardımcısı Yusuf Orbay Soydan, şirket olarak yaklaşık 10 yıldır fuara katıldıklarını vurgulayarak, Türkiye'yi Satellite fuarında temsil etmekten gurur duyduklarını ifade etti.

Uydu sektörünün en büyük organizasyonlarından birinde yer alarak küresel pazarda görünür olduklarını aktaran Soydan, fuarda ihracat alanlarını genişletme fırsatı bulduklarını dile getirdi.

BMC'den yapılan açıklamaya göre, Balistik Korumalı Devriye Müdahale Aracı Projesi kapsamında geliştirilen TULGA 4x4, muayene faaliyetleri ve taktik kabiliyet testlerini tamamlayarak sahadaki görevine odaklandı.

İç güvenlik personelinin operasyonel ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla geliştirilen TULGA 4x4, doğuştan zırhlı yapısı, balistik koruma seviyesi ve teknolojik donanımlarıyla güvenlik, dayanıklılık ve konfor özellikleri sunuyor.

Yaklaşık 8 ton ağırlığa sahip TULGA 4x4, 5 personel taşıma kapasitesiyle görev yapıyor. Araç, bağımsız çift salıncaklı ön ve arka süspansiyon sistemiyle disk fren donanımı sayesinde hem arazi koşullarında hem de şehir içi görevlerde manevra kabiliyeti sunuyor.

Zırh yapısı ve balistik tehditlere karşı dayanıklı tasarımıyla öne çıkan TULGA 4x4'ün koruma seviyesi ve performans özellikleriyle güvenlik güçlerinin sahadaki faaliyetlerine katkı sağlaması hedefleniyor.

Öne çıkan teknik özellikleri ve kabiliyetleri

TULGA 4x4, 4 silindirli dizel motora sahip yapısıyla dikkati çekerken 250 beygir motor gücü sunuyor. Araç saatte 130 kilometre azami hıza ulaşabiliyor. Yüzde 60 tırmanma kabiliyetine sahip aracın 5 personel taşıma kapasitesi bulunuyor. TULGA 4x4'te bağımsız çift salıncaklı ön ve arka süspansiyon sistemi yer alırken fren sistemi olarak disk frenler kullanılıyor.

Türkiye'nin ilk yerli ve milli doğuştan zırhlı SUV aracı olarak geliştirilen TULGA 4x4, gelişmiş balistik koruma özellikleriyle donatıldı. Araçta özel tasarlanmış taban koruması balistik tehditlere karşı yüksek dayanım sağlıyor. Zorlu arazi ve şehir içi koşullarda görev yapabilecek şekilde tasarlanan araç, farklı operasyonel ihtiyaçlara yönelik performans sunuyor.

5G'nin yalnızca hız artışı değil, tüm mobil teknoloji değer zincirinde yeni büyüme ve dönüşüm dalgası oluşturacağına işaret eden Turnacı, 5G ile mobil iletişimin, "bağlantı hizmeti" modelinden "yüksek veri, düşük gecikme ve çoklu cihaz ekosistemi" modeline evrileceğini, bu dönüşümün tüketici alışkanlıklarını, cihaz yenileme döngülerini, veri tüketimini ve dijital servis kullanımını doğrudan etkileyeceğini anlattı.

"5G'nin en belirgin katkısı yüksek hız ve ultra düşük gecikme"

Turnacı, 5G'nin en belirgin katkısının, yüksek hız ve ultra düşük gecikme kapasitesi olduğuna dikkati çekerek, sözlerine şöyle devam etti:

"5G ile yaşanacak teknolojik sıçrama, video, oyun, bulut servisleri, artırılmış gerçeklik (AR), sanal gerçeklik (VR) ve yapay zeka destekli mobil uygulamaların günlük kullanımını yaygınlaştıracak. Kullanıcı deneyimi açısından kesintisiz yüksek çözünürlüklü içerik tüketimi, bulut tabanlı uygulamaların hızlanması ve gerçek zamanlı veri işleme, yeni standart haline gelecek. 5G, aynı anda çok daha fazla cihazın ağa bağlanabilmesini mümkün kılarak nesnelerin interneti (IoT) ekosistemini hızlandıracak. Akıllı şehir uygulamaları, akıllı ulaşım sistemleri, enerji yönetimi, uzaktan sağlık çözümleri ve endüstriyel otomasyon alanlarında önemli verimlilik artışları bekleniyor."

Turnacı, 5G ile telekom sektörünün altyapı odaklı yapıdan, dijital servis ve platform ekonomisine geçeceğini vurgulayarak, "Operatörler açısından veri tüketiminde artış, premium paketler, kurumsal özel şebekeler (Private 5G) ve IoT tabanlı servisler, yeni gelir alanları oluşturacak. Bununla birlikte ilk fazda yüksek altyapı yatırımları ve lisans maliyetleri nedeniyle sermaye harcamalarının artması bekleniyor. Uzun vadede ise 5G, finans, lojistik, üretim, sağlık ve perakende gibi sektörlerin dijital dönüşümünü hızlandırarak mobil iletişimin ekonomik katma değerini önemli ölçüde artıracak. Türkiye'nin dijital rekabet gücü açısından 5G altyapısı stratejik kaldıraç görevi görecek." diye konuştu.

5G geçiş sürecinin, özellikle mobil cihaz ve teknoloji ürünleri pazarında yeni talep dalgası oluşturacağını dile getiren Turnacı, 5G uyumlu akıllı telefonlar, modemler, router cihazları ve bağlantı odaklı teknolojik ürünlerde yenileme ihtiyacının hızlanacağını, bu durumun, gelecek 2-3 yıl içinde cihaz yenileme döngüsünün kısalmasına ve pazar hacminin genişlemesine katkı sağlayacağını söyledi.

"5G teknolojisi tamamlayıcı aksesuar ve bağlantı ürünlerini de etkileyecek"

Turnacı, özellikle yenilenmiş cihaz pazarı açısından 5G geçişinin, sürdürülebilir teknoloji tüketimi ve erişilebilir fiyatlı 5G cihazlara geçiş açısından önemli fırsat alanı oluşturacağına dikkati çekerek, "5G teknolojisi yalnızca ana cihazları değil, tamamlayıcı aksesuar ve bağlantı ürünlerini de doğrudan etkileyecek. Artan veri kullanımı ve mobil performans ihtiyacı, hızlı şarj teknolojileri, yüksek kapasiteli powerbankler, yeni nesil kablolama çözümleri, kablosuz bağlantı ürünleri ve mobil gaming aksesuarlarına olan talebi artıracak. Bu kapsamda mobil teknoloji aksesuar pazarı, 5G ile ikinci büyüme evresine girecek. Artan mobil kullanım süresi ve veri tüketimi, kullanıcıların daha performans odaklı teknolojik ürünlere yönelmesine neden olacak." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin genç nüfusunun, yüksek akıllı telefon penetrasyonu ve artan veri tüketimiyle 5G adaptasyonu açısından güçlü potansiyele sahip olduğunu belirten Turnacı, "5G'nin yaygınlaşmasıyla, mobil veri tüketiminde belirgin artış, cihaz yenileme hızında yükseliş, dijital servis kullanımında genişleme, kurumsal dijitalleşmede ivmelenme bekleniyor. Bu dönüşüm, mobil iletişim sektörünün yanı sıra perakende, e-ticaret, içerik platformları ve teknoloji dağıtım kanallarını da doğrudan etkileyecek. Türkiye'nin 5G yolculuğu, yerli teknoloji ekosistemi, distribütörler, perakende kanalları ve dijital hizmet sağlayıcıları için önemli fırsatlar barındırıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Turnacı, sektör paydaşlarıyla 5G geçiş sürecinin sağlıklı, sürdürülebilir ve katma değer odaklı şekilde ilerlemesini desteklemeye devam edeceklerini ifade ederek, 5G'li cihazların vatandaşa kolay ulaşabilmesi için taksit kısıtlamasının esnemesini, 20 bin lira olan 12 taksit kısıtının en az 50 bin liraya çıkarılmasını istediklerini kaydetti.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, sanal medya hesabından SOMJ füzesinin kabiliyetlerini gösteren videoyu paylaştı. SOM-J’nin stratejik sahada Türkiye’nin caydırıcılığını önemli ölçüde artıracağını vurgulayan Kacır, "TÜBİTAK SAGE imzalı milli seyir füzemiz SOMJ, canlı harp başlığıyla gerçekleştirilen son atış testinde hedefini tam isabetle vurdu. Alçaktan uçuş kabiliyeti ve yüksek manevra yeteneğiyle kritik taarruz görevleri için geliştirilen füzemiz; yüksek hassasiyet ve düşük görünürlük özellikleriyle sahada önemli bir güç çarpanı olacak" dedi.

'ENTEGRASYON SÜREÇLERİ SÜRÜYOR'

Bakan Kacır, SOM-J’nin KAAN ve KIZILELMA platformlarına entegrasyon sürecinin de tüm hızıyla sürdüğünü bildirdi. Füzenin teknik özelliklerine ilişkin bilgi veren Kacır, SOM-J’nin düşük görünürlük, yüksek manevra kabiliyeti, atış sonrası kontrol ve ağ destekli harekat yetenekleriyle öne çıktığını belirtti. Bakan Kacır, füzenin kızılötesi görüntülemeli arayıcı başlık, otomatik hedef algılama ve zırh delici harp başlığına sahip olduğunu; kara hedeflerinin yanı sıra sabit ve hareketli su üstü unsurlara karşı da etkin şekilde kullanılabildiğini ifade etti. Kacır açıklamasında ayrıca, "Bu başarıda katkısı olan tüm paydaşlarımızı, gece gündüz gayret gösteren mühendislerimizi ve teknisyenlerimizi tebrik ediyorum" ifadelerini kullandı.

Hareket Halinde Kablosuz Şarj

SDÜ Elektrik Makinaları Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ali Ağçal’ın yürüttüğü projede, yol içerisine yerleştirilecek verici ünitelerden, araç altına entegre alıcı sistem aracılığıyla enerji aktarımı sağlanacak. Ağçal, “Amacımız enerjiyi hızlı şarj sistemlerindeki gibi ani vermek yerine, bataryaya zarar vermeyecek şekilde kademeli olarak aktarmak” dedi.

Projede simülasyon çalışmalarına başlandığını belirten Ağçal, birden fazla verici düzenekle hareket halindeki araçların şarj verimini artırmayı ve sistemin kontrol mekanizmasını optimize etmeyi planladıklarını açıkladı.

Türkiye’de bir ilk, dünyada öncü

Doç. Dr. Ağçal, dünyada kablosuz şarj çalışmalarının çoğunlukla durağan araçlara yönelik olduğunu, Türkiye’de hareket halindeyken şarj üzerine yapılan çalışmaların sınırlı olduğunu belirtti. “Çalışmamız Türkiye’de bir ilk ve dünya çapında öncü bir kontrol sistemi içeriyor” diyen Ağçal, ilk sonuçların saatte 150 kilometre hızla seyreden araçlarda dahi sistemin çalışabileceğini gösterdiğini söyledi.

Simülasyon aşaması tamamlandıktan sonra sistem, önce gerçek ortam koşullarında test edilecek, ardından prototip üretimi yapılacak. Proje, elektrikli araç kullanıcılarının menzil kaygısını önemli ölçüde azaltmayı hedefliyor.

Bu yıl “Biyoteknolojide Yapay Zeka ile Akıllı Sağlık Çözümleri” temasıyla düzenlenen yarışma, üniversite öğrencilerinin yenilikçi fikirlerini ortaya koymalarını hedefliyor. Dereceye giren katılımcılara Amgen bünyesinde staj ve eğitim semineri gibi çeşitli fırsatlar sunulacak.

Yarışma kapsamında finale kalan 5 lisans ve yüksek lisans öğrencisinin projeleri 14 Mayıs’ta açıklanacak. Kazanan projeler ise 21 Mayıs’ta duyurulacak.

“Gençlerin potansiyeline inanıyoruz”

Amgen Türkiye Genel Müdürü Oğuz Akandil, yarışmaya son 5 yılda 550’den fazla öğrencinin başvurduğunu belirterek gençlere verilen öneme dikkat çekti.

Akandil, “Bilimin dönüştürücü gücüne ve gençlerin potansiyeline inanıyoruz. Bu yarışma ile gençlerin biyoteknoloji ve yapay zekayı bir araya getirerek sağlık alanında yenilikçi çözümler geliştirmelerini teşvik ediyoruz” dedi.

Küresel bir biyoteknoloji devi

Merkezi Thousand Oaks’ta bulunan Amgen, 100’den fazla ülkede 25 bini aşkın çalışanıyla faaliyet gösteriyor. Şirket, ciddi hastalıklara yönelik yenilikçi tedaviler geliştirmeye odaklanırken, Türkiye’de faaliyetlerine 2005 yılında başladı ve 2010’da ofisini açtı.

Detaylı bilgi ve başvuru için: www.iamgenius.net adresini ziyaret ediniz.

“Yeni Nesil Esnaflık Dijital Doğuyor”

Tedarikçi ile satıcıyı buluşturan dijital platform Jetlid’in Genel Müdürü Merve Özmen, Z kuşağı girişimcilerinin klasik ticaret anlayışını geride bıraktığını belirterek genç kuşağın iş yapma biçiminde köklü bir dönüşüm yaşandığını vurguladı.

Özmen, “Z kuşağı ticarete başlarken fiziksel mağazayı tek merkez olarak görmüyor. Online kanallar, mobil uygulamalar ve dijital platformlar işin doğal bir parçası. Bu kuşak için hız, şeffaflık ve kolay erişim en önemli kriterler. Yeni nesil esnaflık artık dijital doğuyor” dedi.

“Rekabet Artık Mahalleden Değil, Platformlardan Başlıyor”

Genç girişimcilerin büyük markalarla aynı dijital sahnede rekabet ettiğine dikkat çeken Özmen, küçük işletmelerin doğru dijital altyapıyla çok daha geniş kitlelere ulaşabildiğini belirtti.

“Bugün küçük bir işletme, doğru dijital altyapıya sahip olduğunda büyük markalarla aynı anda müşteriye ulaşabiliyor. Rekabet artık yalnızca mahallede değil, dijital platformlarda başlıyor. Z kuşağı bu oyunun kurallarını çok iyi biliyor” ifadelerini kullandı.

Geleneksel Esnaflık Yeni Nesille Yeniden Şekilleniyor

Uzmanlara göre önümüzdeki yıllarda esnaflık modelinde önemli değişimler yaşanması bekleniyor. Dijital tedarik, online satış ve veri odaklı yönetim anlayışı genç girişimcilerin en büyük avantajları arasında gösteriliyor.

Yerel ekonominin sürdürülebilirliği açısından yeni nesil esnaflık modelinin desteklenmesi gerektiğini belirten uzmanlar, bu dönüşümün küçük işletmeler için hem riskler hem de önemli fırsatlar barındırdığına dikkat çekiyor.

Bu araçların savaşlarda da kullanıldığını anlatan Kamer, "Artık savaşlarda sadece gerçek mermiler değil yapay zeka araçları ile üretilen içerikler de konuşulmaya başlandı. Savaşlarda yapay zeka ile üretilen bu görseller taraflarca piyasaya sürülüyor." diye konuştu.

Asıl amacın toplumları yönlendirmek olduğunu dile getiren Kamer, "Bu içerikleri toplumları yönlendirmek amacıyla gerçekleştirilen faaliyetler kapsamında değerlendirebiliriz. Her iki taraf da kendi üstünlüğünü ispatlamak adına bu içerikleri piyasaya sürüyorlar. Diğer yandan bazı sosyal medya kullanıcılarının etkileşim almak amacıyla içerikleri sürdüğü yönünde raporlar var." ifadesini kullandı.

Bu videolarla gerçeklik üzerinde oynanmaya çalışıldığını anlatan Kamer, şöyle devam etti:

"Burada temel amaç gerçeklik algımızı kırmak ve dezenformasyon oluşturmak. Elbette burası istihbarat servisleri açısından da önemli. Bakıldığında temel mantık gerçeklik algımızla oynayarak toplumsal dinamiklerin ve savunma hatlarının kırılması. Özelikle haber alma kaynaklarımızı artık kaydırma dediğimiz sistemle gerçekleştirdiğimiz için günde milyonlarca görsel veya video karşımıza çıkıyor ve bunların hangisinin doğru olup olmadığını net bir şekilde ayırt edemiyoruz. Bu ister istemez bizim gerçeklik algımızı değiştirmeye, beraberinde de toplumların savunma mekanizmalarını kırmaya doğru itiyor. Dolayısıyla istihbarat servisleri bunu yoğun şekilde kullanıyor. Zaten bununla ilgili literatürde de 5. nesil savaş deniyor."

Eskiden gerçek olmayan bir görüntüyü oluşturmak için büyük bir teknolojik altyapıya ihtiyaç duyulurken günümüzde yapay zeka araçlarına bir komutla bunun yaptırılabileceğine dikkati çeken Kamer, bunların daha üstünlerini istihbarat servislerinin yaparak kendilerinin daha güçlü olduğunu dünya kamuoyuna göstermeye çalıştığını aktardı.

Bir görüntünün yapay zeka olup olmadığını anlamanın bazı yöntemlerinin olduğunu ifade eden Kamer, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Yayılan içeriklerin, ya eski bir savaş görüntüsü ya da doğal afetler sonucu meydana gelen bina yıkıntıları ile ilgili görüntüler olduğunu biliyoruz. Bu görseller kullanılarak yeni görseller üretilebiliyor. Yapay zeka araçları içerik üretirken ana odak noktasına daha çok önem veriyor arka planda kalan görüntüde gerçeklik tam olarak oluşmayabiliyor. Burada görüntülerin farklılık gösterdiğini gözlemliyoruz, bu da yapay zeka araçlarıyla üretildiğinin göstergesi."

Görsellerin doğru olup olmadığı noktasında şüphe ile yaklaşmak gerektiğini vurgulayan Kamer, eğer gerçekliğinden emin değilsek görselin etkileşim almaması için paylaşımda bulunup yorum yapmamak gerektiği uyarısında bulundu.

Bir videonun doğru olup olmadığına bakmayan içerik üreticilerinin, daha fazla etkileşim alarak gelir elde etmek amacıyla bu videoları yaydığını belirten Kamer, bunlarla ilgili önemler alınması gerektiğine dikkati çekti.

"Veriler artık bir mühimmat fabrikası haline dönüştü"

Prof. Dr. Kamer, şöyle konuştu:

"Dezenformatif bilgi doğru bilgiye göre çok daha hızlı yayılıyor. Bir de buna yapay zeka eklenince ister istemez tüm gerçeklik algımız bozuluyor ve algılarımızla oynanıyor. Eskiden merminiz ya da füzeniz önemliydi, şu an verileriniz çok önemli. Veriler artık bir mühimmat fabrikası haline dönüştü. Bir ülkeyle bir toplumla ya da oradaki olaylarla ilgili ne kadar çok veriniz varsa bununla ilgili içerikler geliştirme noktasında faaliyetler yapabiliyorsunuz. Yapay zeka gerçek savaşta kullanılan bir mühimmat fabrikası olmaya doğru evriliyor ve günümüzdeki savaşlarda da yoğun şekilde kullanılıyor."

Program, Ticaret Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Reklam Özdenetim Kurulu işbirliğiyle gerçekleştiriliyor.

Eğitimde, paylaşımlarıyla vatandaşları etkileyen fenomenlere, tüketici hakları ve sosyal medya reklamlarına ilişkin yasal düzenlemeler, Reklam Kurulunun yapısı, işleyişi ve örnek kararlar hakkında sunum yapılıyor.

Pazarlama iletişiminin temel etik ve yasal kuralları, sorumlu reklamcılık ilkeleri, telif hakları, kişisel verilerin korunması gibi konu başlıkları hakkında da eğitim veriliyor. İçerik üreticilerinin kaçınması gereken konular ve paylaşımlar da eğitim konuları arasında yer alıyor.

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığınca görevlendirilen vergi müfettişleri de sosyal medya faaliyetlerinde vergilendirme ve yasal yükümlülükler hakkında katılımcılara bilgi veriyor.

Hedef yıl sonuna kadar 1000 kişiye ulaşmak

İlki 25 Kasım 2024'te Vergi Denetim Kurulu Başkanlığının İstanbul'daki hizmet binasında gerçekleştirilen program, bugüne kadar 4 defa gerçekleştirildi. Programa sosyal medya hesaplarında 300 bin ve üstü takipçisi olan 267 influencer katıldı. Eğitimi başarıyla tamamlayan fenomenler, katılım belgesi almaya hak kazandı.

Eğitim programının İstanbul'da yüz yüze devam etmesi planlanıyor. Programa yıl sonuna kadar 1000 sosyal medya etkileyicisinin katılması hedefleniyor.

Fenomenler, program hakkında detaylı bilgiye "smeegitimi.com" adresinden ulaşabiliyor.

Platformdaki gençlerin belirli bir zaman aralığında intihar veya kendilerine zarar verme konulu aramaları tekrarlı şekilde yaptıkları tespit edildiği takdirde, ebeveynleri uyarılacak.

Instagram'ın çocuk denetim programını kullanan ebeveynler, "çocuklarının desteğe ihtiyacı olabileceği" gerekçesiyle e-posta, kısa mesaj, WhatsApp veya uygulama içi bildirim yoluyla uyarı mesajı alacak.

Ebeveynlere, çocuklarıyla hassas konuları konuşmalarına yardımcı olmak için tasarlanan uzman içeriklerinden yararlanma seçeneği de sunulacak.

Gelecek haftalardan itibaren ABD, İngiltere, Avustralya ve Kanada'da başlayacak yeni uygulama, yılın ilerleyen dönemlerinde diğer ülkelerde de kullanımda olacak.

Bu tedbirin, Meta'nın "çocuklara verdiği zararlar" iddiasıyla ABD'de birden fazla davaya konu olduğu bir dönemde gelmesi dikkati çekti.

Sistemin daha uzak üyeleri Uranüs ve Neptün için ise dürbün veya teleskop gibi araçların kullanılması gerekecek.

"Gezegen geçidi"ni gözlemlemek isteyenlerin gün batımından yaklaşık bir saat sonra, görüşü engelleyebilecek yüksek bina ve ağaçlardan uzak açık alanlarda batı ufkuna bakmaları tavsiye ediliyor.

Bu konumda Merkür, Venüs ve Satürn ufuk çizgisine yakın bir noktada yer alırken, Jüpiter, Uranüs ve Neptün gökyüzünün daha yüksek kısımlarında görülebilecek.

NASA verilerine göre, gün batımından sonra gökyüzünde iki veya üç gezegenin bir arada görülmesi olağan bir durum kabul edilirken, dört veya daha fazla gezegenin aynı anda belirmesi birkaç yılda bir yaşanan nadir döngü olarak nitelendiriliyor.

Ulaştırma, denizcilik ve elektronik haberleşme teknolojilerinin milli kaynaklarla üretiminin teşvik edilmesi ve yaygınlaştırılmasının sağlanması için Bilgi ve İletişim Alanında Araştırma Geliştirme Alt Programı uygulanıyor.

Bu doğrultuda, başta D8, Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) üyesi ülkeler olmak üzere Türk Cumhuriyetleri, Afrika, Uzak Doğu, Körfez ve Balkan ülkeleri ile diğer gelişmiş ülkelerin (ABD, AB ülkeleri) AR-GE merkezleri, araştırma laboratuvarları, yabancı ve uluslararası üniversiteler ile işbirliği ve ortak eğitim imkanları geliştiriliyor. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerle de eğitim, teknik yardım ve işbirliği programları yürütülüyor.

Sektöre ilişkin ihtiyaçlar karşılanıyor

Elektronik haberleşme, denizcilik, havacılık ve uzay teknolojileri alanında, öncelikle Bakanlığın ihtiyaç duyduğu teknolojik ürünlerin, sonrasında sektöre ilişkin ihtiyaçların AR-GE faaliyetleriyle geliştirilmesi ve üretilmesini amaçlanıyor. Bu amaçla, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile bazı uyan tüzel kişiliklerin desteklenmesi hedefleniyor.

Destek programı sonunda, yerli ve milli ürünlerin üretilmesi ile bu alandaki ithalatın azaltılması, cari açığın kapatılmasına destek olunması öngörülüyor.

Bu kapsamda bakanlıkça geçen yıl 50 AR-GE projesi desteklenirken, bu sayının yıl sonuna kadar 60'a çıkarılması öngörülüyor. Desteklenecek proje sayısının gelecek yıl 65, 2028'de de 70 olması amaçlanıyor.

Havacılık, uzay, savunma, yapay zeka, robotik, enerji, çevre ve daha birçok alanda düzenlenen TEKNOFEST teknoloji yarışmaları; gençlerin yenilikçi fikirlerini hayata geçirmelerine, takım çalışması içinde mühendislik ve girişimcilik becerilerini geliştirmelerine olanak tanıyor. Her yıl binlerce takımın başvurduğu yarışmalar, farklı yaş ve eğitim seviyelerinden teknoloji tutkunlarını ortak bir vizyonda buluşturuyor. TEKNOFEST kapsamında düzenlenen teknoloji yarışmaları; ilkokuldan lisansüstü seviyeye, öğrencilerden mezunlara kadar geniş bir katılımcı profiline hitap ederken, gençlerin projelerini gerçek dünya problemlerine çözüm üretecek şekilde geliştirmelerini teşvik ediyor. Milli teknolojilerin geliştirilmesi hedefiyle yürütülen bu yarışmalar, aynı zamanda gençlere önemli bir deneyim ve görünürlük fırsatı sunuyor.

Teknolojiye ilgi duyan, geleceğin mühendisleri ve girişimcileri arasında yer almak isteyen tüm gençler için önemli bir fırsat sunan TEKNOFEST teknoloji yarışmalarına başvurular 28 Şubat tarihine kadar devam edecek.

Türkiye’de milyonlarca kişinin erişim sağladığı dijital yayın platformlarında yer alan içeriklerin toplumsal etkileri tartışılıyor. Özellikle aile yapısı, çocukların gelişimi ve milli-manevi değerler üzerinden etkileri olan bu içeriklere ilişkin uzmanlar açıklamalarda bulundu.

‘TELEVİZYON KANALINDA YAYINLANAMAYAN BİR İÇERİK, BURADA AKTİF BİR ŞEKİLDE SUNULABİLİYOR’

Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, "Dijital platformlar her zaman özgürlük adı altında bunları gerçekleştiriyorlar. Normal bir televizyon kanalında yayınlanamayan bir içerik, burada aktif ve net bir şekilde sunulabiliyor. E tabii bu durum özellikle internet ortamının kontrolsüz yapısından kaynaklanıyor. Normalde bu televizyon yayınları Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından denetlenir. Fakat maalesef burada, bu dizilerde ya da filmlerde bunların olmadığını görüyoruz. E tabii bu durum zamanla milli bir güvenlik sorunu oluşturmaya başlamıştır" diye konuştu.

‘HEM BU SAPKIN DAVRANIŞLARI YAYINLAYACAKLAR, “KONTROL AİLEDE OLSUN" DİYECEKLER’

Kırık, "Bu içeriklerin hangisi gerçek, hangisi kurgu bilmedikleri için özeniyorlar. Tabii bu durum Türk aile yapısının bozulmasına, çocukların zihinsel ve fiziksel gelişimlerinin de olumsuz bir şekilde etkilenmesine sebebiyet veriyor. Hatta Amerikalı bir senatör bu konuda ilgili dijital platformun yetkilisini uyarmış ve aslında o ilgili dijital platform yetkilisi de, "Aileler çocuklarına izletmesinler" diye bir çıkışta bulunmuş. Yani düşünebiliyor musunuz? Bu sapkın davranışları yayınlayacaklar, buradan gelir elde edecekler, daha sonraki süreçte “Kontrol ailede olsun" diyecekler. Ama dijital ortam zaten kontrolsüz bir yapıya sahip ve bunlar küresel ölçekli platformlar. Burada her türlü içerik, sapkın davranış, burada özgürlük adı altında yayınlanamaz, yayınlanmamalı" ifadelerini kullandı.

‘BU DİJİTAL PLATFORMLARIN ARKASINDA ÇOK SIKI LOBİLER VAR’

Çözüm önerilerinden söz eden Prof. Dr. Kırık, platformların hangi yollarla izleyicilerin hayatlarına tesir ettiklerini de anlattı. Prof. Dr. Kırık, "Bugün dijital platformlarda, tıpkı televizyon yayın kuruluşları gibi RTÜK tarafından sıkı bir şekilde denetlenmelidir. Gerekirse bu içeriklere RTÜK tarafından Türkiye'de erişim engeli verilmelidir. Aksi takdirde bu okul hayatına çocuğun yansıyacak, aile hayatına çocuğun yansıyacak. Bu dijital platformların arkasında çok sıkı lobiler var. Böyle sapkın gruplar söz konusu. Bunlar özellikle dizilerin içerisine sübliminal mesaj verir gibi mutlaka o sapkın ya da LGBT karakterini sunuyorlar ve hatta dizinin böyle en sıcak, en samimi karakteri olarak bu karşımıza çıkıyor. Bu samimi karakter vasıtasıyla o çocuğa da bu dayatılmış oluyor" dedi.

'YASAL BİR ZEMİNİN OTURTULMASI ŞARTTIR’

Prof. Dr. Kırık, "Bu içerikler aracılığıyla çocukların sapkın davranışlara itilmesi korkarım ki ilerleyen yıllarda Türk aile yapısının bozulmasına sebebiyet verecek. Bu durum milli bir güvenlik sorunu oluşturacak. Aynı zamanda bu bizim kültürümüzün bozulması, ahlakımızın yozlaşmasına da sebebiyet verecek. O yüzden dijital platformlara yasal bir zeminin oturtulması şarttır. Ailelerin de bu noktada çok ciddi bir şekilde çocuklarını izlemesi, takip etmesi, davranış bozuklukları söz konusu oluyorsa, çocukta bağımlılık işaretleri görüyorlarsa mutlak surette bu dizilerin, filmlerin içerikleri takip edilmeli ve aile bu noktada sağlıklı ve sıcak iletişimle çocuğu o platformlardan uzaklaştırmalıdır" diye konuştu.

‘STRATEJİK BİR PLANLA KARŞI KARŞIYAYIZ’

Fatih Sultan Mehmet Vakıf üniversitesi öğretim üyesi İsmail Öz "Bu tip sapkın hareketler toplumu ifsat etmeye dönük, onun kafasını karıştırmaya, onun değerler manzumesindeki bütün yapısının vidalarını gevşetmeye, yapısını sökmeye dönük hareketler hep toplumun kategorik olarak, tabiri caizse özenilen, cazip duran, yüksek statülü, ekonomik olarak yüksek statülü semtlerinden, bölgelerinden bir statü aracı olarak sunuluyor. Bir düşünce size sunulurken bizim zannettiğimizden çok daha stratejik birtakım çabalarla, gayretlerle hesap edilmiş, planlanmış stratejik çabalarla sizin önünüze geliyorlar. Ve mesela bu fikri size sunarken bir akademisyenin, bir sanatçının, sevilen bir ismin üzerinden bunu size sunuyorlar. Tabiri caizse gençleri, daha henüz fikriyatı, zikri, mefkuresi oluşmamış, henüz daha karar aşamasında kendisini bir yere koyamamış, karakteri benliği oturmamış insanlara dönük, onların duygularına çok rahat erişebilecek, hitap edebilecek isimler üzerinden birtakım açıklamalarla bunu sizin hayatınıza sunuyorlar ve bunun kabulünü kolaylaştırıyorlar" dedi.

‘EĞER DUYGUSAL TEPKİ VERİRSENİZ BU HAREKETİ BÜYÜTÜRSÜNÜZ’

Öz, "Bu planlı ve programlılığa karşı eğer duygusal tepki verirseniz Allah korusun bu hareketi büyütürsünüz. Çünkü burada engellenme psikolojisi var ya, bir mağdur oluşturma psikolojisi, ne olursa olsun ‘bakın işte bize saldırıyorlar, bizi dışlıyorlar’ gibi bir duyguyla bu hareket ortaya çıktığında, stratejik bir harekat planı ortaya koymaz ve duygusal bir tepki ortaya koyarsanız bunu büyütürsünüz. Burada aynı noktada sizin de buna karşı çok stratejik planlar geliştirmeniz lazım. Bunun kötülüklerini, mahsurlarını, geleceğe dönük arızalarını ortaya koyarak, onun hayatında, toplumsal hayatta, ailesine dönük, değerlerine dönük nasıl bir tahribat yapacağının en iyi şekilde ortaya konması gerekiyor ve buna ikna edilmesi gerekiyor ki o gençler burada olmasınlar. Tepkisel bir harekete girerek aslında belki de hiç girmeyeceği bir işin içine girmemiş olsun" dedi.

‘EĞİTİM ÇOCUKLARIMIZ BU TEHLİKEYLE YÜZLEŞME NOKTASINA GELMEDEN VERİLMELİDİR'

Çocuklara ve gençlere yönelik eğitimlerin önemine dikkat çeken Öz, "Eğitim kriz anlarının işi değildir. Kriz ortamında eğitim olmaz. Dingin, herkesin algılarının açık, dinlemeye müsait, güvende olduğu bir ortamda verilebilir, yapılabilir. Bu çocuklarımızı daha bu tehlikeyle yüzleşme noktasına gelmeden aileden başlayarak bu çocuklarımıza bizim çok yüksek bir formasyonda kim olduklarını, nereden geldiklerini ve nereye gitmek istediklerini çok iyi anlatmak durumundayız. Ona sürekli ürettirecek olan, her zaman hayatta kalmasını sağlayacak olan şey burada. Bilgi, ilim, ahlak, edep değil mi? Onu saygın kılacak şeyler. Dolayısıyla bizim bu çocuklarımıza o saygınlığın nerede olduğunu çok iyi anlatmamız gerekiyor" diye konuştu.

'ÇOCUKLARLA DUYGU ZEMİNİNDE ANLAŞMAK ÇOK ÖNEMLİ'

Anne ve babaların sorumluluk bilincinde olmaları gerektiğini söyleyen Öz, ikinci aşamanın ise anne, baba çocuk üçgeni olduğunu aktardı. Öz, "Burada temel mesele anne babaların, evlat sahibi olmak isteyen anne babaların o evladını hangi risklerle ve hangi tehlikelerle dolu bir dünyaya getirecekleri konusundaki süper farkındalığı. Bu çok önemli. Bu bir sorumluluk, bundan kaçamayız. Okullarımız, hocalarımız, öğretmenlerimiz çok dikkatli olmak zorunda ve anne babayla okul arasındaki trafiğin, bağın çok güçlü olması lazım. Bu altın üçgense ve bu altın üçgen bir gelecek inşa etmek üzere kurulmuş bir üçgense, bir toplumun geleceğinin sağlıklı bir zeminde bu üçgende kurulabilmesi için hepsinin birbiriyle çok iyi anlaşabilmesi gerekiyor. En çok da duygu zemininde anlaşmaya bağlı. Eğer sen o çocuğun duygularını yakalayabiliyorsan, eğer çocuk sana şunu diyorsa, 'Ya, beni anlıyor.' Çocuklarımızla konuşacak duygu dilini çok iyi yakalamamız lazım gençlerle. Ancak o zaman belki işte bu tehlikelere giden yollardan kendimizi koruyabiliriz ve korunaklı hissedebiliriz" dedi.

'CİNSİYETSİZLEŞTİRME’ AKIMIYLA KARŞI KARŞIYA KALDIĞIMIZ AÇIK VE NET’

Avukat Lerzenur Asan Elik, "Bugünün dünyasında özellikle dijital platformlara baktığımızda ‘cinsiyetsizleştirme’ akımıyla karşı karşıya kaldığımızı aslında açık ve net bir şekilde görebiliriz. Tabii ki de kişi hak ve özgürlükleri çok önemli. Ama kişi hak ve özgürlüğünü kullanırken özellikle çocuk yaştaki bireylere ya da henüz kararını vermemiş kişilere, biyolojik cinsiyete aykırı davranışları özendirmesi, teşvik etmesi, bu yöndeki kararını etkilemesi aslında toplumsal bir mesele. Ama burada o yetişkin kararını uygularken özellikle çocuk yaştaki ya da ergen yaştaki bireyleri etkilemesi, cinsiyet tercihinde bir yönlendirmeye sebebiyet vermesi, bakınız bu artık bireysel bir hak ve özgürlük değil, bilakis toplumsal bir mesele olarak karşımıza çıkar ve tüm toplumun milli ve manevi değerlerine, aile yapısına bir tehdit oluşturur. Bu noktada tabii ki de devletin belirli şartlar ve sınırlar içerisinde bu noktadaki dijital platformlara ve dijital platformlar aracılığıyla sunulan içeriklere müdahale etme hakkı mutlaka olmalı."

'1 YILDAN 3 YILA KADAR HAPİS CEZASI ÖNGÖRÜLÜYOR'

Mevcut cezalardan ve yeni düzenlemelerden söz eden Av. Elik, "Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkındaki Kanun'un 8’inci maddesi gereği hizmet sağlayıcılar zaten toplumun milli ve manevi değerlerine, ailenin korunması ilkesine ve genel ahlaka uygun yayın yapmak zorunda. Bunu ihlal etmesi halinde RTÜK idari para cezası uyguluyor üst sınırdan ya da katalogdan çıkarma kararı uyguluyor. Ama bireysel olarak kişilerin bu biyolojik cinsiyete aykırı davranışları övmesi, alenen teşvik etmesi ve özendirmesi şu an bir suç olarak düzenlenmemişti TCK kapsamında. Bu noktada Adalet Bakanlığı yeni bir düzenlemeye gidiyor. Biyolojik cinsiyete aykırı davranışları öven, alenen öven, teşvik eden, özendiren davranışlara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası olması öngörülüyor" dedi.

Açıklamaya göre Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)’da geniş katılımlı bir toplantı gerçekleştirildi. Ulaştırma Bakan Yardımcısı Dr. Ömer Fatih Sayan ile BTK Başkan Yardımcısı Dr. Abdülkerim Gün’ün katıldığı görüşmede, oyun sektöründen 26 temsilci yer aldı.

TOGED’in çağrısıyla ve BTK koordinasyonunda düzenlenen toplantıya küresel oyun yayıncıları Tencent ve Moonton, yatırım tarafında Anka Ventures ile Ludus Ventures, GGOG temsilcileri, hukukçular, akademisyenler, teknokent yöneticileri ile yerli oyun geliştiricileri ve yayıncıları katıldı. Toplantıda yasa taslağının ulaştığı son aşama kapsamlı şekilde ele alındı.

Taslağın ana omurgasını ise üç temel başlık oluşturuyor. Türkiye’de temsilci bulundurma zorunluluğu, etkin bir ebeveyn kontrol mekanizmasının tesis edilmesi ve sağlıklı bir yaş derecelendirme sisteminin kurulması. TOGED’e göre bu üç başlık doğru tasarlanıp uygulanırsa, çocukların korunması ve dijital okuryazarlığın güçlendirilmesi hedefleriyle uyumlu bir yapı ortaya çıkabilir.

Açıklamada, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nda (BTK), Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan ile BTK Başkan Yardımcısı Abdülkerim Gün'ün katılımıyla kapsamlı bir toplantı gerçekleştirildiği aktarıldı.

TOGED'in çağrısıyla BTK işbirliğinde düzenlenen toplantıya oyun sektöründen 26 temsilcinin katıldığı belirtilen açıklamada, Tencent ve Moonton gibi oyun yayıncıları, Anka Ventures ve Ludus Ventures gibi yatırım grupları, GGOG, hukukçular, akademisyenler, teknokent temsilcileri ile çok sayıda yerli oyun geliştiricisi ve yayıncısının görüşmede yer aldığı kaydedildi.

Toplantıda, yasa taslağının ulaştığı son durumun kapsamlı şekilde ele alındığı ifade edildi.

PEGI ve Avrupa temasları paylaşıldı

TOGED, görüşmede Avrupa çapındaki üst düzey temsil kuruluşları Avrupa Oyun Geliştiricileri Federasyonu (EGDF), Pan-Avrupa Oyun Bilgi Sistemi (PEGI) ve Video Games Europe ile yürütülen temaslar ve bu temaslardan elde edilen geri bildirimlerin de paylaşıldığını bildirdi.

Türkiye'nin PEGI'yi resmen tanımasının sağlayacağı avantajların vurgulandığı belirtilen açıklamada, bu sürecin yönetmelik düzeyinde resmileşmesinin pratik faydalarına işaret edildi. Açıklamada, ayrıca böyle bir resmiyetin, PEGI'nin işleyişinde ve konsey yapısında BTK'nin yer alabilmesine imkan tanıyabileceği kaydedildi.

Açıklamada, Avrupa Birliği ve PEGI tarafında gündeme gelmesi beklenen düzenleme değişikliklerinin de toplantıda ele alındığı aktarıldı.

Bakanlık tarafından yasa metninin güncel halinin toplantıda katılımcılarla paylaşıldığı belirtilen açıklamada, daha önce 3 madde halinde hazırlanan taslakta yaş derecelendirme ve ebeveyn denetimine ilişkin teknik sıkıntıların ele alınarak daha uygulanabilir hale getirildiğinin görüldüğü bildirildi.

Metnin ana çerçevesinin Türkiye'de temsilci bulundurulması, etkin ebeveyn kontrolü mekanizması ve sağlıklı bir yaş derecelendirme sistemi kurulması başlıklarını içerdiği ifade edilen açıklamada, bu 3 başlığın doğru tasarlanması ve uygulanması halinde çocukların korunması ve dijital okuryazarlığın güçlendirilmesi açısından uygun bir zemin oluşturulabileceği belirtildi.

"Belirsiz yetki alanı" değerlendirmesi

Açıklamada, toplantıda daha önce sektörle paylaşılmamış bazı ek maddelerin de gündeme geldiği bildirildi. Bu maddelerden birinin, kamu kurumlarına geniş ve kapsamı net tanımlanmamış bir yetki alanı tanıdığı, yönetmelik yoluyla sınırları açık düzenlemeler yapılmasına imkan verebilecek bir çerçeve oluşturduğu ifade edildi.

TOGED, söz konusu maddenin oyunların içerik ve mekaniklerine yönelik düzenlemeler getirebileceği ve bunun oyun platformları açısından uygulanabilirlik sorunları doğurabileceği yönündeki endişelerini dile getirdi.

Açıklamada, bilgisayar oyunlarının büyük yazılım projeleri olduğu, basılı eser ya da video içeriklerinde olduğu gibi bir bölümün çıkarılmasının ya da bölgesel değişiklik yapılmasının çoğu zaman ciddi iş gücü, zaman ve maliyet gerektirdiği vurgulandı. Açıklamada, bu nedenle belirsiz ve ucu açık yükümlülüklerin platformlar açısından risk oluşturabileceği, hatta bazı platformların Türkiye pazarına yönelik faaliyetlerini sonlandırmasının ihtimal dahilinde olduğu değerlendirildi.

Dernek, tanımsız ve yoruma açık yapısı nedeniyle söz konusu maddeye itiraz ettiklerini, yönetmelikle yapılacak düzenlemelerin üç ana başlığın uygulama esaslarıyla sınırlı kalması gerektiğini ilettiklerini bildirdi.

TOGED, mevcut yasa taslağı ve gelişmelerin küresel oyun yayıncıları ve platformlarıyla paylaşılması, geri bildirimlerin alınarak ilgili kurumlara iletilmesi konusunda destek vermeye hazır olduklarını kaydetti.

'300'DEN FAZLA YENİ ÜRÜN LANSMANI BEKLİYORUZ'

Fuarda 150'den fazla imza töreninin gerçekleşmesini beklediklerini aktaran İkinci, "300'den fazla da yeni ürün lansmanını bekliyoruz. SAHA EXPO sadece Türkiye'nin değil, bölgemizin değil, dünyanın en önemli fuarlarından bir tanesi haline geldi. SAHA EXPO'da bu yıl ilk defa bir FPV drone alanı olacak. Gerçek harp şartlarına yakın senaryolarla FPV drone yarışmaları yapılacak. Bunun yanında insansız kara araçlarına yönelik mücadele alanları da fuar programında yer alacak. Dünyada ilk kez düzenlenecek World Drone War ile FPV teknolojilerinin geldiği noktayı, gerçekçi operasyonel senaryolar altında test etme imkanı sağlanacak. SAHA Talks kapsamında Dijital dönüşüm, yapay zeka teknolojileri, değişen tehdit ortamı gibi birçok konuyu da profesyonellerle beraber tartışmaya açacağımız profesyonel bir konuşma ortamı da sağlayacağız. Uzay teknolojileri odağında bir planetaryum tarzında, uluslararası konuklar, astronotlar, sektör temsilcilerinin katılacağı bir alan hayata geçireceğiz. Fuar inovasyonun sadece fikri değil tedarik zinciri, üretim kabiliyeti, pazara erişim boyutlarıyla birlikte ele alındığı yatırım temelli yaklaşımı güçlendirme aslında amacını güdüyor" diye konuştu.

'BU FUAR YENİ ÜRÜNLERİN KÜRESEL ÖLÇEKTE TANITILDIĞI PLATFORM OLACAK'

ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol ise "Türkiye'de savunma sanayiinde oluşturulan girişimcilik ve üretim ekosisteminin aşamalar halinde ilerlediğini belirterek, "Teknofest ile başlayan bir zincir var. Buralar gençlerimize bu alanları aşılamanın ilk basamakları. Bunun bir üstünde, şirketler olarak uyguladığımız politikalar yer alıyor. Aslında bu bir zincir. Biz bu zinciri iki ana eksende yönetiyoruz. Türkiye, birçok alanda ürün geliştiriyor. SİHA'larda, entegre hava savunma mimarisinde, elektronik harpte ve daha birçok alanda fark oluşturan işler yapıyor. Türkiye'deki firmalarımız, milletimizin ve dünyanın gündemine girecek işleri SAHA Expo'da sergileyecek. Bu fuar, yeni ürünlerin küresel ölçekte tanıtıldığı bir platform olacak" dedi.

'TESLİMATLARA ODAKLANMAK İSTİYORUZ'

Toplantıda TUSAŞ Genel Müdürü Demiroğlu ise savunma sanayiinde gelinen aşamada önceliklerin değiştiğini vurgulayarak, "Herkes ilk ürünü ve yeni ürünleri merak ediyor ancak biz sektör olarak ve TUSAŞ olarak artık getirilenlerden çok teslimatlara odaklanmak istiyoruz. Hatta sadece ilk teslimatlara değil, 100'üncü, bininci teslimatlara odaklanmamız gerektiğini düşünüyoruz. Bu yaklaşım, sektörün olgunluğa eriştiğinin de önemli bir göstergesi. Geçen sene sonunda İspanya ile imzaladığımız sözleşme, bugünlerde ve önümüzdeki aylarda Avrupa'daki şirketlerle yürütülen görüşmelerle birlikte; Kanada ve Japonya gibi bugüne kadar bizden çok ileride olduğunu düşündüğümüz ülkelerle yapılan teknoloji transferi ve yerlileştirme odaklı temaslar, Türkiye'nin ulaştığı seviyeyi açıkça gösteriyor. Biz bunu tek başımıza değil, tüm savunma sanayii ekosistemiyle birlikte başardığımıza inanıyoruz. Ortaya çıkan tablo, Türkiye'nin savunma ve havacılık sanayiinde ulaştığı olgunluğun somut bir göstergesidir" ifadelerini kullandı.

Tatbikat kapsamında gemide konuşlu bulunan ve kısa pistten sorunsuz şekilde kalkış yapan Bayraktar TB3, belirlenen su üstü hedefine yönelik gerçekleştirdiği ikili salvo MAM-L atışında hedefleri tam isabetle imha etti. Tatbikata katılan ülkelerin askerleri, milli SİHA'nın deniz hedeflerine yaptığı başarılı atışların ardından tam not verdi. Bayraktar TB3 SİHA, hedefleri tam isabetle bulan atışların ardından TCG ANADOLU'ya güvenli bir şekilde iniş yaparak faaliyeti başarıyla tamamladı.

Yurt dışında ilk operasyonel gösterim

Kısa pistli gemilerden kalkış-iniş yaparak operasyon icra edebilen dünyadaki ilk SİHA olma özelliği taşıyan Bayraktar TB3'ün bu faaliyeti, yurt dışındaki bir harekat alanında sergilediği ilk operasyonel gösterim olması sebebiyle stratejik bir önem taşıyor.

TCG ANADOLU gemisinde halihazırda 3 adet Bayraktar TB3 SİHA görev yaparken, bu platformların Baltık Denizi gibi zorlu bir coğrafyada sergilediği performans NATO müttefikleri tarafından da büyük ilgiyle takip ediliyor.

Tatbikatın ilerleyen aşamalarında Bayraktar TB3'lerin kabiliyetleri en üst seviyede sergilenmeyi sürdürecek. Planlamaya göre, önümüzdeki günlerde iki adet Bayraktar TB3 SİHA'nın, TCG ANADOLU'dan arka arkaya kalkış yaparak koordineli bir harekat icra etmesi de hedefleniyor.

Bu safhada bir Bayraktar TB3 ile ikili salvo MAM-L atışı yapılırken, diğer Bayraktar TB3 platformunun ise tahrip gücü daha yüksek olan MAM-T mühimmatı ile atış gerçekleştirmesi öngörülüyor.

Seçkin Gözlemci Günü'nde NATO üst düzey komuta kademesine yönelik özel bir uçuş gösterimi sunacak olan Bayraktar TB3'ün tatbikat kapsamına göre uzun menzilli uçuş görevi icra etmesi de olası senaryolar arasında yer alıyor. Bayraktar TB3 SİHA'ların konuşlu olduğu TCG ANADOLU ve beraberindeki Türk deniz görev grubunun Baltık Denizi'ndeki varlığı, savunma uzmanları tarafından müttefik savunma planları çerçevesinde caydırıcılığın en önemli unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Dünyanın en büyük ihracatçısı

Başlangıçtan bugüne tüm projelerini tamamen öz kaynakları ile yürüten Baykar, 2025 yılında da insansız hava aracı segmentinde dünyanın en büyük ihracatçısı olmaya devam etti. Son 3 yılda dünya SİHA pazarında liderliğini sürdüren Baykar, 2025 yılında ulaştığı 2,2 milyar dolarlık ihracat hacmiyle kendi rekorunu tazeledi. Son yıllarda gelirlerinin yüzde 90'ını ihracattan elde eden Baykar, Türkiye'nin yüksek teknoloji ihracatının lokomotifi oldu.

2023 ve 2024 yıllarında Türkiye'deki tüm sektörlerde en çok ihracat yapan ilk 10 firma arasına girerek İhracatın Şampiyonları Ödülü alan Baykar, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Savunma Sanayii Başkanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, savunma ve havacılık sektörünün ihracat lideri oldu. 2023'te sektör ihracatının üçte birini tek başına yapan Baykar, 2024 yılında da savunma ve havacılık sektörü toplam ihracatının dörtte birini gerçekleştirerek Türkiye'yi küresel SİHA ihracat pazarında lider konuma taşıdı.

Dünyanın en büyük insansız hava aracı şirketi olan Baykar, Bayraktar TB2 SİHA için 36 ülkeyle, Bayraktar AKINCI TİHA için 16 ülke ile olmak üzere toplamda 37 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı.

"Kendini Yayınla" sloganıyla yola çıkan platforma, kuruluşundan yaklaşık iki ay sonra Karim tarafından ilk video yüklendi. 23 Nisan 2005'te yüklenen "Me at the zoo" (Hayvanat bahçesinde ben) isimli 19 saniyelik bu video, "internetin ilk dijital kültü" olarak kabul ediliyor. Geçen süre zarfında sadece video izleme alışkanlıklarını değil, reklamcılık, eğitim, siyaset ve eğlence endüstrilerini de kökten değiştiren YouTube, bugün 20 milyardan fazla içerikle dijital yayıncılığın zirvesindeki yerini sağlamlaştırdı.

Google 1,65 milyar dolara satın aldı

YouTube'un kısa sürede elde ettiği trafik artışı, teknik zorlukları da beraberinde getirdi. Şirket, artan veri trafiğini karşılamak için sürekli daha fazla sunucu ve geniş bant internet bağlantısı yatırımı yapmak zorunda kaldı. Yüklenen bazı videoların telif hakkı içeren materyaller barındırması nedeniyle YouTube, olası davalar için finansal kaynak arayışına girdi ve bu süreçte bir alıcı aramaya başladı.

YouTube'un hızlı yükselişi daha önce kendi video platformunu kuran ancak beklediği ilgiyi göremeyen Google'ın dikkatini çekti. Google'ın Kasım 2006'da YouTube'u 1,65 milyar dolara satın alması, platformun küresel bir güce dönüşmesindeki en büyük dönüm noktası oldu.

Platform, "tam zamanlı bir iş" haline geldi

YouTube'un popülerliği, 2007 yılında mobil cihazlara entegre olmasıyla ivme kazandı. Akıllı telefon ve tabletlerin yaygınlaşmasıyla kullanıcı tabanını genişleten platform, 2010'lu yıllarda içerik üreticilerine reklam geliri elde etme fırsatı sunarak yeni bir ekonomi yarattı. Böylelikle içerik üreticiliği, birçok kişi için "tam zamanlı bir iş" haline dönüştü.

Platformun reklamsız izleme ve müzik servislerini kapsayan abonelik hizmeti "YouTube Premium", 17 Mayıs 2018'de kullanıcılara sunuldu. Günümüzde rotasını üretken yapay zekaya kıran YouTube, içerik üreticilerinin metin komutlarıyla video hazırlayabildiği ve anlık dil çevirileriyle sınırların kalktığı yeni bir dönemin kapılarını araladı.

Telif ve gizlilik sorunları

YouTube, başarısının yanı sıra telif davalarından çocuk veri gizliliği skandallarına kadar pek çok hukuki sınavla karşılaştı. Medya devi Viacom tarafından 2007'de açılan 1 milyar dolarlık telif davası, YouTube'un bugün sektör standardı olan içerik yönetim sistemlerini kurmasında milat oldu.

Takip eden yıllarda ABD Federal Ticaret Komisyonu tarafından çocukların veri gizliliğini ihlal gerekçesiyle cezalandırılan platform, algoritma ve denetim mekanizmalarını yeniden inşa etti. YouTube bugün milyarlarca dolarlık yapay zeka yatırımlarıyla yönetilen yüksek güvenlikli bir içerik merkezine dönüştü.

En çok kullanıcı Hindistan'da

Google'ın ana kuruluşu Alphabet çatısı altında faaliyetlerini sürdüren YouTube'un 2025 yılı bilançosuna göre, reklam ve abonelik gelirlerinin 60 milyar doları aştığı görülüyor. Dijital pazarlama hizmeti veren Global Media Insight verilerine göre, YouTube'un Ocak 2026 itibarıyla 2,7 milyar aktif kullanıcısı bulunuyor.

Platform, YouTube Kids, YouTube Music, YouTube Premium, YouTube Shorts ve YouTube TV gibi farklı segmentlerle hizmet veriyor.

Hindistan, yaklaşık 500 milyon kullanıcıyla dünyada ilk sırada yer alırken, Türkiye'de yaklaşık 58 milyon kullanıcı bulunuyor. Günlük 122 milyondan fazla kişinin ziyaret ettiği platformda, kullanıcılar her gün toplamda 1 milyar saatten fazla video izliyor. Günlük ortalama kullanım süresi ise 49 dakika olarak hesaplanıyor.

"MrBeast" olarak tanınan ABD'li Jimmy Donaldson, 85 milyon dolarlık kazancıyla 2025 yılının en çok kazanan içerik üreticisi olarak zirvedeki yerini koruyor.

100 MİLYON LİRA MADDİ DESTEK

Dünyanın en büyük teknoloji yarışmalarına ev sahipliği yapan TEKNOFEST’te bu yıl 52 ana kategori 127 alt kategoride yarışmalar düzenlenecek. TEKNOFEST, teknoloji yarışmalarıyla 9’uncu yılında da hayallerini gerçeğe dönüştürmek ve en iyisi olmak için mücadele eden gençlerin başarılı ve öz güvenli projelerine sahne olmaya devam edecek. Ön eleme aşamasını geçen takımlara 100 milyon TL’den fazla maddi destek, TEKNOFEST’te yarışıp dereceye girmeye hak kazanan takımlara da 75 milyon TL’den fazla ödül verilecek.

TEKNOFEST 2026’da Roket, Model Uydu, Robotaksi Binek Otonom Araç, Savaşan İHA, Çip Tasarım, TEKNOFEST Mesleki Yetenek Yarışması, BlokZincir, Hava Savunma Sistemleri, Finansal Teknolojiler, İnsansız Deniz Aracı gibi gençlerin ilgiyle takip ettiği 52 farklı teknoloji yarışması düzenlenecek.

2025 Teknoloji Yarışmaları’ndan farklı olarak TEKNOFEST 2026 kapsamında TEKNOFEST Maden Teknolojileri Yarışması, Elektronik Harp Yarışması, İleri Otonom Sistemler Tasarım ve Operasyon Yarışması ve FPV Drone İzleme (Tracking) Yarışması ise ilk defa başvuruya açılacak.

SON BAŞVURU 20 ŞUBAT

İlkokul seviyesinden ortaokul, lise, üniversite, lisansüstü ve mezun seviyesine kadar başvurulabilen, tamamı geleceğin odak alanlarında kurgulanmış yarışmalar hakkında detaylı bilgi sahibi olmak ve başvurular www.teknofest.org adresinden yapılabilecek.

Bu yıl 10. kez gerçekleştirilen seferde, 16'sı Türk, 1'i Bulgar toplam 17 araştırmacı canlı, yaşam, fiziki ve yer bilimleri alanlarında çalışmalar gerçekleştirecek.

Ekip tarafından iklim değişikliğinin etkilerini araştırmak için buz örnekleri, göl ve denizel alandan su örnekleri toplanacak ve kapsamlı analizler yapılacak. Ayrıca, bölgedeki biyolojik çeşitlilik üzerine sucul ekosistemlerde araştırmalar, jeoloji ve yakın uzay konularında veriler toplanacak.

Bilim insanlarının yaklaşık bir ay boyunca yaşam alanı olacak "Sola" isimli gemi, King George Adası’ndan başladığı yolculuğunu yaklaşık 4 gün sonra tamamlayarak Horseshoe Adası Lystad Körfezi açıklarında demir attı.

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi ekibi, çalışmalara başlamak için botlarla Türk Bilimsel Araştırma Kampı'na ulaştı. Daha sonra, 17 kişilik bilim ekibi, Türk bayrağını göndere çekerek, İstiklal Marşı okudu.

"Aynı bölgeye 10 yıldır sefer düzenliyor olmak gurur verici bir tablo"

10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi lideri Prof. Dr. Ersan Başar, aynı bölgeye 10 yıldır sefer düzenliyor olmanın gurur verici bir tablo olduğunu ifade ederek, “Burada yine bilimsel çalışmamıza devam edeceğiz. 17 bilimsel araştırmacımızla birlikte deniz bilimleri, yer bilimleri, buzul bilimi, atmosfer bilimleri konusunda bilimsel projeler yürüteceğiz. Bugün tekrar buraya gelmek gerçekten bizleri çok mutlu etti ve gurur duyuyoruz. Çünkü 10'uncu kere Antarktika'da Türk bilim seferi başlamış oldu.” diye konuştu.

Başar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"2026 yılında 10'uncu seferimizde Antarktika'da olmak gerçekten bizim için çok mutluluk verici bir durum. Gemiden ayrılıp zodyak botlarla kampa yaklaştığımızda büyük bir heyecan vardı, çünkü 10'uncu kere adaya geliyorduk. Adaya geldikten sonra üssümüzün kapılarını açtık ve evimizdeymişiz gibi Türkiye'den 14 bin kilometre uzakta olmamıza rağmen şu anda kendi evimizde gibi hissediyoruz. Bayrağımızı hep birlikte göndere çektik, tüm ekip arkadaşlarımızla birlikte İstiklal Marşı’nı okuyarak 2026 yılı 10'uncu Antarktika Bilim Seferi'nde hep birlikte çalışmalarımıza başlayacağız."

Dismal Adası etabı tamamlandı

Seferin ilk etabında, ekip King George Adası’ndan başladıkları deniz yolculuğunun üçüncü gününde Bransfield Boğazı, Gerlache Boğazı, Neumayer Kanalı, Lemarie Kanalı, Hovgaard Adası, Penola Boğazı, Grandidier Kanalı, Gunnel Kanalı ve Barlas Kanalı’nı geçerek Dismal Adası’na vardı.

Burada 6 yıl önce kurulan Küresel Konumlandırma Sistemi (GNSS) istasyonunun bakım çalışmaları tamamlandı ve veri yedekleme işlemleri gerçekleştirildi.

Burada konuşan Prof. Dr. Ersan Başar, sefer kapsamında çalışmaları yapmak üzere Dismal Adası’na geldiklerini aktararak, “Dismal Adası’nda Harita Genel Müdürlüğüne (HGM) bağlı GNSS istasyonunun bakımı, üzerindeki verilerin alınması ve yeni sistemlerin kurulması için çalışmalar yürütüyoruz. Ekibimizle çıktık ve sistemin kontrollerini yaptığımızda bir önceki yıldan çok güzel bir şekilde sistemin çalıştığını tespit ettik. Bütün çalışmalarımız devam ediyor.” dedi.

Ekip üyelerinden Harita Genel Müdürlüğü (HGM) personeli Astsubay Kıdemli Çavuş Muharrem İspekter, sefer kapsamında Dismal Adası’nda 6'ncı kez bulunduklarını belirterek, şunları kaydetti:

“Buradaki sabit Küresel Konumlandırma Sistemi İstasyonumuzun bakım ve onarım çalışmalarını gerçekleştirdik. Zorlu hava koşullarından dolayı sürdürülebilirliğini tamamlıyoruz. Burada topladığımız verilerimizi kullanmış olduğumuz bilimsel yazılımlarla değerlendirip, buradaki tektonik hareketleri inceliyoruz. Dismal Adası’ndaki işlerimizi tamamladıktan sonra Horseshoe Adası’nda bulunan 7 adet yersel jeodezik noktalarımızda da statik ölçümlerimizi, Küresel Konumlandırma Sistemi cihazımız ile gerçekleştiriyoruz. Buradaki hareketlilikler ve gerçekleştirmiş olduğumuz ölçüm çalışmaları kritik bir önem arz etmektedir.”

Bilim insanları gemi seyri boyunca, çeşitli buzdağlarını, buzulları ve Güney Kutbu canlılarını da gözlemledi.

Yıldız, eczacılık bilgisi sayesinde üretilen probiyotikleri kıvam artırıcı sodyum aljinat ile kapsülleyerek bakterilere kontrollü ve uzun süreli salım özelliği kazandırdı.

Fındık ve ceviz kabuğu gibi tarımsal atıkları oksijensiz ortamda yüksek ısı kullanarak biyokömüre dönüştüren Yıldız, elde edilen biyokömürü kapsüllenmiş probiyotiklerle birleştirerek biyolojik gübre üretti.

Yıldız, çevreye zarar vermediği, düşük maliyetli ve katma değeri yüksek olduğu belirtilen biyolojik gübre projesiyle İzmir Ticaret Borsasınca düzenlenen 10. Tarım Gençlerle Yükseliyor Proje Fikri Yarışması'nın "Çevre Dostu Tarım" kategorisinde birinci oldu.

Akrabalarının tarım arazilerinde çalışırken gübreleri gözlemledi

Tarık Yıldız, AA muhabirine, projeyi çoğunlukla ithal edilen ve toprak ile suyu kirletebilen kimyasal gübrelerin yerine biyolojik bir alternatif sunmak amacıyla geliştirdiğini söyledi.

Kimyasal gübrelerin yaygın olduğu bir sektörde çevre hassasiyetiyle projesine başladığını anlatan Yıldız, "Kimyasal gübreler çevreye ve suya zarar veriyor. Son yıllarda su kıtlığı çok artmakta. Bu nedenle çevreci bir gübre üretmeye karar verdim. Bu gübrenin su kıtlığına karşı da bir çözüm sunabileceğini düşündüm. Genellikle kimyasal gübreleri dışarıdan alıyoruz. Bu nedenle kendi biyolojik gübremizi üretmek istedim." dedi.

Memleketi Kahramanmaraş'ın Göksun ilçesinde akrabalarının tarım arazilerinde çalışırken gübrelerin yüksek maliyetini ve çevreye verdiği zararları gözlemlediğini belirten Yıldız, eczacılık alanındaki eğitimiyle probiyotiklerin tarımda da kullanılabileceğini düşündüğünü kaydetti.

Yıldız, ham madde olarak bitkileri çürümeye ve zararlılara karşı koruyan, büyüme hormonu salımını artıran probiyotikleri kullanmaya karar verdiğini anlatarak, düşük maliyetli probiyotikleri de süt endüstrisinde atık olarak kullanılan peynir altı suyundan elde ettiğini söyledi.

Probiyotik içeriğindeki bakterilerin ömrünü kapsülleme yöntemiyle uzattığını, fındık ve ceviz kabuklarını düşük oksijenli ortamda yakarak su tutabilen ve besin materyallerini absorbe edebilen biyokömür elde ettiğini dile getiren Yıldız, kapsüllediği probiyotikleri de biyokömüre entegre ederek gübreyi ürettiğini belirtti.

Kapsül ile biyokömürün entegrasyonunun gübrenin etkinliğini artırdığını vurgulayan Yıldız, "Bizim biyokömürümüzün içerisinde bir şehir kurulmuş gibi. Bakteriler burada yaşıyor. Bu şehirde düzenli olarak ürüyor. Bu sayede gübre de düzenli olarak toprağa salınıyor ve dış çevresel şartlardan korunuyor. Yani bu bir toprağın altındaki bir biyoreaktör gibi çalışıyor." diye konuştu.

Yıldız, İzmir'de tarım ve hayvancılıkla ilgili son gelişmelerin, teknolojilerin görücüye çıktığı 21. AGROEXPO Uluslararası Tarım ve Hayvancılık Fuar'ında projesini ziyaretçilere tanıtma fırsatı bulduğunu dile getirerek, fuarda yaptığı görüşmelerde bazı işletmelerin ve yatırımcıların gübresine ilgi gösterdiğini, gübrenin seri üretimini amaçladığını sözlerine ekledi.

AA muhabirinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 2025 Yılı Faaliyet Raporu'ndan derlediği bilgiye göre Türkiye, teknoloji geliştirme bölgelerinin (TGB) faaliyetlerini izlemek, tasarım merkezlerine ilişkin başvuruları yönetmek ve sanayi alanındaki yenilikçi faaliyetleri desteklemek adına AR-GE ve inovasyona öncelik veriyor.

AR-GE ve tasarım merkezlerine sağlanan teşviklerle sanayi güçlendirilirken firmaların da kendi teknolojilerini geliştirmesine imkan tanınıyor.

Bu kapsamda, Türkiye'de geçen yıl 80 yeni AR-GE merkezi belgesi verildi ve böylece faaliyette olan AR-GE merkezi sayısı 1363'e ulaştı. Geçen yıl AR-GE merkezi olan şehir sayısı 58'e yükseldi.

Programlar kapsamında destek verilen AR-GE personeli sayısı 3 bin 284'ü buldu.

Tasarım merkezi olan şehir sayısı 28'e ulaştı

Bakanlıkça geçen yıl 24 yeni tasarım merkezi belgesi verildi ve böylece faaliyette olan tasarım merkezi sayısı 342'ye ulaştı. Bu dönemde tasarım merkezleri ülke genelinde 28 şehre yayıldı.

Ayrıca, geçen yıl ilan edilen 8 bölgeyle birlikte TGB sayısı 113'e, 4 TGB'nin faaliyete geçmesiyle de faaliyette olan TGB sayısı 95'e yükseldi.

Teknoloji geliştirme bölgesinde faaliyet gösteren firma sayısı 12 bin 408 olarak belirlendi.

Girişim ofisi sayısı 104'e çıktı

Girişimlere fiziki mekan, mentörlük ve danışmanlık desteğinin yanında stratejik iş modeli geliştirme, finansal kaynaklara erişim, pazarlama stratejileri oluşturma ve globalleşme süreçlerini hızlandırma hizmetleri gibi çok yönlü hizmetler sunacak GO Girişim Ofisi uygulaması da devreye alındı.

İlan edilen 7 girişim ofisiyle birlikte bu ofislerin sayısı 104'e ulaştı.

Diğer yandan Kümelenme Destek Programı'nın 4'üncü Çağrısı'na ilişkin değerlendirme süreçleri tamamlandı.

Nükleer sanayi, rüzgar enerjisi, iklimlendirme, haberleşme teknolojileri, siber güvenlik, oyun, otonom araç teknolojileri, mobilite, akıllı ulaşım ve hareketlilik, raylı ulaşım sistemleri, havacılık, gemi inşa, ileri malzeme, inşaat ve yapı malzemeleri, biyoteknoloji, gıda, sağlıklı yaşam teknolojileri, teknik tekstil ve mobilya gibi lokomotif sektörlerden oluşan 19 kümelenme birlikteliğinin rekabetçilik ve yenilikçilik faaliyetlerini içeren iş planları desteklenmeye başlandı.

Programla 729 firma ile birlikte 23 üniversite, 25 TGB, 4 OSB, 9 araştırma kurumu, 10 oda/borsa, 2 ihracatçı birliği, 22 dernek, vakıf ve kooperatifin yer aldığı toplam 95 kurum/kuruluştan oluşan büyük bir ekosistem destekleniyor.

F4e CEO’su İrem Yelkenci, küresel tabloya dikkat çekerek, “Dünyada şirketlerin yaklaşık yüzde 78’i yapay zekâyı en az bir iş sürecinde kullanıyor. Ancak dijital dönüşüm projelerinin yüzde 60-70’i hedeflenen sonuçlara ulaşamıyor. Teknoloji tek başına yeterli değil; dönüşüm doğru yönetilmezse başarısız oluyor” dedi.

Türkiye Küresel Yarışın Gerisinde

Yelkenci, Türkiye’de bireysel yapay zekâ kullanımının hızla arttığını, ancak kurumsal adaptasyonun hâlâ sınırlı olduğunu belirtti. Avrupa’da yetişkin nüfusun ortalama yüzde 32’si üretken yapay zekâ araçlarını aktif kullanırken, Türkiye’de bu oran yalnızca yüzde 17 seviyesinde. “Farkındalık artıyor ama şirketlerin kurumsal dönüşüm hızı küresel rekabet için yeterli değil” dedi.

Rekabette Yeni Kural: Veriyi ve Yeteneği Yöneten Ayakta Kalacak

Önümüzdeki yılların şirketler için belirleyici olacağını vurgulayan Yelkenci, dönüşümü etkin yönetenlerle geride kalanlar arasındaki farkın hızla açılacağını ifade etti:

“Yapay zekâyı performans, yetenek ve karar süreçlerine entegre edebilen şirketler ciddi verimlilik avantajı elde ediyor. Dönüşümü erteleyen veya yarım bırakan kurumlar için risk giderek büyüyor. Rekabet artık sadece ürünle değil, veriyi ve insan kaynağını ne kadar akıllı yönettiğinizle belirlenecek.”

Uzmanlar, dijital ve yapay zekâ çağında ayakta kalmak isteyen şirketlerin teknolojiyi yalnızca bir araç olarak değil, kurumsal kültürü ve yönetim anlayışını dönüştüren stratejik bir unsur olarak ele alması gerektiğini vurguluyor.

Çay ve Bor Birleşimi ile Güçlü Etki

Prof. Dr. Zorba, çalışmada biyofilm oluşumunu engellemek amacıyla çevreye zarar vermeyen ve etkili bir formülasyon geliştirildiğini belirtti. Çay özü ile bor mineralinin birlikte kullanımının mikroorganizmalar üzerinde daha güçlü bir etki oluşturduğunu tespit ettiklerini aktardı.

Dr. Öğr. Üyesi Dilvin İpek, çalışmanın çıkış noktasının yerelde karşılaşılan üretim sorunları olduğunu söyledi. Özellikle Ezine’de üretim hatlarında problemlere yol açan mikroorganizmalara karşı çözüm aradıklarını ifade eden İpek, çay özünün iyileştirici etkisinden ilham aldıklarını ve bu geleneği bilimsel yöntemlerle incelediklerini vurguladı.

Başarılı Deney Sonuçları

Formül, gıda sektöründe risk oluşturan bakterilere ve Hepatit A virüsü gibi tehlikeli virüslere karşı başarılı sonuç verdi.

Doğal yapısı sayesinde uygulandığı yüzeyleri koruyucu özellik taşıyor ve temizlik ile arıtma maliyetlerini düşürme potansiyeli bulunuyor.

Geliştirilen dezenfektan, gıda sektörü, sağlık alanı ve ev kullanımı için çalışmaların devam ettiği belirtiliyor.

Çalışmanın bir bölümü, Güney Kore’de şehir su şebekelerinin dezenfeksiyonu üzerine yürütülen araştırmalarla paralel şekilde ilerletildi ve çay-bor kombinasyonunun etkinliği uluslararası iş birliğiyle de teyit edildi.

ABD ordusunun halen istihbarat çalışmaları, silah geliştirme faaliyetleri ve askeri operasyonların yürütüldüğü sistemlerde Anthropic'in geliştirdiği yapay zeka sohbet robotu Claude modelini kullandığı belirtilirken Pentagon'un yapay zeka aracını askeri operasyonlarda "sınırsız" kullanabilme talebi kabul görmedi.

Pentagon, Anthropic'ten yapay zeka modeli Claude üzerindeki tüm güvenlik kısıtlamalarını kaldırmasını ve teknolojinin "tüm yasal amaçlar için sınırsız kullanıma" açılmasını talep etti.

Şirket, "Claude'un ABD vatandaşlarının kitlesel gözetlenmesini ve tam otonom silahlarda kullanılmasını engelleme konusunda neredeyse hiçbir ilerleme kaydedilmediğini" açıkladı. Pentagon cephesi ise bu iddiaları reddetti.

ABD Başkanı Donald Trump, bunun üzerine tüm federal kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımının derhal durdurulması talimatını verdi.

ABD’nin "radikal solcu ve uyanık" bir şirketin orduya savaşları nasıl kazanacağını dikte etmesine izin vermeyeceğini belirten Trump, Anthropic'in Pentagon’u zorla kontrol etmeye ve anayasa yerine kendi hizmet şartlarına uymaya zorlamakla "felaket bir hata yaptığını" ifade etti.

Bu gelişmeden kısa süre sonra OpenAI Üst Yöneticisi (CEO) Sam Altman, Pentagon ile yapay zeka modellerinin bakanlığın ağına entegre edilmesine yönelik anlaşmaya vardıklarını duyurdu. Anlaşma kapsamında OpenAI'ın güvenlik ve etik ilkelerinin korunacağını dile getiren Altman, Pentagon'un güvenlik konularında hassasiyet gösterdiğini savundu.

Yapay zekanın gücü

Yapay zeka çözümleriyle öne çıkan şirketlerle yürütülen bu görüşmelerden saatler sonra ABD ve İsrail'in İran'a saldırısı başladı. Böyle olunca İran saldırısı sürerken yapay zeka şirketleriyle yürütülen müzakereler ve şirketlerin tutumları tüm dünyanın en önemli gündem maddelerinden biri haline geldi.

Pentagon'un bu kapsamda yürütülecek operasyonlarda üstünlük sağlamak için şirketlerle müzakereleri hızla sonuçlandırıp, zaten yararlandığı yapay zeka gücünü daha fazla arkasına almak istediği değerlendiriliyor.

Böylece yapay zekanın hedef belirleme, çok unsurlu saldırı, dron sürülerini yönetme ve siber saldırıları analiz etme/önleme/engelleme gibi yeteneklerinin "daha geniş, etkili ve hızlı" kullanılmak istendiği ifade ediliyor.

Uzmanlar, İran'a karşı kullanılması planlanan araç ve yöntemlerin etkinliği ve koordinasyonu için yüksek kapasiteli yapay zekanın büyük önem taşıdığını belirtiyor.

Tam otonomi fırsat mı, tehdit mi?

Anthropic'in karşı çıktığı "tam otonom kullanım" konseptine özellikle çok unsurlu ya da sürü sistemlerle yapılacak saldırı ve savunmalar için ihtiyaç duyulduğu değerlendiriliyor. Böyle bir muharebe ortamının insanlar tarafından yönetilmesinden kaynaklanan sorunların sistemin kendi kendine karar vermesiyle aşılması hedefleniyor.

Anthropic, tam da bu operasyonun eşiğinde, teknolojisinin otonom silah sistemlerinde kullanılmasına izin vermezken bu tavır "savaş alanında askerin elini kolunu bağlamak" olarak yorumlandı.

"Tam otonom kullanım" konseptinde yapay zekanın savaş alanında insan denetimi olmadan karar vermesinin uluslararası hukuk hükümlerinde henüz karşılığının bulunmamasına ek olarak, bu yaklaşım teknik olarak riskli değerlendiriliyor ve bazı çevrelerce etik görülmüyor.

Bu bağlamda OpenAI ise Anthropic’in boşalttığı alanı doldurarak bir anlamda ABD ordusuna ihtiyaç duyduğu yapay zeka desteğini sağlama garantisi verdi.

Yapay zeka desteği ile hızlı karar, farklı saldırı ve savunma yaklaşımları getiriyor

Türkiye'de yapay zeka konusunda önemli çalışmalara imza atan Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi ve DataBoss Genel Müdürü Prof. Dr. Süleyman Serdar Kozat, AA muhabirine yaptığı açıklamada, İran ve ABD ekseninde yaşanan son gelişmelerin gösterdiği üzere verinin, muharebe sahasının en kritik unsuru haline geldiğini söyledi.

Kozat, devam eden süreçte, ABD ve İsrail tarafından kullanılan yapay zeka teknolojilerinin, sahadan elde edilen sensör kayıtları, uydu görüntüleri, radar verileri, açık kaynak istihbarat bilgileri ve elektronik harp sinyalleri gibi çok farklı verileri eş zamanlı olarak analiz etmek suretiyle hızlı karar desteği, farklı saldırı ve savunma yaklaşımları sunabildiğini ifade etti.

Bu tablonun yalnızca bölgesel bir çatışmanın değil, Türkiye açısından da yapay zekanın savunma, güvenlik ve stratejik planlama alanlarında ne kadar kritik bir teknoloji haline geldiğinin açık bir göstergesi olduğunu vurgulayan Kozat, güncel çatışmalarda, hedef tespiti, tehdit analizi, lojistik planlama ve savunma koordinasyonu gibi alanlarda yapay zekanın etkin kullanımı giderek artarken İran-ABD hattındaki son gelişmelerin veri işleme hızının ve anlık analiz kapasitesinin ne kadar kritik olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.

Kozat, ayrıca İran ve ABD arasındaki süreçte görüldüğü üzere, yapay zekanın güvenlik boyutunun özellikle otonom silahlar kapsamında dikkatle ele alınması gerektiğini dile getirdi. Süleyman Serdar Kozat, otonom insansız hava, kara ve deniz aracı sürüleriyle muharebe sahasındaki son derece asimetrik koşulların üstesinden gelinebileceğini ve Türkiye'nin güvenliği açısından bu teknolojilerin yerli ve milli olarak geliştirilmesinin önemine dikkati çekti.

Türkiye'nin "Milli Teknoloji Hamlesi" vizyonu doğrultusunda gençlerin teknoloji üreten, sorgulayan ve tasarlayan bireyler olarak yetişmesini hedefleyen etkinlikte, 3 bin 500'ü aşkın öğrenci ve mentör, hazırladıkları robotlarla arenaya çıkıyor.

Lise (VEX V5) ve İlkokul/Ortaokul (VEX IQ) olmak üzere iki farklı kategoride düzenlenen şampiyonada, aylar süren bölgesel turnuvalarda başarı gösteren takımlar, mekanik tasarım, otonom yazılım geliştirme ve stratejik planlama becerilerini sergileyecek.

Dereceye giren ve ödül alan takımlar, Türkiye'yi ABD'nin St. Louis şehrinde düzenlenecek ve Guinness Rekorlar Kitabı'na giren dünyanın en büyük robotik turnuvası VEX Robotics World Championship'te temsil etme hakkı kazanacak.

"Başımıza icat çıkartın"

YETEV Okulları Genel Müdürü Yusuf Tüfekçi, Türkiye'nin en büyük kapalı spor salonu Sinan Erdem'de VEX Robotics Türkiye ve YETEV işbirliğiyle VEX Robotics Türkiye'nin finalini gerçekleştirdiklerini ve bundan onur duyduklarını söyledi.

Şampiyonaya 120'nin üzerinde takımın, 3 bin 500'ün üzerinde öğrenci, öğretmen ve velinin katılacağını belirten Tüfekçi, çocukların bilimi yaşaması ve hayatlarını bu çerçevede yönlendirmesi için güzel etkinlik yaptıklarını dile getirdi.

Tüfekçi, "Eskiden babaannelerimiz bize 'İcat çıkartma.' derdi. Biz çocuklarımıza, 'Lütfen başımıza icat çıkartın.' diyoruz. İşte bugün buradaki çocuklar, başımıza icat çıkartan çocuklar. Günlerce, aylarca çalışıyorlar. Her biri okulunda yüzlerce defa deneyip belki başarısız oluyorlar ama bugün bu gördüğümüz çocuklar deniyorlar." ifadelerini kullandı.

Tüfekçi, yapay zeka çağında her şeyin olabildiğince hızlı geliştiğinin altını çizerek, "Böyle bir dönemde gençlerimizi, çocuklarımızı YETEV ailesi olarak önemsiyoruz. Aslında geleceğe bilimi tüketen değil, bilim üreten yeni nesiller yetiştirmek hedefimiz. Teknolojiyi aslında üretici olarak kullanan bir nesil yetiştirmek istiyoruz." şeklinde konuştu.

Cep telefonunun ve dijital dünyanın çocukları adeta esir ettiğini vurgulayan Tüfekçi, "Çocuklarımızı, robotlar yaparak, teknolojiyi üst düzey kullanarak ve gelecekte gerçekten insan hayatını şekillendiren, insan hayatını kolaylaştıran birey olarak yetiştirmek gibi hedefimiz var. Günün sonunda buradaki hiçbir çocuğumuz yenilmiş olmayacak. Her bir çocuğumuz sonuncu da olsa hiçbir şekilde burada yenilgi yok. Kazanan biziz, kazanan çocuklarımız ve ülkemiz oluyor." dedi.

Şampiyona, yarın sona erecek.

Görsel ve sosyal medyanın hiç olmadığı kadar şeffaflaştığı dijital çağda kendini koruyamayan çocuklar, sözde estetik adı altında psikolojik istismara uğruyor. Bu istismar, kimlik bunalımı ve olumsuz beden algısı gibi birçok psikolojik etkiye neden olabiliyor.

Bu durum, sadece görsel sanat sektörüyle sınırlı kalmıyor. Sosyal medya gibi kolay erişilebilen platformlarda etkileşim ve maddi kazanç uğruna kendi rızasıyla çocuklarını kitlelerin önüne seren ebeveynler de mahremiyetlerini ve güvenliklerini tehlikeye atıyor.

Sinema, moda, müzik, kozmetik ve reklam sektöründe çocuklar, bir yandan yetişkin dünyasına uygunsuz emellerle alet edilirken diğer yandan yetişkin kadınlar da "çocuksu davranmaya" itiliyor.

Örneğin, dünya çapındaki bazı müzik kliplerinde kadın sanatçılar, çocuklara hitap eden masalsı evrende oyuncak ayı, lolipop, kıyafet ve saç gibi ögelerle çocuksuluğu öne çıkarırken çocuksu hareketler ve şarkı sözleri de buna eşlik ediyor.

Özellikle K-pop sanatçılarında tezahür eden bu durum, izleyicilerin "çocuksuluk ile cinsellik arasında bağ" yanılgısına düşmesine sebep olabiliyor.

Skandal örnekler

Bazı moda tasarımcıları da çocuk modelleri saç makyaj ve kıyafet ile destekleyerek "yetişkin kadın" görünümünde sunarak bu algıyı pekiştiriyor.

Örneğin, ABD'li ünlü moda markasının 2011'de piyasa sürdüğü "Oh Lola" parfüm kampanyasında reşit olmayan bir modeli cinsel imgelerle kullanması tepkilere yol açmıştı.

İngiltere merkezli Reklam Standartları Kurumu (ASA), reklam kampanyasının "çocuğu cinselleştirdiği" gerekçesiyle yasaklanması kararını almıştı.

Benzer şekilde, ünlü Fransız dergisinin 2011'de "Cadeaux" temalı moda çekiminde aralarında okul öncesi yaş dahil çocukların, ağır makyaj, yapılı saç, yüksek topuklu ve lüks kıyafetler içinde verdiği pozlar, dünya genelinde tartışmalara neden olmuştu.

Fransız lüks markasının 2022'de çıkardığı ancak daha sonra yasaklanan kampanyasında da küçük yaştaki kız çocuklarının, çeşitli fantezi aksesuarları giydirilen oyuncak ayıları ellerinde tutarak kadrajlara yansıması, skandalı alevlendirmişti.

Psikolojik etkilerin gelecek kuşaklara yansıması riski

Avustralya merkezli Adelaide Üniversitesi Eğitim, Davranış ve Sosyal Bilimler Fakültesinden öğretim görevlisi Lesley-Anne Ey, AA muhabirine bu durumun çocukların gelişimi üzerindeki etkilerini değerlendirdi.

Çocukların cinsel çağrışım içeren görsellere maruz kalmasının birtakım psikolojik yansımalarının olabileceğine dikkati çeken Ey, bunların arasında kendini nesnelleştirme, gerçekçi olmayan güzellik ve beden algıları, yeme bozuklukları, sağlıksız cinsiyet rolleri ve riskli cinsel davranışların ortaya çıkma tehlikesini örnek gösterdi.

Ey, çocukların medyada yansıtılan güzellik standartlarına uyum sağlamak ve çevreye ayak uydurma çabası içinde olduğunu kaydederek, bu durumun psikolojik olarak onları savunmasız bıraktığına dikkati çekti.

Bu görsellerin erken çocukluk çağında başlayan kimlik gelişimini olumsuz etkilediğini belirten Ey, "Çocuklar, sağlıksız cinsiyet rollerini benimseyecek, ulaşılamaz güzellik ideallerini kabullenecek ve toplum tarafından değerli görüldüğünü düşündükleri şekilde kendilerini sunmaya çalışacaktır." ifadesini kullandı.

Denetim mekanizması moda sektöründe yetersiz

Yaklaşık 6 yaşındaki bir çocuğun dış görünüşüyle aşırı ilgilendiğine şahit olduğunu anlatan Ey, bu çocuğun saçını ve makyajını yaptırarak yetişkin tarzı kıyafetler giydiğini söyledi.

Ey, bu tarz çocukların görünüşlerinden hiçbir zaman tatmin olmayacaklarını dile getirerek, bunun hem psikolojik hem de fiziksel açıdan çok tehlikeli olduğu uyarısında bulundu.

Bu etkilerin kuşaklar boyu devam edebileceğine dikkati çeken Ey, bu çocukların ebeveyn oldukları zaman takındıkları tutumları ve içselleştirdikleri takıntıları kendi çocuklarına da aktarılabileceklerini vurguladı.

Ey, kolayca erişilen cinsel içerikli videoların ve görsellerin çocuklara "ideal, beklenti ve rıza" konularında yanlış mesajlar aşıladığına da işaret etti.

Modanın medya tarafından yönlendirildiğine ve çocuklar için "cinsel mesajlar" taşıyan ürünlerin piyasa sürüldüğüne işaret eden Ey, moda sektöründe denetim mekanizmasının yeteri kadar işlemediğini söyledi.

Ebeveynlerin daha çok bilinçlendirilmesinin gerektiğine dikkati çeken Ey, "Ayrıca, zihinsel sağlık üzerindeki olumsuz etkilerin artmasını önlemek, cinsellik ve beden idealleri konusundaki tutumları yeniden şekillendirmek amacıyla toplum çapında kampanyalar düzenlenmeli." tavsiyesinde bulundu.

ASELSAN tarafından yapılan analize göre, AESA radarlar, binlerce alıcı-verici modülün tek bir anten yüzeyinde bir araya gelmesiyle çalışıyor.

Bu modern radar sistemleri, sahip olduğu modüllerin her birine farklı faz kaydırma değerleri uygulayarak uzayda yayın yaptığı yönü elektronik olarak ayarlayabiliyor. Böylece radar anteninin fiziksel olarak dönmesine gerek kalmadan, yayın yönü milisaniyeler içinde değiştirilebiliyor.

AESA radarların bu yeteneği, radarın farklı arama bölgeleri içerisinde aynı anda arama yapabilmesine, farklı bölgelerdeki veya farklı tipteki hedefleri aynı anda takip edebilmesine ve böylelikle aynı anda farklı görevleri icra edebilmesine imkan sağlıyor. Modern radar sistemleri mekanik radarlara göre çok daha esnek, hızlı ve güvenilir bir yapı sunuyor.

Bu radarların önemi, günümüz hava muharebe ortamının esnek görev konseptinin gerektirdiği yüksek performans ve elektronik harbe karşı ileri seviye dayanıklılık ihtiyacını karşılayabilmesinden geliyor. Bu radarlar küçük ve düşük görünürlük özellikli hedefleri bile uzun menzilden tespit edebiliyor. Daha çevik ve yüksek doğruluklu hedef takibini sağlayarak silah angajman başarımını artırabiliyor.

Esnek hüzme planlama altyapısı ve saniyede 500 gigabitin üzerinde veri işleme yeteneği ile AESA radarlar, radar görevlerinin yanı sıra iletişim, veri aktarma ve elektronik harp görevlerini de zaman paylaşımlı olarak icra edebiliyor.

AESA radar antenleri fiziksel yönlendirme gerektirmediğinden daha az mekanik parça içeriyor. Bu durum radar sisteminin arıza ihtimalini düşürüyor, bakım ihtiyacı ve maliyetini ise azaltıyor. Ayrıca her anten modülü bağımsız çalıştığından, modül bazlı yaşanan arızalarda bile radar kullanılmaya devam edilebiliyor, kritik performans kaybı yaşamadan radar işlevlerini icra edebiliyor.

MURAD AESA Burun Radar Ailesi

AESA radarlar, geniş bir frekans spektrumuna yayılan dalga biçimlerine olanak tanıyor, esnek hüzme oluşturma yeteneği sayesinde düşman radar uyarı alıcıları tarafından tespit edilmeden görevlerini icra edebiliyor.

AESA radar sistemleri, mekanik taramalı radarlara göre getirdiği avantajlar sayesinde hava muharebeleri için vazgeçilmez konuma gelmiş ileri seviye radar sistemleri olarak öne çıkıyor.

Çip seviyesinden itibaren ASELSAN mühendisleri tarafından yerli ve milli olarak geliştirilen MURAD AESA Burun Radar Ailesi de Türkiye'nin bu alandaki son teknoloji AESA radar ihtiyacına cevap veriyor.

Geliştirilen MURAD AESA burun radarı, platformlara göre uyumlanabilen farklı alternatifleri ile bir yandan Türkiye'nin muharip savaş uçaklarına yeni kabiliyetler sağlıyor, diğer yandan da insansız hava araçlarına hava-hava angajman yeteneği sağlayarak hava muharebelerinin geleceğini şekillendiriyor.

MURAD 100-A AESA Burun Radarı, eş zamanlı hava-hava, hava-yer angajman yetenekleri sunabiliyor. MURAD 100-A, hava-hava angajman yeteneğini BVR füze güdüm kabiliyeti ile birleştirerek hava harbinde oyun değiştirici role sahip olmaya devam ediyor.

ANKA-III ve diğer platformlar sırada

MURAD 100-A Radarı, hem muharip jet uçaklarına hem de insansız hava araçlarına entegre edilebiliyor. F-16 Özgür, Bayraktar AKINCI ve Bayraktar KIZILELMA gibi çeşitli platformlarda başarılı uçuşlar gerçekleştiren MURAD 100-A AESA Burun Radarı'nın ANKA-III ve diğer çeşitli platformlara da entegrasyonu için çalışmalar sürüyor.

Türk savunma sanayisi bünyesinde gerçekleştirilen testte, dünyada ilk kez insansız bir muharip hava aracı, görüş ötesi bir hava-hava füzesiyle bir hava hedefine başarıyla angaje olarak hedefi imha etti. Bayraktar KIZILELMA, tamamen milli sensör ve güdüm zinciriyle, ASELSAN teknolojilerinin sağladığı yetenekler sayesinde angajmanı gerçekleştirdi. Platform havadaki hedefi MURAD AESA Burun Radarı ile tespit ve takip edip ara safha güdümü gerçekleştirirken, TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen GÖKDOĞAN BVR hava-hava füzesi ASELSAN'ın RF Arayıcı Radarı aracılığıyla doğrudan vuruşa yönlendirildi.

AESA radarlar, yüksek tarama hızı, düşük tespit edilebilirlik ve aynı anda birden fazla görevi yürütebilme kabiliyeti sayesinde hava platformlarına çok daha geniş bir görev esnekliği, erken tespit imkanı ve elektronik harp dayanıklılığı kazandırıyor.

Gelecekte daha yüksek güç yoğunluğu, dijital hüzme oluşturma, yazılım-tanımlı radar mimarileri ve entegre elektronik harp-haberleşme-radar (RF convergence) konseptlerinin yaygınlaşmasıyla AESA radarlar, otonom platformlar, insansız hava platformları ve insansız savaş uçakları gibi alanlarda savunmanın merkezinde olmaya devam edecek.

Paletli versiyonuyla güvenlik güçlerinin envanterine giren, sonrasında ihracat başarıları yakalayan KORKUT, mobilite kapasitesinin artırılması, farklı arazi ve görev tanımlarına uyum sağlaması için tekerlekli zırhlı araca entegre edildi.

İlk kez Paris Eurosatory 2024 Fuarı'nda sergilenen 8x8 araca entegre KORKUT, atış testlerinde hareket halinde hedef uçağı başarıyla etkisiz hale getirdi.

Çok katmanlı entegre hava savunma sistemi ÇELİKKUBBE'nin de bileşenleri arasında yer alan KORKUT 140/35 sistemi, özellikle mekanize birliklerin ve hareketli unsurların hava savunmasını sağlamak amacıyla optimize edildi.

KORKUT sisteminin operasyonel yapısı, bir takımı oluşturan 3 adet Silah Sistemi Aracı ve bu araçları koordine eden 1 adet Komuta Kontrol Aracı'ndan oluşuyor.

Dakikada 1100 atım yapabilen 35 milimetre çift namlulu silah sistemine sahip KORKUT, 4 kilometre etkili menzile sahip bulunuyor.

ASELSAN üretimi ATOM 35 mm Parçacıklı Mühimmat kullanımı sayesinde savaş uçakları, helikopterler, İHA'lar, sürü İHA'lar, havadan karaya füzeler ve balistik füzelere karşı etkinlik sağlıyor.

KORKUT, stabilize silah kulesi sayesinde araç hareket halindeyken dahi hassas atış gerçekleştirebiliyor.

Üç boyutlu arama radarı ile hedef tespiti yaparken, entegre takip platformundaki atış kontrol radarı ve elektro optik algılayıcılarla hassas kilitlenme sağlıyor.

Bu kapsamda, kamu mali yönetiminde etkinliğin artırılması, kaynak kullanımında tasarruf sağlanması ve karar alma süreçlerinin güçlendirilmesi amacıyla geliştirilen BKMYBS ile planlama, bütçeleme, harcama, muhasebe, raporlama ve denetim dahil olmak üzere tüm mali süreçler bütüncül bir yaklaşımla dijital ortama taşındı. Bu kapsamda kamu mali işlemleri uçtan uca dijitalleştirilerek standartlaştırıldı, süreçler daha hızlı, izlenebilir ve etkin biçimde yürütülür hale geldi.

BKMYBS, halihazırda merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından aktif biçimde kullanılıyor.

Yerel yönetimlerde yaygınlaştırılacak

Sisteme, 2026 yılında mahalli idarelerin de dahil edilmesi hedeflenirken, başta belediyeler olmak üzere, tüm yerel yönetimlerde yaygınlaştırılması planlanıyor.

Sistemin sağladığı dijitalleşmeyle kağıda dayalı işlemler büyük ölçüde azaltıldı, zaman, mekan ve işlem maliyetlerinde önemli tasarruflar sağlandı.

Elektronik ortamda yürütülen mali işlemler sayesinde 2023-2025 döneminde yaklaşık 5 bin ton karbon emisyonunun önüne geçildi.

Sisteme entegre edilen yapay zeka destekli analitik ve risk analiz uygulamaları, mali verilerin anlık ve detaylı şekilde değerlendirilmesine de imkan tanıyor.

e-Mali denetim kapasitesi güçlendirilirken, risk odaklı denetim yaklaşımı daha etkin hale getiriliyor. Özellikle son bir yıl içinde 2 milyar liranın üzerinde verimsiz harcama önlendi. Böylece, kamu kaynaklarının korunmasına yönelik etkin bir kontrol mekanizması işletildi.

"Verimsiz harcamalar tespit ediliyor"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, bu uygulamalarla, çevreye duyarlı ve sürdürülebilir bir kamu mali yönetimi altyapısını oluşturduklarını belirterek, şunları kaydetti:

"Yapay zeka destekli analizler sayesinde verimsiz harcamalar tespit ediliyor, harcamalarda etkinlik ve verimliliğin artırılarak kamu kaynaklarının önceliklere uygun kullanımı sağlanıyor. Ayrıca üretilen analitik çıktılarla karar alma süreçleri güçlü veri temelli bir yapıya kavuşturuluyor. Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi'nin mali saydamlık, hesap verebilirlik ve etkin kamu yönetimi ilkeleri doğrultusunda kamu kaynaklarının verimli ve çevreye duyarlı bir anlayışla yönetilmesine kararlılıkla devam edilecek."

BİN METRE MENZİLE SAHİP

Yaklaşık 8 kilogram ağırlığa ve bin metre etkili menzile sahip olan MMT, dakikada kesintisiz 750 fişek atım kapasitesiyle Türk ordunun harp sahasındaki vurucu gücüne güç katacak. Yüksek ateş gücü ve dayanıklılığı ile öne çıkan MMT, NATO standartlarında üretilen makineli tüfekler arasında muadillerine göre daha hafif olma özelliği ile de dikkat çekiyor. Gaz piston hareketli ve döner başlı kilitleme mekanizmaya sahip olan MMT, farklı çevre ve zorlu iklim şartlarında etkin şekilde kullanılabiliyor. 6 kademeli ayarlanabilir (teleskobik) dipçik ve ergonomik tasarımı ile Mehmetçiğe konforlu bir kullanım sunan tüfeğin fişekleri de yine MKE’ye bağlı fabrikalarda yerli imkanlarla üretiliyor.

Marques Brownlee’nin farklı kategorilerde seçtiği yılın akıllı telefonları ise şöyle:

En İyi Büyük Akıllı Telefon: Xiaomi 17 Pro

En İyi Küçük Akıllı Telefon: Samsung Galaxy Z Flip 7

En İyi Kameraya Sahip Akıllı Telefon: Oppo Find X9 Pro

En İyi Uygun Fiyatlı Akıllı Telefon: CMF Phone 2 Pro

En İyi Batarya: One Plus 15

En İyi Tasarım: iPhone Air

En İyi Katlanır Akıllı Telefon: Samsung Galaxy Z Fold7

En İyi Gelişim Sağlayan Akıllı Telefon: iPhone 17

Açıklamada, Ocak 2019'da hizmete giren fabrikada 1 milyon araç eşiğinin aşılmasının 30 aydan fazla sürdüğüne ancak artan kapasiteyle 3 milyondan 4 milyona geçişin 14 ayda gerçekleştiğine işaret edildi.

Fabrika, 2 milyonuncu aracı Eylül 2023'te, 3 milyonuncu aracı Ekim 2024'te banttan indirmişti.

Tesla'nın Şanghay fabrikasında üretilen otomobil sayısı, bu yılın ilk 9 ayında 675 bine ulaşırken, markanın global araç üretiminin yarısından fazlasını oluşturdu.

Şanghay fabrikası, şirketin ABD dışındaki en büyük üretim tesisi konumunda bulunuyor. Burada üretilen araçlar, Çin dışında Asya Pasifik ülkeleri ve Avrupa'ya ihraç ediliyor.

Sanayi zincirinde yerlilik oranı yüzde 95 olan fabrikanın tedarikçilerinin büyük bölümünü, Şanghay'ın periferisinde bulunan Yangzı Nehri Deltası'ndaki üreticiler oluşturuyor.

Açıklamada, Paramount'un, Warner Bros. Discovery'nin tüm hisselerini hisse başına 30 dolar nakit karşılığında satın almak için teklifte bulunduğu ve bunun 108,4 milyar dolarlık işletme değerine denk geldiği bildirildi.

Paramount'un teklifinin "Global Networks" segmenti dahil olmak üzere Warner Bros. Discovery'nin tamamını kapsadığı belirtilen açıklamada, söz konusu teklifin hissedarlara Netflix'in teklifinden 18 milyar dolar daha fazla nakit sağladığı kaydedildi.

Açıklamada, Netflix'in sunduğu teklif, daha düşük ve belirsiz değere sahip, uzun bir düzenleyici onay süreci gerektiren ve hisse senedi-nakit karışımını içeren karmaşık teklif olarak nitelendirildi.

Paramount'un teklifinin rekabeti artırıcı ve tüketici lehine olması nedeniyle düzenleyici onayını daha hızlı alacağından oldukça emin olduğu belirtilen açıklamada, buna karşılık Netflix'in Warner Bros. Discovery ile birleştiğinde küresel Abonelik Bazlı Video İzleme pazarında yüzde 43 paya sahip bir tekel yaratacağı için dünya genelinde uzun ve zorlu düzenleyici incelemelerle karşılaşacağı ifade edildi.

Açıklamada, Paramount'un 12 hafta boyunca 6 teklif sunmasına rağmen Warner Bros. Discovery'den kayda değer bir yanıt alamadığı belirtilerek, bu nedenle teklifin doğrudan hissedarlara ve Warner Bros. Discovery Yönetim Kurulu'na sunulduğu kaydedildi.

Paramount Yönetim Kurulu Başkanı ve Üst Yöneticisi (CEO) David Ellison, konuya ilişkin açıklamasında, Warner Bros. Discovery hissedarlarının şirketin tamamındaki hisseleri için sundukları "üstün" nakit teklifini değerlendirme fırsatını hak ettiğini belirtti.

Teklifin üstün bir değer ve daha hızlı bir tamamlanma süreci sunduğunu vurgulayan Ellison, "Kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmeleri ve hisselerinin değerini en üst düzeye çıkarmalarına fırsat vermek için teklifimizi doğrudan hissedarlara sunuyoruz." ifadelerini kullandı.

Ellison, "Teklifimizin daha güçlü bir Hollywood yaratacağına inanıyoruz. Bu, yaratıcı topluluğun, tüketicilerin ve sinema endüstrisinin çıkarınadır." değerlendirmesinde bulundu.

Paramount'un Warner Bros. Discovery'yi satın alma teklifi, Netflix'in Warner Bros. Discovery ile anlaşmaya vardığını açıklamasının ardından geldi.

Netflix, 5 Aralık'ta, Warner Bros'u film ve televizyon stüdyoları ile HBO Max ve HBO'yu da kapsayacak şekilde, 72 milyar dolarlık öz sermaye değeri ve 82,7 milyar dolarlık toplam işletme değeri üzerinden satın almak için Warner Bros. Discovery ile anlaşmaya vardığını açıklamıştı.

Açıklamada, satın alma işleminin nakit ve hisse senedi şeklinde gerçekleşeceği, Netflix’in hissesi başına 27,75 dolar ödeyeceği belirtilmişti.

Bangkok’ta gerçekleştirilen toplantıda alınan karar, Türkiye’nin bölgesel ve küresel uzay yönetiminde üstlendiği etkin rolün somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Türkiye, APSCO çatısı altında yürütülen teknik, diplomatik ve akademik çalışmalarda giderek artan bir şekilde söz sahibi konuma yükseliyor.

APSCO VE TÜRKİYE’NİN ARTAN STRATEJİK AĞIRLIĞI

APSCO; üye ülkeler arasında uzayın barışçıl kullanımını, kapasite geliştirmeyi, ortak uydu projelerini, eğitim programlarını ve teknik iş birliklerini teşvik eden çok taraflı bir uluslararası uzay kuruluşu olarak faaliyet gösteriyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın aktif katılımı sayesinde Türkiye, son yıllarda bu platformda yürütülen ortak projelerde, insan kaynağı geliştirme programlarında ve veri paylaşım mekanizmalarında öne çıkan ülkelerden biri haline geldi.

Yusuf Kıraç’ın Konsey Başkanlığı görevini üstlenmesiyle birlikte, Türkiye’nin APSCO içerisindeki stratejik ağırlığının daha da güçlenmesi, çok taraflı uydu ve yer sistemleri projelerinin derinleşmesi ve bölgesel uzay kapasitesinin ortak girişimlerle ileri taşınması hedefleniyor.

Yusuf Kıraç, Uluslararası Astronotik Federasyonu’nda (IAF) Başkan Yardımcılığı görevini de üstlenmişti. Sidney’de düzenlenen 76. Uluslararası Uzay Kongresi kapsamında seçilen Kıraç, IAF yönetim yapısında görev alan ilk Türk temsilci olarak da bir ilke imza atmıştı.

Fotoğraf: AA

Dicle Teknokent bünyesindeki bu firmalardan üçü, yazılım geliştirme, test araçları ürünleri, gerçek zamanlı 3 boyutlu bilgisayar grafikleri, görüntü işleme, simülasyon, optimizasyon problemleri, telekomünikasyon, finans, bankacılık alanında kalite ve güvenlik, yapay zeka tabanlı eğlence oyunları alanlarında yazılım geliştiriyor.

Teknokentteki üç firma geliştirdikleri yazılımları ABD, İngiltere, Almanya, Avustralya, Rusya, Hindistan, Çin başta olmak üzere 70'ten fazla ülkeye ihraç ediyor.

Yazılım ihracatı Diyarbakır ve bölge için önemli

Dicle Teknokent Genel Müdürü Prof. Dr. Mehmet Akın, AA muhabirine, girişimcilerin araştırma ve geliştirme, inovasyon çalışmalarına verilen destekle bölgenin teknoloji üssü haline geldiklerini söyledi.

Bünyesindeki ileri teknoloji firmaları aracılığıyla dünyanın birçok ülkesine yazılım ihracatı gerçekleştiren Dicle Teknokent'in, Diyarbakır'ın bilişim alanında uluslararası bir marka haline gelmesine önemli katkı sağladığını vurgulayan Akın, "Teknokent hem bölgesel kalkınmayı destekliyor hem de Türkiye'nin dijital dönüşüm sürecine katkı sunuyor." dedi.

Teknokentteki firmalardan 60'ının bilişim alanında faaliyet gösterdiğini bildiren Akın, bu firmalardan üçünün yazılım alanında ihracat yaptığını anlattı.

Yazılım ihracatının Diyarbakır ve bölge için önemli olduğunu, firmaların ABD, İngiltere, Almanya, Avustralya, Rusya, Hindistan, Çin başta olmak üzere 70'i aşkın ülkeye yazılım alanında ihracat yaptığını belirten Akın, bunun gururunu yaşadıklarını dile getirdi.

Teknokentteki firmaların nitelikli iş gücüyle çalıştığını ifade eden Akın, şunları kaydetti:

"İkinci bir teknokente ihtiyaç var. İkinci teknokentin de dolacağını biz yapılan müracaatlardan biliyoruz. Şu anda Diyarbakır'dan bilişim, yazılım ve yapay zeka alanında ihracat yapılması ayrı bir motivasyon kaynağı."

"Diyarbakır ve bölgesinde bir istihdam yaratmak istiyoruz"

Teknokentte faaliyet yürüten bir firmanın müdürü Abdülaziz Nalça da 5 yıl önce kurulan firmalarında mobil uygulamalar ve yapay zeka tabanlı eğlence amaçlı yazılımlar geliştirildiğini, bunların ihracatını yaptıklarını söyledi.

Fikir aşamasındaki uygulamaların pazar ve maliyet araştırmalarını yaptıklarını anlatan Nalça, şunları kaydetti:

"Bunlar yapıldıktan sonra eğer hayata geçirilmesi mantıklı bir proje ise önce tasarım daha sonra da kodlama aşamasına geçiyoruz. Uygulamalarımızı hem IOS hem de Android tabanlı çalışacak şekilde yapıyoruz. Daha sonra reklam videolarının hazırlanması, reklam süreçlerinin yönetilmesi yer alıyor. Amacımız yapay zeka tabanlı mobil uygulamalar geliştirip Diyarbakır ve bölgesinde bir istihdam yaratmak, yeni mezun arkadaşlara özellikle bir iş kapısı açmaktır."

"Benim için büyük bir iş fırsatı oldu"

Yazılım firmasında bilgisayar programcısı olarak çalışan Emine Edek ise üniversiteden mezun olur olmaz yazılım firmasında iş bulduğunu söyledi.

Teknokentte çalışmaktan duyduğu memnuniyeti dile getiren Edek, "Mobil uygulama geliştiriyorum. İki uygulama geliştirdim. Benim için büyük bir iş fırsatı oldu. Burada mutluyum. İyi ki burada çalışıyorum." diye konuştu.

Havacılığın, insanlığın sınırları aşma arzusunun en güçlü sembollerinden biri olarak tarih boyunca yenilik ve ilerlemenin öncüsü olduğunu vurgulayan Uraloğlu, "Havacılık, artık yalnızca ulaşım aracı değil ekonomik kalkınmanın, uluslararası ticaretin, turizmin ve kültürel etkileşimin temel dinamiklerinden biridir. Türk sivil havacılığı, köklü geçmişinden aldığı ilhamla modern teknolojiler ve güçlü bir kurumsal vizyonla birleşti, böylece uluslararası düzeyde rekabet eden bir sektör oldu." diye konuştu.

Uraloğlu, bu yıl uygulamaya aldıkları Yeni Sivil Havacılık Modeli ile sektörde denetimsiz hiçbir alan bırakmadıklarını, kurumsal denetim kapasitesinin ve risk temelli denetim anlayışının daha da güçlendiğini söyledi.

Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün (SHGM), yolcuların tüm talep ve şikayetlerini çevrim içi yapabilecekleri "Kurumsal Dönüşüm Merkezi-Kurumsal Kaynak Planlama (KDM-ERP) Sistemi'nin bu yıl devreye girmesiyle tüm süreçlerin dijital ve merkezi hale getirildiği bilgisini veren Uraloğlu, "Sisteme entegre Yolcu Hakları Modülü, vatandaşlarımızın taleplerinin tek noktadan yönetilmesini sağladı. KDM-ERP Sertifikasyon Modülü ile hava araçlarının artık kendi topraklarımızda uluslararası standartlarda sertifikalandırılması mümkün oldu ve böylece yerli üretim havacılığında dış onay ihtiyacı ortadan kalktı." ifadelerini kullandı.

Uraloğlu, Türkiye'de havacılığın çok boyutlu büyüdüğünü, kıtaların kesişme noktasındaki ülkenin, gökyüzü köprüleriyle dünyayı birbirine bağladığını dile getirdi.

23 yılda hava yoluna 24,5 milyar dolarlık yatırım

Son 23 yılda ulaştırmanın bütün modlarına 300,1 milyar dolarlık yatırım yaptıklarına dikkati çeken Uraloğlu, şöyle devam etti:

"Bu yatırımlar içinde hava yoluna ayrılan ödeme 24,5 milyar dolar oldu. Yaptığımız yatırımlarla Türk sivil havacılığı, yalnızca bölgesel değil küresel ölçekte de stratejik bir aktör haline geldi. 2002'den bu yana 26 olan aktif havalimanı sayımızı 58'e çıkardık, hava ulaştırma anlaşması yaptığımız ülke sayısını 81'den 175'e ulaştırdık. Dış hatlarda 50 ülkenin 60 noktasına uçuş gerçekleştiriliyorken günümüzde 132 ülkede 355 noktaya yükselttik."

Uraloğlu, Türk sivil havacılığının uluslararası işbirlikleri açısından da 2025'i oldukça verimli geçirdiğine işaret ederek, bu kapsamda 22 müzakerenin gerçekleştirildiğini, 6 yeni hattın açıldığını ve 79 ilave frekans kazanımının sağlandığını bildirdi.

Çin ve Endonezya ile yapılan düzenlemeler sonrasında Asya hattında güçlü bir büyüme ivmesinin oluşturulduğunu belirten Uraloğlu, "Türk Hava Yollarının (THY) İstanbul-Şam uçuşlarını 13 yıl aradan sonra yeniden başlatması, bölgesel havacılığımızda yeni bir sayfa açmıştır. Ayrıca, 17 Eylül'de THY'nin İstanbul-Sevilla ve İstanbul-Port Sudan hatlarının açılmasıyla Türkiye'nin İspanya ve Sudan ile olan tarihi, kültürel ve ekonomik bağları daha da güçlendirildi. Karşılıklı seferlerle her iki destinasyonda turizm, ticaret ve kültürel etkileşimde yeni dostluk köprüleri kurulmuş oldu. Böylelikle ülkemizin havacılık diplomasisi derinleşti ve küresel uçuş ağımız daha da genişledi." değerlendirmesinde bulundu.

Uraloğlu, havacılık alanında yaptıkları yatırımlar ve çalışmalarla Türk sivil havacılığının nitelikli insan kaynağı, güçlü emniyet kültürü, sürdürülebilirlik odaklı yaklaşımı ve dijital dönüşüm vizyonuyla uluslararası arenada daha görünür ve etkin hale geleceğini vurguladı.

Havacılık alanındaki hedeflere de değinen Uraloğlu, şöyle konuştu:

"Havacılık emniyetinde yeni nesil denetim teknolojilerinin kullanılması, karbon nötr havacılık vizyonu doğrultusunda çevresel sürdürülebilirlik ilkelerinin güçlendirilmesi, dijitalleşme ve yapay zeka uygulamalarıyla süreç yönetiminde verimliliğin artırılması ve uluslararası işbirlikleriyle ülkemizin Avrasya'da lider, dünyada ise referans bir havacılık merkezi konumunun pekiştirilmesini hedefliyoruz."

Uraloğlu, sivil havacılık sektöründe temel hedeflerinin havacılık emniyeti, güvenlik standartlarının en üst düzeyde uygulanması ve sektörde sürdürülebilir büyümenin sağlanması olduğunu anlattı.

Türkiye'nin sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) konusunda da stratejik adımlar attığına dikkati çeken Uraloğlu, "THY, 2022'den itibaren SAF kullanmaya başladı. SHGM'nin SAF talimatı ile yeşil havacılık dönemini başlattık. SAF'ın devreye alınması, Türkiye'yi daha sürdürülebilir ve iklim sorumluluğu yüksek bir havacılık anlayışına taşıdı. Bu dönüşüm çevreyi korumanın ötesinde, sanayi stratejilerimiz ve enerji güvenliğimiz için de önemli bir hamle niteliğinde." dedi.

Uraloğlu, ülkede sivil havacılığı geliştirirken 2053 net sıfır emisyon hedefinin de sürekli dikkate alındığını söyledi.

Türkiye'nin, Avrupa-Asya-Orta Doğu bölgesindeki köprü konumuyla yalnızca kendi hava yolları için değil uluslararası transit uçuşlar ve küresel havacılık ağı açısından stratejik merkez olduğuna dikkati çeken Uraloğlu, "Ülkemiz, 2024'te yaklaşık 231 milyon yolcuya hizmet vererek Avrupa'da 3'üncü, dünyada 7'nci sırada yer aldı. Bu yıl İstanbul Havalimanı'nda hayata geçirdiğimiz üçlü bağımsız pist uygulamasıyla Avrupa'da ilk, dünyada ABD'den sonra bu uygulamayı yapan ikinci ülke olduk. Üçlü bağımsız pist uygulaması ile 3 uçak aynı anda iniş-kalkış yapabiliyor." diye konuştu.

Lisanslı pilot sayısı, gelecek yıl 17 bini aşacak

Uraloğlu, gelişmekte olan sivil havacılık sektöründe lisanslı pilot sayısının artmasının kalifiye personel ihtiyacını da giderdiğini ifade etti.

Bu alanda çalışmalar yaparak ülkedeki pilot sayısını yükseltmeyi hedeflediklerini belirten Uraloğlu, şunları kaydetti:

"Bu yıl sonunda lisanslı pilot sayısını 16 bin 30'a, gelecek yıl ise 17 bin 102'ye yükseltmeyi hedefliyoruz. Lisanslı balon pilotu sayısını da yükseltmek hedeflerimiz arasında. 2026 sonu itibarıyla lisanslı balon pilotu sayısını 723'e çıkarmayı öngörüyoruz. Sivil havacılığın geliştirilmesi kapsamında havaalanları, hava araçları, bakım kuruluşları ve ruhsatlara yönelik denetimleri artıracağız. Bu yıl sonuna kadar 1856 denetim gerçekleştireceğiz, 2026'da ise bu sayıyı 2 bin 399'a çıkaracağız. Attığımız adımlar, sektörde hem kapasiteyi hem de hizmet kalitesini artıracak."

Satın alma işleminin nakit ve hisse senedi şeklinde gerçekleşeceğinin aktarıldığı açıklamada, Netflix’in WBD hissesi başına 27,75 dolar nakit ödeyeceği ifade edildi. Bu rakam, WBD’nin değerini 72 milyar dolara çıkarırken, borçlar dahil satın alma değeri 82,7 milyar dolar olarak açıklandı. WBD hissedarlarına yaklaşık 4,50 dolar değerinde Netflix hissesi verilmesi de planlanıyor.

Satın alma sadece WBD'nin film ve televizyon stüdyolarını değil, aynı zamanda streaming hizmeti HBO Max'i de içeriyor.

Söz konusu satın alma işleminin gerekli izinlerin alınmasının ardından 2026'nın üçüncü çeyreğinde tamamlanması bekleniyor.

Satın alma anlaşmasının, film sektöründe yeni bir dev şirket oluşturması ve tekelleşme tartışmalarını artırması bekleniyor. İki şirketin birlikte dünya çapında yaklaşık 450 milyon abonesi bulunuyor.

Bazı ABD'li yetkililer, söz konusu satışın gerçekleşmesi durumunda, Netflix'in dijital yayın piyasasında "çok güçlü" hale geleceğine dair endişelerini dile getirmişti.

Daha önce Time Warner adıyla faaliyet gösteren WBD, 2016’da AT&T tarafından 85 milyar dolara satın alınmış, 2022’de Discovery Inc. ile birleşmişti.

Yüksek borcu bulunan WBD'nin satılması, dijital dönüşümle sarsılan medya sektöründe son yıllarda hız kazanan birleşme trendinin yeni bir örneği olarak görülüyor.

Netflix'in yanı sıra, medya şirketleri Paramount, Skydance ve Comcast da satın alma teklifi sunmuştu. Son yıllarda küresel eğlence sektörüne yönelik büyük ölçekli yatırımlar gerçekleştiren Suudi Arabistan Varlık Fonu’nun da (PIF) WBD’yi satın almak için devreye girdiği iddia edilmişti.

“Özellikle suya yakın seyreden füzelere karşı etkili ASELSAN GÖKSUR, denizlerin savunma kalkanı olarak görev yapacak. GÖKSUR, su üstü platformların, özellikle satha yakın gemi-savar ve seyir füzeleri gibi zorlu hedeflere karşı yüksek etkinlikle savunulması için tasarlandı.

“GÖKSUR, deniz yüzeyine yakın seyreden gemi savar füzelere karşı etkin koruma sağlıyor. Yapay zeka özellikleriyle geliştirilmiş İleri Atış Kontrol Sistemine sahip olan GÖKSUR, denizlerdeki kabiliyetleri bir üst seviyeye taşıyor.

“GÖKSUR, 360 derece tehdit imha kabiliyeti, yeni nesil kızılötesi (IIR) arayıcı başlıklı güdümlü mermi, satha yakın uçan tehditlere karşı yüksek etkinlik, çoklu angajman kabiliyeti, yapay zeka destekli atış kontrol sistemi, modüler mimari tasarımı sayesinde farklı boyutlardaki platformlara entegrasyon kolaylığı, müstakilen ve/veya platformun savaş yönetim sistemine entegre çalışabilme kabiliyeti, veri bağı ile uplink/downlink ara safha güdüm yetenekleri ile Türkiye'nin Mavi Vatanı savunma kabiliyetini üst düzeye taşıyacak. Gemilerimizin çelik kubbesi diyebileceğimiz ASELSAN GÖKSUR yakın hava sisteminin dikey atış versiyonunu da başarıyla test edildi. GÖKSUR'un modüler yapısı ile pek çok fırkateyn ve korvete uyarlanabilmesi nedeniyle yüksek ihracat potansiyeli de bulunuyor.”

Keşfi duyuran Tata Temel Araştırmalar Enstitüsüne bağlı Ulusal Radyo Astrofizik Merkezinden Profesör Yogesh Wadadekar, galaksiye Himalayalar'da bulunan nehirden ilham alarak "Alaknanda" adını verdiklerini belirtti.

Galaksinin hareketlerinin sarmal kolların nasıl oluştuğuna dair önemli ipuçları vereceğini aktaran Wadadekar, keşfe ilişkin yürütülen ve kasımda "Astronomy and Astrophysics" dergisinde yayımlanan araştırmanın sonraki aşamasında, galaksinin gaz ve yıldız yapısının kinematiğini inceleyeceklerini ifade etti.

Araştırma ekibinden Rashi Jain de galaksinin "olağanüstü yapısının" bilim dünyasında şaşkınlık yarattığını vurgulayarak "Galaksi, Samanyolu'na şaşırtıcı derecede benziyor. Oysa bu kadar erken dönemde oluşan galaksilerin kaotik, sıcak ve yapısal olarak bozuk olması bekleniyordu." değerlendirmesinde bulundu.

Jain, "Bu kadar erken bir dönemde bu kadar iyi şekillenmiş bir sarmal galaksi bulmak oldukça beklenmedikti. Bu durum, evrendeki karmaşık yapıların düşündüğümüzden çok daha erken bir dönemde inşa edildiğini gösteriyor." ifadelerini kullandı.

12 milyar yıl öncesine ait olan ve parlak bir merkezi şişkinliğin etrafında kıvrılan iki belirgin sarmal kola sahip Alaknanda Galaksisi, yaklaşık 30 bin ışık yılı çapında. Samanyolu'nun üçte biri büyüklüğündeki bu galaksinin, 10 milyar yıldız barındırdığı belirtiliyor.

AK Parti, Türk savunma sanayinin önde gelen firmalarını mühendislik fakültesi öğrencileriyle bir araya getirip, 'Milli Teknoloji Hamlesi'ni anlatmak amacıyla 2 ay önce 'Kamp'üss' programını başlattı. AK Parti Ankara Milletvekili Zehranur Aydemir öncülüğünde gerçekleştirilen program kapsamında, Ankara Üniversitesi'ndeki mühendislik fakültesi öğrencileri, TEKNOFEST Konferans Salonu’nda, ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci ile bir araya geldi. Programda ROKETSAN'ın kara, hava, deniz ve uzay alanlarında ürettiği; füze, roket, savunma sistemleri ve kullanım alanları ile Milli Teknoloji Hamlesi'nin geçmişi ve geleceği konuları ele alındı.

'SAVUNMA ALANINDA EN HIZLI BÜYÜYEN 2'NCİ ŞİRKETİZ'

ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, "Bu yıl hem ihracat konusunda hem de yeni imzaladığımız sözleşmelerle ROKETSAN'ın önümüzdeki dönemde de çok hızlı bir şekilde büyümeye devam edeceğini söylemek mümkün. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) raporlarına göre; ROKETSAN savunma alanında ülkemizin en hızlı büyüyen ikinci şirketi. Dünyanın da en hızlı büyüyen 11’inci savunma şirketi. 2026 ve sonrasında da bu konudaki büyümesine aynı ivmeyle devam edeceğini şimdiden söylemek mümkün. Özellikle son dönemde ortaya çıkan ucuz ve etkili sistemler konusunda da ROKETSAN'ın çok ciddi çalışmaları var. Şu anda mevcuttaki ürünlerimizin üretilmesi, seri üretimlerin teslimatları çok hızlı bir şekilde devam ediyor. Bunun yanı sıra üretim teknolojileriyle ve geliştirme teknolojileriyle maliyet etkin çözümler üzerine odaklanıyoruz. Dünyadaki değişimi de yakından takip ediyoruz" diye konuştu.

'ALKA'YI ÜST NOKTALARA ÇIKARTABİLECEK TEKNOLOJİLERİ ÇALIŞIYORUZ'

Yakın zamanda Türk savunma sanayinin önde gelen kuruluşlarıyla entegre hava savunma sistemi Çelik Kubbe'yi güçlendirmek amacıyla 6,5 milyar dolar değerinde sözleşmeler imzaladıklarını hatırlatan İkinci, “Önümüzdeki dönemde Çelik Kubbe ile ilgili zaten, HİSAR, SUNGUR ailesi, ALKA sistemi geliştirmeleri devam ediyor. Bunun yanı sıra teslimatları devam ediyor. ALKA'yı güç anlamında çok daha üst noktalara çıkartabilecek teknolojileri şu anda çalışıyoruz. Bunun yanı sıra da TAYFUN'un (füze) hem teslim edilme aşamasında hem de test aşamasında olan blokları var. Hızlı bir şekilde de bu blokların çalışmasını bitirip, seri üretimine ve Silahlı Kuvvetlere teslimatına gayret gösteriyoruz. Önümüzdeki dönemde hem menzil olarak hem de harp başlığı ve hassasiyet olarak TAYFUN ailesi genişlemeye devam edecek. GÖKBORA füzesinin motor çalışmaları nihayete ulaştı. Bundan sonra da inşallah 'görüş ötesi füze ailesi' olarak hem KIZILELMA hem F-16'larımız hem de değişik platformlar üzerinden fırlatabilecek bir füze olarak hizmete girmesi için bütün çalışmalarımıza devam ediyoruz" dedi.

Kamp'üss projesinin öğrencileri ve sektörün yöneticilerini bir araya getiren bir program olduğunu ve bu nedenle önemsediğini dile getiren İkinci, "Öğrenci kardeşlerimiz, gelecekte bizimle beraber çalışacak ve bu teknolojileri çok daha üst noktalara taşıyacak olan itici gücümüzü oluşturacaklar" ifadelerini kullandı.

AYDEMİR: FARKLI ÜNİVERSİTELERDE, FARKLI FİRMALARIMIZI AĞIRLAYACAĞIZ

AK Parti Ankara Milletvekili Zehranur Aydemir ise "Kamp’üss aslında savunma sanayi şirketleriyle, üniversite kampüslerini bir araya getirmeyi hedefleyen bir çalışma. Bir gence, üniversiteye yeni başlayan bir arkadaşımıza bugün o en önemli ürünleri geliştiren firmalarda 'nasıl ve ne yaparsa' çalışabileceğinin altyapısını oluşturmak istiyoruz. Bu programı ilk Ankara'da başlattık ve Ankara'daki üniversitelerimizde yapmaya gayret ediyoruz. İnşallah ocak ayında farklı üniversitelerde, farklı firmalarımızı ağırlayacağız" diye konuştu.

Açıklamada, "Sürekli büyümeye devam eden bir yatırım varsa, o da çocuklara yapılan yatırımdır. Onlar bizim geleceğimizdir." ifadelerine yer verildi.

Bu inancın, 18 yaşın altındaki her Amerikan çocuğuna doğumdan itibaren vergi avantajı sağlayan bir yatırım hesabına erişim imkanı sunan, ailelerinin zaman içinde etkinleştirebileceği ve katkıda bulunabileceği, "Invest America" girişimini desteklemelerinin arkasındaki itici güç olduğu vurgulanan açıklamada, bu kapsamda 6,25 milyar dolarlık bağış taahhüdünde bulunulduğu kaydedildi.

Açıklamada, gelecek yıldan itibaren ABD Hazinesi'nin 1 Ocak 2025 tarihinde veya sonrasında doğan her bebeğin "Invest America" yatırım hesabına 1000 dolar katkıda bulunacağına işaret edilerek, bu yatırım hesaplarının basit, güvenli ve zaman içinde piyasa getirileriyle değer kazanacak şekilde yapılandırıldığı aktarıldı.

Böylelikle genç Amerikalıların 18 yaşına geldiklerinde, eğitimlerine devam etmek, mesleki eğitim almak, ev sahibi olmak veya gelecek için birikim yapmak için finansal bir temele sahip olacakları belirtilen açıklamada, şöyle devam edildi:

"Bizi en çok heyecanlandıran şey, bu fırsatı daha fazla çocuğa ulaştırma imkanı oldu. Hayırseverlik fonlarımız aracılığıyla, 25 milyon ek hesap için 250'şer dolarlık başlangıç yatırımı sağlamak üzere 6,25 milyar dolar katkıda bulunmaktan büyük memnuniyet duyuyoruz. Bu katkılar, hükümetin yeni doğanlara yönelik hibesi için belirlenen tarihten önce doğmuş 10 yaş ve altındaki çocukların büyük çoğunluğuna ulaşacak."

Açıklamada, kayıtların tamamlanmasının ardından fon kalırsa, daha büyük yaştaki çocukların da bu katkıdan faydalanabileceği dile getirildi.

Dell Technologies gibi bazı işverenlerin de ABD'li çalışanlarının yeni doğan çocukları için hükümet katkısına destek sağlayabileceği ifade edilen açıklamada, çocukların geleceği için katkı yapılması çağrısında bulunuldu.

ABD'de temmuz ayında yasalaşan kapsamlı vergi indirimleri ve harcama kesintileri içeren düzenleme, 2025 başından 2028'e kadar doğan ABD vatandaşlarının "Trump hesabı" olarak adlandırılan yatırım hesaplarına 1000 dolarlık federal hibe aktarılması hükmünü de içeriyordu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, söz konusu hesaplara dair bugün açıklama yapması bekleniyor.

Kapak fotoğraf: AA

Özellikle 2024-2025 yılları sonrası yaşanan büyük sıçrama, yapay zekâyı artık yalnızca profesyonellerin değil, günlük hayatındaki milyonlarca insanın kullandığı bir teknoloji haline getirdi. Bugün sosyal medya araçlarından görüntü işleme sistemlerine, içerik oluşturma platformlarından reklam algoritmalarına kadar birçok alanda yapay zekâ aktif şekilde yer aldığını belirten Dijital Pazarlama Okulu Kurucusu Yasin Kaplan, “Teknoloji ilerledikçe sunduğu kolaylık kadar risk de büyüyor. Bu hızlı yayılım beraberinde büyük bir güvenlik sorununu da getiriyor. Özellikle mobil yüklemelerde yapay zekâ birçok veriye ulaşıyor ve yapay zekâ ile sohbet edilen alanlarda verilen her bilgi profilleme sürecine katkı sağlıyor. Bu nedenle gereksiz kişisel bilgi paylaşımının önüne geçilmesi gerekiyor” dedi.

Yapay zekâ ile oluşturularak gündeme gelen sosyal medya akımları ve her bilginin yapay zekâ platformlarından teyit edilmesi alışkanlığı, bu teknolojinin kontrolsüz ve hoyratça kullanılmasına yol açarak kişisel bilgilere erişim riskini artırıyor. Teknoloji ilerledikçe sunduğu kolaylık kadar risk de büyüyor

Yapay zekânın kötüye kullanımının giderek arttığına dikkat çeken Dijital Pazarlama Okulu Kurucusu Yasin Kaplan, “Kullanıcılar her aramada, görsel yüklemesinde, platform etkileşiminde farkında olmadan büyük miktarda veri bırakıyor. Konum bilgileri, uygulama geçmişleri, görseller, videolar, e-postalar, cihaz izleri ve dijital davranışlar işlenebilir hale geliyor. Deepfake videolar, gerçeğe benzeyen sahte sesler ve manipülatif görseller özellikle dijital okuryazarlığı düşük kullanıcılar için büyük bir tehdit oluşturuyor. Bir videonun yapay zekâ ile üretilip üretilmediğini anlamak artık oldukça güç. Bu nedenle son dönemde sosyal mühendislik saldırıları, dolandırıcılık girişimleri ve sahte içeriklerle yapılan manipülasyonlar büyük bir hızla çoğalıyor. Kullanıcıların tanımadıkları kişilerden gelen videolara, para taleplerine, doğrulanmamış bağlantılara karşı dikkatli olması gerekiyor. Kreatif araçlarda kullanılan yapay zekâ sistemlerine yüklenen görseller ve videolar da büyük bir veri havuzunun parçası oluyor. Bu nedenle özel hayatı ilgilendiren fotoğrafların, kişisel videoların, kimlik bilgilerinin ya da hassas verilerin bu platformlara yüklenmesi ciddi bir güvenlik riski olarak değerlendiriliyor. Yapay zekâ ile sohbet edilen alanlarda bile verilen her bilginin bir profilleme sürecine katkı sağlıyor. Bu nedenle gereksiz kişisel bilgi paylaşımının önüne geçilmesi gerekiyor” dedi.

Siber saldırganlar artık yalnızca web sitelerinin değil, yapay zekâ sistemlerinin açıklarını da hedeflediğine vurgu yapan Kaplan, “Bu nedenle kullanıcıların güvenilir olmayan yapay zekâ platformlarından, kopya uygulamalardan ve doğrulanmamış eklentilerden uzak durması gerekiyor. Son dönemde sahte veya kopyalanmış yapay zekâ platformların da hızla artış gözlemliyoruz. Bir platformun gerçek olup olmadığını anlamak için arama motorlarında araştırma yapmak, kullanıcı yorumlarını incelemek, uygulamanın geçmişini kontrol etmek ve güvenilir teknoloji kaynaklarından doğrulama yapmak gerekiyor. Tüm bu gelişmeler değerlendirildiğinde yapay zekâ teknolojilerinin iş süreçlerini kolaylaştırdığı, yaratıcılığı artırdığı ve günlük yaşamı pratik hale getirdiği açıkça görülüyor. Ancak aynı zamanda veri gizliliği, mahremiyet ve güvenlik konularında temkinli yaklaşılması gerektiği de unutulmamalıdır. Teknoloji ilerledikçe sunduğu kolaylık kadar risk de büyüyor ve bu nedenle kullanıcı farkındalığı artık her zamankinden daha kritik bir hale geliyor” diyerek sözlerini tamamladı.

iPhone’dan Önce ve Sonra

iPhone’dan önce cep telefonları ağırlıklı olarak tuşlu, sınırlı internet erişimine sahip ve yalnızca temel iletişim ihtiyaçlarına yönelikti. iPhone ise çoklu dokunmatik ekran teknolojisiyle kullanıcı deneyimini tamamen değiştirdi. Parmak hareketleriyle kontrol edilen ekran, mobil dünyada yeni bir standart oluşturdu.

Akıllı Telefon Kavramının Yeniden Tanımı

iPhone’un piyasaya çıkışıyla birlikte “akıllı telefon” kavramı yeni bir anlam kazandı. Uygulama ekosistemi, mobil internet kullanımı, e-posta, kamera ve multimedya özellikleri tek bir cihazda birleşti. App Store’un devreye girmesiyle birlikte mobil yazılım sektörü hızla büyüdü ve milyonlarca geliştirici için yeni bir ekonomik alan oluştu.

Günlük Hayata Etkisi

iPhone, yalnızca teknolojik değil, kültürel bir dönüşüm de yarattı. Sosyal medya kullanımının artması, mobil fotoğrafçılığın yaygınlaşması, navigasyon uygulamalarıyla şehir yaşamının değişmesi ve dijital içerik tüketiminin hızlanması bu dönüşümün başlıca sonuçları arasında yer aldı. Akıllı telefonlar, bireylerin haber alma, iletişim kurma ve eğlenme biçimlerini kökten değiştirdi.

Rekabeti ve Yeniliği Tetikledi

iPhone’un başarısı, teknoloji devlerini de harekete geçirdi. Android işletim sisteminin hızla yaygınlaşması, dokunmatik ekranlı telefonların sektör standardı haline gelmesi ve mobil donanım teknolojilerindeki hızlı gelişim, iPhone’un yarattığı rekabet ortamının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.

Bir Teknoloji Ürününün Ötesinde

Aradan geçen yıllara rağmen iPhone, yalnızca bir telefon olarak değil, dijital çağın sembollerinden biri olarak anılmaya devam ediyor. İletişimden iş dünyasına, sanattan sosyal hayata kadar pek çok alanda kalıcı etkiler bırakan iPhone, teknolojinin insan hayatını nasıl dönüştürebileceğinin en güçlü örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

'YERLİ BİR ENERJİ ALTYAPISI HEDEFLİYORUZ'

Projeyi tasarlayan öğrencilerden Hasan Can Zorlu, fikrin ortaya çıkmasında Türkiye'de artan demir yolu taşımacılığının etkili olduğunu belirterek, "Dünyanın şu an bir numaralı sorunu enerji. Biz de enerji verimliliğini nasıl sağlayabiliriz diye düşündük ve bu soru bizi bu projeye yönlendirdi. 'Rail' demir yolu demek, 'Charge' şarj etmekten geliyor, 'TR' de Türkiye’yi yani yerli olduğunu belirtmek için koyduk. Bununla yerli bir enerji altyapısı oluşturmayı hedefliyoruz. Dünyada enerji verimliliği oldukça kritik. Demiryolunda da bu şekilde boşa giden çok fazla enerji oluyor, özellikle trenlerin dur-kalk ve frenleme sistemlerinde. Bunun uygulanabilir bir proje olması gerekiyor. Projemizin özgün tarafı depolama işini trenin kendi içerisinde halletmesi, yani dışında bir ünite kullanmaması. Benzer örneklere baktığımızda Barselona'da yaklaşık yüzde 6 civarında bir azalma yaşandı. Amerika'daki örneklerde ise şu an yüzde 10 civarında bir tasarruf hedefleniyor. Bizim hedefimiz yüzde 15 civarında. Zaten elektrikli trenlerin kullanıldığı mevcut hatlar var ve bu sisteme 1-2 yıl içerisinde daha düşük maliyetlerle entegre edilebilir. Benzer getiriler sağlayabilir" dedi.

'KARBON SALINIMINDA BÜYÜK DÜŞÜŞ YAŞANACAK'

Projeyi anlatan Zorlu, "Trenlerde yaşanan enerji kayıpları rejeneratif frenleme sistemi sayesinde trenin içindeki lityum-iyon pil ünitesinde depolanacak. Daha sonra geliştirilmiş yapay zeka algoritması bu enerjinin o an hangi parçanın daha fazla ihtiyacı olduğuna göre yönlendirme sağlayacak. Yani enerji yönetimi ve mühendisliğin bir arada olduğu multidisipliner bir proje olacak. Karbon salınımında büyük bir düşüş yaşanacak. Bu da Türkiye'nin 2053 hedefiyle uyumlu. Ekonomik açıdan bakarsak Amerika'daki örnekle karşılaştırabiliriz. Bu proje kapsamında 1 yıl içerisinde yaklaşık 40 bin dolarlık enerji tasarrufu sağladılar. Tasarruf ettikleri bu enerjiyi iç piyasaya satarak 200 bin dolar gelir elde ettiler. Toplamda yaklaşık 240 bin dolarlık bir kazanç sağladılar. Bizim de benzer hedeflerimiz var" diye konuştu.

Bu kapsamda, aileleri güçlendirmeye yönelik projelerle dijital teknolojiler bütünleşik bir şekilde yürütülecek.

Yeni model, sadece mevcut hizmetlere hız kazandırmakla kalmayacak, aynı zamanda geleceğe yönelik politikaların daha etkin planlanmasını sağlayacak.

Yapay zeka uygulamalarının en önemli alanlarından biri çocukların korunması olacak. Sosyal medya ve dijital mecralarda çocuklara zarar verebilecek içerikler, yapay zeka destekli sistemlerle daha etkin şekilde tespit edilerek önlenecek.

Ayrıca, çocukların güvenli dijital ortamda gelişimini destekleyecek uygulamalar da Aile Yılı politikaları doğrultusunda hayata geçirilecek.

Sosyal hizmetler daha verimli kullanılacak

Vatandaşların, Bakanlık hizmetlerinden daha hızlı ve etkin yararlanabilmeleri için yapay zeka destekli dijital asistanlar devreye alınacak. Başvuru süreçlerinde otomatik yönlendirmeler yapılacak, evrak işlemleri hızlanacak ve bürokratik yük azaltılacak.

Elde edilen verilerin analiz edilmesiyle sosyal hizmetler daha verimli kullanılacak.

Bakanlık, yapay zeka ile güçlendirilmiş karar destek mekanizmaları sayesinde geleceğe dönük projeksiyonları daha sağlıklı yapabilecek.

Dijitalleşme sayesinde hem aile politikalarının kapsayıcılığı artırılacak hem de Türkiye'nin sosyal hizmet alanındaki kapasitesi uluslararası ölçekte örnek gösterilebilecek bir noktaya taşınacak.

Bu özel günde yalnızca bir meslek grubunu değil, Türkiye'nin dijital dönüşümüne yön veren üretim, ticaret, finans, kamu hizmetleri ve güvenliğini ayakta tutan, bankalardan enerji şebekelerine, deprem erken uyarı sistemlerinden sağlık uygulamalarına kadar "görünmez teknolojik altyapı" olan yazılımların mimarlarını kutlayan Barut, 2025'te teknolojilerin baş döndürücü bir hızla evrildiğini, yazılımın artık bir araç değil, iş modelinin yürütme motoru haline geldiğini ifade etti.

Barut, gelecek 5 yılın, yazılım pratiğini "yapay zeka öncelikli yazılım geliştirme-AI-native" modeline taşıyacağını dile getirerek şöyle devam etti:

"Büyük dil modelleri (LLM) yapay zeka ile hızlanan yazılım geliştirme, platform mühendisliği ve 'agent' tabanlı otomasyon, geliştirici deneyimini merkeze alacak. 'Yazılım 2.0' ile uygulamalar, ilk çalıştırmada öğrenip evrilecek. Tıpkı bir çocuğun büyümesi gibi.

2025'te yapay zeka, uç bilişim ve kuantum teknolojileri yazılımı yeniden tanımlıyor. 65 milyar IoT cihazını bulutsuz işleyerek gecikmeyi sıfırlayacak. Kuantum bilgisayarlar, karmaşık simülasyonları saniyelere indirecek. Hafif ve güvenli yazılım teknolojileri (WebAssembly WASM) ve sunucusuz mimariler, hafif ve güvenli dağıtımı mümkün kılacak."

"Sanal gerçeklik, eğitim ve ticareti dönüştürürken, 6G ile anlık bağlantılar kapımızda olacak." diyen Barut, tedarik zincirinde yazılım envanteri, güvenli yazılım üretimi ve güvenli yazılım standartlarının öne çıkacağını, kuantum-sonrası kriptografi (geleceğin güvenli şifreleme sistemleri) ve gizlilik-korumalı öğrenmenin regülasyonlarla ana akıma yerleşeceğini bildirdi.

"Bu gelişmelere karşılık yerli yazılım endüstrisi olarak yerli kuantum yazılımları ve dijital ikizler, savunma, sağlık ve üretimde ön saflarda yer alabilir, bu dalgada bir tech hub olabiliriz." ifadesini kullanan Barut, "Ekonomiden sağlığa, eğitimden güvenliğe her alanda hayatı dönüştüren yazılımın sektör temsilcileri olarak, Türkiye'nin yerli yazılımla küresel bir teknoloji merkezi olabileceğini görüyor ve bu yönde kamu-sektör-sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte çalışmalarımızı sürdürüyoruz." diye konuştu.

Her nitelikli yazılımcı, 5 yeni iş alanı

Barut, bir bankanın lojistik ağının, enerji şebekesinin, hatta bir belediyenin su yönetiminin yazılımla ölçeklendiğine işaret ederek, "Yazılım sektörü küresel ekonominin yüzde 10'unu sırtlıyor. Verimliliği yüzde 30 artırıyor, blokzincir ile şeffaf tedarik zincirleri kuruyor. Yakın gelecekte, üretken yapay zeka, siber güvenlik ve veri ekonomisi, reel sektörün marjlarını, KOBİ'lerin rekabet gücünü ve kamunun hizmet kalitesini yeniden tanımlayacak. İklim modellemesinden kişiselleştirilmiş tıbba, yazılımlar her sorunu çözecek. Veri gizliliği ihlalleri için özel çalışmalar yapılmalı." dedi.

Türkiye'de yazılımın, milyarlarca liradan öte milyonlarca hayat anlamına geldiğini belirten Barut, "Deprem erken uyarı sistemleri veya yerli sağlık yazılımları, sadece ekonomi değil refah üretiyor. Yazılımı 'BT gideri' değil, stratejik sermaye olarak ele alan ülkeler kazanacak." değerlendirmesinde bulundu.

Her nitelikli yazılımcının 5 yeni iş alanı oluşturduğunu söyleyen Barut, böylece ekonomik bir domino etkisi meydana geldiğini ifade etti.

Yapay zeka yazılımcılar için tehdit mi?

Barut, "Yapay zeka, yazılımcıların işini elinden alacak mı?" sorusuna şu yanıtı verdi:

"Kesinlikle hayır, yapay zeka yazılımcıları 'yok etmiyor', düşük katma değerli işleri ortadan kaldırıyor. Bugün yapay zeka araçlarıyla kodlar yazılıyor ve böylece üretkenlik daha da artıyor. Öte yandan yapay zeka ile üretilen kodlar, insan gözetimi, yaratıcılık ve etik kararlar gerektiriyor. Otomatikleşen işler yazılımcıların rutin yükünü azaltıyor, kötü kodlamayı ortadan kaldırıyor. Yani bir nevi yazılımcılar 'yapay zeka orkestratörü' rolüne evriliyor. Problem tanımı, sistem mimarisi, performans, güvenlik, uyum ve karmaşık entegrasyonlar halen insanların üzerinde. Giriş seviyesi pozisyonlarda baskı, halüsinasyon, lisans belirsizliği, veri sızıntısı alanlarında riskler devam ediyor."

Ertan Barut, kaliteli yazılım üretiminin, ekonomik kayıpları önlediğini ve ulusal güvenliği güçlendirdiğini vurguladı. Güvenli olmayan kodlamanın ise siber riski ülke çapında büyüttüğüne işaret eden Barut, "Nitelikli yazılımcılar, ekonomik büyüme, ulusal güvenlik ve sosyal eşitlik için şarttır. 1 milyon yazılımcı hedefi gerçekleştirilerek, genç işsizlik yüzde 20 azaltılabilir." dedi.

Öneriler

Yerli yazılımların, siber tehditlere kalkan, dijital uçurumu kapatmak ve kapsayıcı bir topluma dönüşmenin anahtarı olduğunu dile getiren Barut, sektörün gelişimine yönelik önerilerini şöyle sıraladı:

"- Mevcut eğitim altyapımızı güçlendirmek için liselerde algoritmik düşünceyi teşvik etmeli, üniversitelerde disiplinlerarası projeleri desteklemeliyiz. Usta-çırak stajları ve mikro sertifikasyonlarla yetkinlikleri geliştirmeliyiz.

- Hızlı internet ve veri merkezleri gibi altyapı yatırımlarını güçlendirerek sektörü daha da ileriye taşıyabiliriz.

- Kamu alımları, toplam sahip olma maliyeti, güvenlik ve yerli yazılım önceliğiyle daha etkili hale getirilebilir. Açık standart uyumu, bulut geçiş referans mimarisi, yazılım envanteri, güvenli yazılım üretimi ve güvenli yazılım standartları asgari şart olmalı.

- Ulusal eğitim programları genişletilmeli. Yerli yetenekleri ülkemize çekmek ve küresel yetkinlikleri artırmak için teknoloji yetenek vizesi gibi yenilikçi adımlar atılabilir.

- Uzaktan çalışmaya uygun iş hukuku mevzuatımızı geliştirmeliyiz.

- İhracat için tek pencere platformu, pazar verileri, regülasyon haritaları, sözleşme şablonları kalıcı hale getirilmeli.

- e-Devlet gibi başarılı kamu projeleri, yerli yazılımın potansiyelini gösteriyor. Bu başarıyı daha da büyütmek için yerli yazılım geliştiricilere daha fazla projeler devretmeliyiz.

- Meslek standartlarını güncelleyen yetkinlik çerçeveleri işletilmeli.

- Kız çocuklarını kodlamaya teşvik eden programlar, ücretsiz bootcamp'ler, etik kodlar ve açık kaynak toplulukları desteklenmeli. Gençlerin portföy oluşturabileceği yarışmalar, açık veri setleri ve mentörlük ağları sürdürülebilir kılınmalı.

- Staj, yeteneği ürünle, projelerle buluşturmalı. İç eğitim akademileri, kıdemli-junior eşleştirmeleri ve güvenlik-tasarımla geliştirme kültürü temel ilke olmalı.

- Açık kaynak katkısı ve teknik blog yazımı ödüllendirilmeli. Ülkeler arası teknoloji köprüleri kurularak uluslararası yetkinlikler artırılmalı."

Etkinlikte, BYD'nin lüks segment markası YANGWANG'ın amfibi özellikli U8 modeli gölette yüzme performansını sergilerken, elektrikli süper otomobil U9 ise 360 derece dönüş, zıplama ve dans etme gibi kabiliyetleriyle izleyicilerin dikkatini çekti. Katılımcılar, 17-21 Eylül'de gerçekleştirilecek TEKNOFEST İstanbul'da sergilenecek araçları yakından inceleme imkanı buldu.

BYD, batarya, elektrik motorları ve elektronik kontrol üniteleri gibi elektrikli araçların kalbinde yer alan bileşenlerdeki uzmanlığıyla öne çıkıyor. Son yıllarda geliştirdiği Blade Batarya, DM-i Süper Hibrit Teknolojisi, e4 Platform, CTB ve CTC Teknolojisi, BYD DiSus Akıllı Gövde Kontrol Sistemi ve DMO Süper Hibrit Sistemi gibi yenilikler markayı sektörün öncüleri arasına taşıyor.

BYD'nin lüks SUV'u YANGWANG U8

YANGWANG markasının ilk seri üretim modeli olan U8, BYD’nin 20 yılı aşkın AR-GE birikiminin sonucu olarak geliştirildi. Araç, 49,05 kilovat kapasiteli Blade Batarya ve CTC entegrasyonu ile 880 kilovat güç ve 1280 Newton metre tork üretiyor.

0'dan 100 kilometreye 3,6 saniyede ulaşabilen modelin azami hızı saatte 200 kilometre, karma menzili ise saatte 1000 kilometre olarak açıklandı. Aracın elektrikli sürüş menzili de 180 kilometreye ulaşıyor.

BYD'nin U8 modelinde araç içi uydu iletişimi, gece görüş sistemi, opsiyonel drone kiti, VtoL enerji paylaşımı ve 15+1 kişiselleştirilebilir off-road modu gibi gelişmiş donanımlar yer alıyor. Ayrıca DiSus-P hidrolik gövde kontrol sistemi, 20 inç dövme alaşım jantlar, su geçirmez hava girişi ve sabit yan basamak gibi detaylar da araca üst düzey bir kullanım deneyimi kazandırıyor.

BYD'nin elektrikli süper otomobili YANGWANG U9

BYD'nin mühendislik ve estetik vizyonunu yansıtan YANGWANG U9 modeli, dört bağımsız motoruyla 1305 PS güç ve 1680 Newton metre tork üretiyor. Araç, 0'dan 100 kilometreye 2,36 saniyede ulaşabiliyor.

80 kilovat kapasiteli yeni nesil Blade Batarya ile donatılan U9, CLTC protokolüne göre 450 kilometre menzil sunarken, 500 kilovat çift girişli ultra hızlı şarj sistemiyle yüzde 30'dan yüzde 80'e sadece 10 dakikada şarj olabiliyor.

Aerodinamik olarak ayarlanabilir karbon fiber "swan neck" arka spoyler, ısı pompası, Cell-to-Body entegrasyonu, karbon-seramik diskler ve DiSus-X gövde kontrol sistemi gibi bileşenlerle donatılan araç, hem pist performansı hem de günlük kullanım konforunu bir arada sunuyor.

Modelin özel olarak geliştirilen Track Edition versiyonu, Almanya’da yapılan testlerde 472,41 kilometre/saat hıza ulaşarak dünyanın en hızlı elektrikli süper otomobili unvanını kazandı.

YANGWANG U8 ve U9 modelleri şu an için Avrupa tipi onay süreci tamamlanmadığı için Türkiye'de satışa sunulmayacak.

"BYD'nin fütüristik teknolojilerini tanıtma şansı bulduk"

BYD Türkiye Genel Müdürü İsmail Ergun, etkinlikte yaptığı konuşmada, BYD'nin DNA'sında teknoloji ve inovasyonun önemli bir yer tuttuğunu belirtti.

BYD'nin 120 bini aşkın AR-GE mühendisiyle her gün ortalama 40 patent başvurusu gerçekleştirdiğine vurgu yapan Ergun, markanın bu şekilde geleceğin teknolojilerini bugünden şekillendirmeyi amaçladığını kaydetti.

Ergun, "2022'de fosil yakıtlı araç üretimini tamamen sonlandıran ilk otomotiv markası olan BYD, inovasyon gücü, ileri teknolojiye olan yatırımları ve sürdürülebilirlik vizyonu sayesinde, 2023'ten bu yana yeni enerjili araç üretiminde dünyanın 1 numaralı elektrikli araç üreticisi konumunda yer alıyor." ifadelerini kullandı.

Ağustos sonu itibarıyla 31 bin 800 adetlik satış performansıyla, binek araç pazarının en hızlı büyüyen markası ve yeni enerjili araç pazarının lideri olduklarını dile getiren Ergun, Türkiye'de "Yılın Otomobili" seçilen SEAL U'nun, pazarın en çok tercih edilen ikinci SUV'u olarak öne çıktığını kaydetti.

Ergun, SEAL U DM-i'nin en çok tercih edilen şarj edilebilir hibrit model olma başarısını gösterdiğini de sözlerine ekledi.

Yedi farklı modelle kısa sürede Türk tüketicisinin güvenini ve beğenisini kazandıklarını vurgulayan Ergun, "Bu güçlü başlangıç, markamıza duyulan güvenin ve Türkiye pazarındaki elektrikli araçlara yönelik artan ilginin somut bir göstergesi. Türkiye otomobil pazarına 'enerji vermeye' ve önümüzdeki dönemde de yeni modellerimizle büyütmeye devam edeceğiz." diye konuştu.

Ergun, markanın yeniliğe olan güçlü bağlılığını her fırsatta yansıtmaya büyük önem verdiklerini ifade ederek, sözlerini şu şekilde tamamladı:

"Bugün gerçekleştirdiğimiz bu özel etkinlikte de BYD'nin fütüristik teknolojilerini tanıtma şansı bulduk. YANGWANG U8 ve U9 modellerinin, böylesine kapsamlı bir teknoloji şovuyla Avrupa bölgesinde ilk kez Türkiye'de tanıtılması bizim için büyük bir gurur kaynağı. Bu teknolojileri, TEKNOFEST İstanbul'da ve Türkiye'nin belli başlı şehirlerindeki gerçekleştireceğimiz etkinliklerde müşterilerimizle buluşturmayı planlıyoruz. BYD'nin üstün teknolojiyle donatılmış araçlarını ve yeniliklerini Türkiye pazarında kullanıcılarla buluşturmaya devam edeceğiz."

Türkiye Yapay Zekâ İnisiyatifi (TRAI), yapay zekanın sunduğu büyük fırsatlarla birlikte beraberinde getirdiği riskleri de ele alan kapsamlı “Yapay Zekâ Risk Raporunu kamuoyu ile paylaştı. Raporda, insanlığın geleceğini doğrudan etkileyebilecek 10 temel risk başlığı ele alınarak hem tehditler hem de çözüm önerileri detaylı biçimde değerlendirildi. Otonom silahların etik açmazlarından işsizlik riskine, veri gizliliğinden çevresel etkilere kadar geniş bir spektrumun ele alındığı rapor, yapay zekanın güçlü bir araç olduğu kadar sorumluluk gerektiren bir emanet olduğunu vurguluyor.

Yapay zekanın sağlık, eğitim, tarım ve ulaşımdan güvenliğe kadar pek çok alanda çığır açıcı fırsatlar sunduğunu belirten rapor; hızlı gelişim, yanlış kullanım ve denetimsizlikle birlikte ciddi tehditlerin de kapıda olduğuna dikkat çekiyor.

Yapay zekanın kullanımıyla ilgili 10 temel risk

Yapay zekanın riskleri; otonom silahların kullanımı, işsizlik ve ekonomik eşitsizlik, veri gizliliği ihlalleri, yapay zekada yanlılık, karar verme süreçlerinde şeffaflık eksikliği, sahte içerik üretimi ve bilgi kirliliği, yönetilemez veya kendini geliştiren YZ senaryosu, insan yeteneklerinin ve bağımsızlığının zayıflaması, siber güvenlik tehditleri, enerji tüketimi ve çevresel etkiler olarak özetleniyor.

Raporun tamamına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:
https://turkiye.ai/trai-yapay-zeka-risk-raporu-2025/

Etik ilke ve düzenlemeler sorumlu yapay zekayı şekillendiriyor

Raporda, risklerin yalnızca teknik değil aynı zamanda sosyal, hukuki ve etik boyutları olduğuna dikkat çekiliyor. Etik tasarım, şeffaf yönetişim, paydaş katılımı ve güçlü düzenleyici çerçeveler olmadan güvenilir yapay zekanın mümkün olmayacağı vurgulanıyor. TRAI, ulusal düzeyde etik ilkelerin belirlenmesi, uluslararası iş birliklerinin artırılması ve sorumlu yapay zekâ kültürünün geliştirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Yapay zekanın dönüştürücü niteliğine dikkat çeken TRAI Kurucusu Halil Aksu, raporla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı: “Yapay zeka çağımızın en dönüştürücü teknolojilerinden biri. Büyük fırsatlar sunduğu kadar önemli riskleri de beraberinde getiriyor. Bu raporu hazırlamaktaki amacımız, yapay zekanın sunduğu imkânları en iyi şekilde değerlendirirken, olası tehditleri de göz ardı etmeden güçlü bir yol haritası sunmak. Korku yaratmak değil; etik, hukuki ve toplumsal sorumluluk çerçevesinde bilinçli politikaların, yenilikçi çözümlerin ve koruyucu düzenlemelerin geliştirilmesine katkı sağlamak istiyoruz. Yapay zekayı güçlü bir araç olarak görürken, aynı zamanda sorumluluk gerektiren bir emanet olduğunun farkında olmak; gelecekte kalıcı ve sürdürülebilir başarıların anahtarıdır.”

Turkcell, dünyanın en önde gelen yayınlarından TIME dergisinin araştırma şirketi Statista ile birlikte 50 ülkede 200 bin kişi ile görüşerek hazırladığı ‘Dünyanın En İyi Şirketleri 2025’ listesine girmeye hak kazandığını duyurdu. Türkiye’nin en iyi ilk 3 şirketi arasında yer alan Turkcell, sektöründe de birinci olduğunu bildirdi. Aynı zamanda dünya telekom şirketleri sıralamasında ise adını ilk 5’e yazdırdı.

Turkcell, geçtiğimiz yıl da dünyanın en prestijli iş dünyası yayınlarından Forbes tarafından, 50 ülkede 300 binden fazla çalışanın katılımıyla gerçekleştirilen araştırma sonucunda ‘Dünyanın En İyi İşverenleri’ listesinde yer almıştı.

DÜNYANIN EN İYİ İLK 5 TELEKOM ŞİRKETİNDEN BİRİ TURKCELL

Dünyanın en iyi ilk 5 telekom şirketi arasında yer almaktan dolayı büyük memnuniyet duyduklarını belirten Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç şunları söyledi:

“Turkcell olarak, en değerli sermayemizin çalışanlarımız olduğuna inanıyoruz. İnsan odaklı, kapsayıcı ve yenilikçi bir anlayışla çalışmalarımıza yön veriyoruz. Bu vizyonun böylesi prestijli organizasyonlar tarafından ödüllendirilmesi bizi hem çok sevindiriyor hem de motive ediyor. Çalışan memnuniyetinin yanı sıra sosyal fayda çalışmalarımızın da dikkate alındığı “Dünyanın En İyi Şirketleri” listesinde ülkemizin en iyisi olmak bizim için büyük mutluluk. Hedefimiz, hissedarlarımıza, müşterilerimize ve ülkemize karşı sorumluluklarımızın bilinciyle Turkcell markasını çok daha ileriye taşımak. Bu başarıda emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarıma teşekkürlerimi sunuyorum.”

Şirketten yapılan bilgilendirmede "Tüm İK yaklaşımını insanı merkeze alarak şekillendiren Turkcell, çalışanlarına sadece mesai saatlerinde değil, hayatlarının her alanında iyi gelecek bir deneyim sunmak için çalışıyor. Çalışanlarının işini kolaylaştıran, gelişimlerini destekleyen, aynı zamanda yaşam kalitelerini artıran bir sistem kurmayı hedefleyen Turkcell, benzersiz yan haklarıyla onların yanında oluyor. Ayrıca T.Life adlı iç iletişim çalışmalarıyla sadece iş saatlerinde değil; iş dışı zamanlarda da keyifli vakit geçirmelerini sağlıyor" denildi.

‘Dünyanın En İyi Şirketleri 2025’ listesine şu linkten ulaşılabiliyor: https://time.com/7315547/worlds-best-companies-of-2025/

Yeni modellerin tasarımları ve teknik özellikleri, birkaç ay önceki sızıntılarla ortaya çıkmış olsa da Apple’ın cihazlara performans ve donanım açısından önemli yenilikler getireceği tahmin ediliyor.

İşte bugün tanıtılması öngörülen yeni iPhone modelleri:

iPHONE 17

Serinin standart modeli iPhone 17’nin 6,3 inç ProMotion (120 Hz) ekran, 24 MP ön kamera ve yeni yeşil ile mor renk seçenekleriyle gelmesinin öngörüldüğü ifade ediliyor. Apple’ın bu modelle geniş kullanıcı kitlesine hitap etmeyi hedeflediği belirtiliyor.

iPHONE 17 AIR

Bu yılın en dikkat çeken modeli olması beklenen iPhone 17 Air’in yalnızca 5,5 mm kalınlığı ve yaklaşık 145 gram ağırlığıyla Apple tarihinin en ince ve en hafif telefonu olarak öne çıkması öngörülüyor. 6,6 inç ekran ve tek lensli 48 MP arka kamerayla gelmesi beklenen cihazın inceliğinin pil kapasitesini sınırlayabileceği, ancak yeni nesil C1 5G modemi ve Wi-Fi 7 desteğiyle performanstan ödün vermeyeceği tahmin ediliyor.

iPHONE 17 PRO ve iPHONE 17 PRO MAX

Serinin en üst modelleri iPhone 17 Pro ve iPhone 17 Pro Max’te A19 Pro çip, 12 GB RAM, üçlü 48 MP kamera sistemi ve gelişmiş soğutma teknolojilerinin bulunmasının bekleniyor. Ayrıca daha küçük Dinamik Island tasarımı ve artırılmış batarya kapasitesiyle gelmelerinin öngörüldüğü serinin en pahalı ürünleri arasında yer almasının beklendiği ifade ediliyor.

Ziyaretlerin ardından DHA'ya açıklamada bulunan Gezeravcı, Ankara'da öğrencilerle bir araya gelmekten mutluluk duyduğunu belirterek, "2025-2026 eğitim öğretimi yılının açılış vesilesiyle sevgili kardeşlerimizle buluşma imkanı bulduk bugün. Malumunuz olduğu üzere 2024 yılında Cumhuriyetimizin 100’üncü yılını taçlandıracak şekilde ülkemizin insanlı ilk uzay görevini icra ettik. Bu görevin tamamlanmasının ardından da şu ana kadar geçen 17 aylık sürenin içerisinde 200'ün üzerinde şehir, 440'ün üzerinde de program gerçekleştirerek bu dolaşımlar esnasında farklı kitlelerle yine geleceğimizin teminatı olan genç kardeşlerimize buluşma imkanı bulduk. Devletimiz bu görevi bir tane Türk'ün uzaya erişip 22 gün macera yaşaması için icra etmedi. Devletimiz bu görevi işte burada mevcut kardeşlerimizin geleceğe yönelik o öz güvenlerini ayağa kaldırmasına vesile olacak, ilham kaynağı bir görev olarak icra etti. Görünürde sahnenin önünde bir figür olmasına rağmen işin özünde, temelinde, merkezinde buradaki kardeşlerimiz var. Dolayısıyla biz bu buluşmalar vesilesiyle kardeşlerimizin ayaklarına kadar gelip onlara gerçekleştirdiğimiz misyonun içeriğini anlatmaktan ve bu misyonun geleceğimize yönelik başka alanlarda da elde edilebilecek başarılar açısından ne ifade ettiğini onlarla paylaşmaktan mutluluk duyuyoruz. Bu onlara sunulmuş bir lütuf değil, bu bizim boynumuzun borcu" dedi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3) ve Roketsan işbirliğiyle gerçekleşen yarışma, TEKNOFEST'in en eski ve en çok ilgi gören kategorileri arasında yer alıyor.

Roket Yarışması'na bu yıl başvuru yapan 1175 takımdan 76'sı Aksaray'da düzenlenen finallere katılmaya hak kazandı.

T3 Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Elvan Kuzucu Hıdır, AA muhabirine yaptığı açıklamada, TEKNOFEST Roket Yarışması'nı 2018 yılından beri düzenlediklerini ve "TEKNOFEST'in nişanesi" olduğunu söyledi. Hıdır, "Gençlerden inanılmaz bir ilgi, yoğun bir talep görüyoruz. Biz de her yıl burada onların heyecanına eşlik etmek için bulunuyoruz. Burada aslında gökyüzüne uzanan hayallerimizi ve Milli Teknoloji Hamlesi'nin en önemli aşamalarından birini yaşıyoruz." dedi.

"Bir yıllık emeğin 3 saniyelik roket atışına dönüşüyor"

Hıdır, gençlerin yıl boyunca çok kritik aşamalardan geçtiklerini vurguladı ve yarışma hazırlık sürecinde bir yıldan fazla emek verdiklerini belirtti. Hıdır, şöyle konuştu:

"Ön tasarım, kritik tasarım, atışa hazırlık raporu gibi teknik yönü yüksek süreçlerde çalışıyorlar. Bir yıl boyunca 1000'den fazla takım başvuru yapıyor ama finallere sadece 76'sı kalıyor. O da aslında çok ciddi bir süzgeçten geçtiklerini gösteriyor. Burada 3 saniyelik bir roket atışıyla bir yıllık emeklerini gökyüzüne taşıyorlar. Heyecan ve coşku işte o an zirveye çıkıyor.

Henüz lise çağındaki gençler roket tasarlıyor. Açık kaynak yazılımlarla tasarımlar yapıyorlar, sanayide ustalarla çalışıp kabuklarını üretiyorlar, bilgisayar sistemlerini kendileri tasarlıyorlar. Hatta uçuş kartlarını bile kendi girişimlerine dönüştüren takımlarımız oldu. Bu yarışmalar ülkemizin kritik alanlarda kendi teknolojisini geliştirmesi noktasında çok önemli bir rol oynuyor."

T3 Vakfı olarak gençlere birçok imkan sunmaya devam edeceklerini dile getiren Hıdır, ortaokul ve lise seviyesinde iki yıllık ücretsiz teknoloji eğitimi verdiklerini söyledi.

81 ilde yapılacak DENEYAP Atölyelerinin yeni dönem başvurularını yıl sonunda duyuracaklarını bildiren Hıdır, "TEKNOFEST girişim programımızla yarışmalardan çıkan projelere hem maddi destek hem de mentörlük sağlıyoruz. Uluslararası Take Off Girişim Zirvesi'nde gençlerimizi yatırımcılarla buluşturuyoruz. Yani uçtan uca 360 derece bir ekosistem kurmaya çalışıyoruz." ifadelerini kullandı.

TEKNOFEST'in artık uluslararası bir marka haline geldiğini belirten Hıdır, geçen yıl ABD'de düzenlenen Uluslararası Roket Yarışması Başkanı'nın TEKNOFEST'i ziyaret etme imkanı bulduğunu ve buradaki ortamın çok daha profesyonel ve gelişmiş bir organizasyon olduğunu ifade ettiğini aktardı.

Hıdır, "Bunların hepsi bizim için gurur verici. Bugün roket yarışmasında Malezya'dan katılan takımlar var. Bu bizim için gurur verici. TEKNOFEST'i kardeş coğrafyalara da yaygınlaştırmak için çalışmalar yapıyoruz." dedi.

NSosyal'liler, TEKNOFEST İstanbul'da birçok ayrıcalığa sahip olacak

T3 Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Elvan Kuzucu Hıdır, TEKNOFEST kuşağı tarafından geliştirilen yerli sosyal medya platformu NSosyal'e de değinerek, "17-21 Eylül'de Atatürk Havalimanı'nda düzenlenecek olan TEKNOFEST İstanbul'da NSosyal'liler özel hızlı geçiş imkanları ile NSosyal'li olmanın ayrıcalığını yaşayacaklar." diye konuştu.

Platformun dezenformasyon ve botların olmadığı, doğru bilginin yer aldığı, temiz bir sosyal medya ortamı sunduğunu ifade eden Hıdır, "Biz de T3 Vakfı olarak faaliyetlerimizi ilk orada paylaşıyoruz. Gençlerimiz çalışmalarını, projelerini NSosyal'de paylaşıyorlar. Şu an 1,5 milyona yaklaşan kullanıcı sayısıyla aktif bir şekilde kullanılıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Anadolu Ajansının en başından beri NSosyal'i en çok sahiplenen medya kuruluşlarından olduğunu ifade eden Hıdır, Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz'e teşekkürlerini iletti.

Makine mühendisi Halil Ercan Altıntaş ile ağabeyi elektrik elektronik mühendisi Erkan Altıntaş, topraksız tarımda verimle büyüme hızını artıran ve iş yükünü hafifleten sistem geliştirmek için araştırma yaptı.

Yurt dışında topraksız tarımla ilgili çekilen videoyu izledikten sonra el ele verip çalışmalara başlayan Altıntaş kardeşler, verimi artıran ve uzaktan kontrol edilebilen otomasyon sistemi geliştirdi.

Mühendis kardeşler, raflarda ekilen ürüne, ihtiyacı olan su ve besini pompa sistemiyle damlama şeklinde veren sistemi, Erzurum'da 21 ülkeden katılımla düzenlenen "Uluslararası Tarım ve Hayvancılık Fuarı"nda tanıtıyor.

"Bu sistemle bitkiye istediği tüm vitaminlerle ışığı veriyoruz"

Erkan Altıntaş, AA muhabirine, sistemin yazılımını da kendisinin tasarladığını söyledi.

Sistemin yerli ve milli olduğunu ifade eden Altıntaş, "Tam kapalı ortamda nem, karbondioksit gibi tüm parametrelerin kontrol edildiği bir otomasyon sistemi tasarladık. Bu sistemle bitkiye istediği tüm vitaminler ile ışığı veriyoruz. Bitki maksimum ve optimum seviyede büyüyor." dedi.

Altıntaş, dışa bağımlı olmadıklarını ve sistemi yaygınlaştırmaya çalıştıklarını belirterek, şöyle konuştu:

"İzlediğim videodan sonra evimde denemeler yaptım. Sonra da bunu 'Daha iyi nasıl yapabilirim?' diyerek bu aşamaya geldim. Yazılımlarını geliştirdiğimiz uzaktan ileri izleme sistemlerimiz var, AR-GE çalışmalarımız devam ediyor, sürekli geliştirip eklemeler yapıyoruz. Sistemle bitkiyi takip ediyoruz, oluşan sorunları anında giderebiliyor ve verimliliği artırabiliyoruz. Projedeki hedefimiz, çiftçilerimizin bu verimli metotlardan faydalanabilmesi ve ülkemizin gelişmesi, kalkınması sonrasında da yurt dışında dünya çapında bunu geliştirip daha iyisini yapabilmek."

"Yıl boyunca zirai ilaç kullanmadan üretim yapabiliyoruz"

Halil Ercan Altıntaş da özel led lambalar ürettiklerini, bununla gereken ışık ihtiyacını karşıladıklarını anlattı.

Lambalarla da verimi artırıp büyümeyi hızlandırdıklarını söyleyen Altıntaş, şunları kaydetti:

"Sera tarzı topraksız tarım da dış etkenlerden etkilenebiliyor, bizde böyle durum olmuyor. Yıl boyu aynı sıcaklık ve nem oranında üretim yapıyoruz. Diğerlerine göre verimimiz yüzde 30-40 daha yüksek, yıl boyunca zirai ilaç kullanmadan üretim yapabiliyoruz. Buraya gelmeden önce Mersin'deki AR-GE tesisimizde ekimlerimizi yaptık. 3-4 gündür tesisimiz ful otomatik şekilde çalışıyor, herhangi temasımız yok. Burada sistemin değerlerine bakarak uygun şekilde çalışıp çalışmadığını takip ediyoruz. Sistem belli bir nem oranında çalışıyor, bunun düştüğünü algılarsa nem cihazı devreye giriyor, belirlenen değere getiriyor. Sistemde su ve verilen besinin yüzde 95'ini geri alıyoruz. Bu da avantaj sağlıyor. Su sıkıntısı olduğunda geri kazanımımız olduğu için daha verimli oluyor. Sistemimizde üreticiye kaliteli, zirai ilaçsız ve işçilik maliyetlerini düşürdüğümüz bir tesis imkanı sunuyoruz."

Açıklamada, Google'ın kendi çevrim içi reklam teknolojisi hizmetlerine rakiplerine karşı iltimas sağlayarak kural ihlalinde bulunduğunun belirlendiği ve bu nedenle firmaya 2,95 milyar avro para cezası verildiği belirtildi.

AB Komisyonunun, Google'a kendi lehine tercih uygulamalarına son verme ve reklam teknolojisi tedarik zincirindeki çıkar çatışmalarını ortadan kaldırma emri gönderdiği de ifade edilen açıklamada, şirketin bu konuda atacağı adımları 60 gün içinde resmen AB'ye bildirmesi gerektiğine işaret edildi.

Google'a reklamlar nedeniyle rekabet soruşturmasını 2021'de başlatan AB, 2023'te şirketi dijital reklam faaliyetlerinde rekabet kurallarını ihlal etmekle suçlamıştı.

Google'ın 2014'ten bu yana reklam piyasalarında ve seçiminde kendi hizmetlerinin tercih edilmesi için konumunu kötüye kullandığı ve bunun şirketin sunduğu hizmetlere daha yüksek ücret almasına imkan sağladığını iddia eden AB, bu davranışların piyasada hakim pozisyonun kötüye kullanmasını yasaklayan AB kurallarını ihlal anlamı taşıdığını bildirmişti.

AB ülkelerinde faaliyet gösteren şirketlerin sektörlerinde rekabete aykırı bir durum olup olmadığını denetleme yetkisi AB Komisyonunda bulunuyor.

Komisyon, söz konusu soruşturmalarda rekabete aykırı bir durum olup olmadığını değerlendiriyor.

Rekabete zarar verecek durumların tespit edilmesi halinde AB Komisyonu, bu duruma son veriyor ve şirketlere yüksek para cezaları uyguluyor.

AB, Google'a geçmişteki çeşitli rekabet soruşturmaları sonucunda 8 milyar avronun üzerinde para cezası vermişti.

Söz konusu para cezasının daha önce açıklanmasının planlandığı, ancak bunun AB-ABD ticari ilişkilerine zarar vereceği gerekçesiyle AB Komisyonunun Ticaretten Sorumlu Üyesi Maros Sefcovic tarafından engellendiği yönünde haberler çıkmıştı.

Avrupa'da savunma sektörü 2024'te güçlü bir toparlanma ve büyüme yaşadı. Listedeki Avrupa şirketlerinin toplam savunma geliri 2023'te yaklaşık 133,34 milyar dolar iken, 2024'te 158,87 milyar dolara yükseldi. Bu, sektör genelinde yüzde 19,15'lik bir artışa karşılık geldi.

Büyümede Rusya-Ukrayna Savaşı ve Doğu Avrupa'daki güvenlik tehditleri, NATO harcamalarındaki artış gibi gelişmeler etkili oldu. Birleşik Krallık ve Fransa, toplam gelirin büyük kısmını oluştururken Doğu Avrupa ve Türkiye'den şirketler yüksek büyüme oranlarıyla dikkati çekti.

Büyümede kara sistemleri ve füze/mühimmat üreticileri öne çıkarken, havacılık tarafında daha sınırlı artışlar kaydedildi.

Avrupa şirketlerinin toplam gelirinden en fazla payı, yüzde 13,90 artış ve 47 milyar 751 milyon dolarla Birleşik Krallık'tan 6 şirket aldı.

Fransa, 5 şirket ve yüzde 27,50 artışla 35 milyar 387 milyon dolar savunma geliri elde etti.

Birleşik Krallık ve Fransa'nın payı, toplam gelirin yaklaşık yüzde 52'sini oluşturdu.

Bu ülkeleri izleyen İtalya, 2 şirket ve yüzde 9,30 artışla 16 milyar 4 milyon dolar paya ulaştı.

İlk 3 sıra Birleşik Krallık, Fransa ve İtalya'dan oluşurken, Türkiye'den 5 savunma sanayisi şirketi yüzde 28,02 artışla toplam 10 milyar 723 milyon dolar gelir elde etti.

Şirketlerin performansları

Şirket bazında ilk sırada Birleşik Krallık'tan 32 milyar 260 milyon dolar gelirle BAE Systems yer aldı. Bu şirketi Fransa'dan Thales, İtalya'dan Leonardo izledi.

Türk savunma sanayisi şirketleri, yüksek büyüme potansiyeli, hızlı ürün geliştirme kabiliyeti ve ihracat odaklı stratejisiyle etkinliklerini artırdı.

Türk şirketleri, 2024'te hem toplam gelirlerini hem de Avrupa içindeki pazar paylarını yükseltmeyi başardı.

Avrupa'nın en büyük savunma sanayisi şirketleri arasında Türkiye'yi en üst basamakta ASELSAN temsil etti. ASELSAN 3 milyar 541 milyon dolar gelirle 14. sırada yer buldu. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii 15, Roketsan 24, Askeri Fabrika ve Tersane İşletme AŞ (ASFAT) 26 ve Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ 27. sırada yer aldı.

Avrupa şirketleri arasında en yüksek gelir artışına yüzde 100,33 ile Türkiye'den ASFAT ulaştı. ASFAT, gelirini 1 milyar 276 milyon dolara çıkardı.

ASFAT'ı yüzde 93,70 artışla SES S.A (Lüksemburg), 58,36 artışla Polish Armaments Group (Polonya), yüzde 50,10 artışla Thales (Fransa) ve yüzde 50,08 Rheinmetall AG (Almanya) izledi.

Erişim sorunu yaşayan ülkeler arasında Türkiye, Bulgaristan, Yunanistan, Gürcistan, Hırvatistan, Sırbistan, Romanya, Ermenistan, Hollanda ve Almanya da bulunuyor.

Özellikle Doğu Avrupa ülkelerindeki kullanıcılardan Google servisleriyle ilgili erişim sorunu bildirimi yapıldı. Google arama motorunun yanı sıra YouTube, Gmail, Gemini gibi şirketin diğer servislerine de ilgili ülkelerden erişilemiyor.

17 ÇADIR 15 BİN 325 BİN METREKARELİK DEV ALAN

TEKNOFEST’in başlangıcından bu yana en geniş kapsamlı katılımını gerçekleştiren Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 17 çadır, 15 bin 325 bin metrekare çadır alanı ve 8 yarışma çadırı ile bilim ve teknoloji tutkunlarını ağırlayacak.

TÜBİTAK Etkinlik Alanları

TÜBİTAK, bu yıl 12 tematik çadır ve yaklaşık 9 bin metrekarelik dev alanıyla bilim ve teknoloji tutkunlarıyla buluşacak. Her yaştan ziyaretçiyi bilimin heyecanıyla buluşturacak TÜBİTAK, yenilikçi projelerden popüler bilim yayınlarına, uzay ve savunma teknolojilerinden etkileşimli atölyelere kadar zengin içeriklerle TEKNOFEST 2025’in en dikkat çekici adreslerinden biri olacak.

Vücuttaki hücreler atık üretiyor ve bu atıklar lenf sistemiyle temizleniyor. Ancak beynin lenf damarları bulunmuyor. Yaklaşık 12 yıl önce keşfedilen ‘glimfatik’ sistem, beyin-omurilik sıvısını kullanarak hücreler arasındaki atıkları topluyor ve toplardamarlara aktarıyor. Fareler üzerinde yapılan çalışmalar, bu sistemin uykuda çok daha aktif olduğunu ve özellikle Alzheimer hastalığında rol oynayan ‘beta amiloid proteinlerini’ (Aβ) temizlediğini gösterdi. İnsanlarda da uykusuz geçen tek bir geceden sonra beyinde seviyelerinin arttığı gözlemlendi.

Uzmanlara göre kaliteli uyku, beyin sağlığı için kritik öneme sahip. Fakat tedaviyle toksinlerin temizlenmesinin doğrudan demans riskini düşürüp düşürmediği henüz kesinleşmedi. Araştırmalar, özellikle Aβ ve tau proteinlerinin kan düzeylerini uyku-uyanıklık döngüsü boyunca izleyerek, uyku apnesi ve insomnia tedavisinin beyin temizliği üzerindeki etkisini anlamaya odaklanıyor.

Bilim insanları, beyin sağlığı ile bilişsel işlevler konusunda endişe yaşayanların, uyku düzenlerini takip etmeleri ve bir hekime başvurmalarını tavsiye ediyor.

Sadece Togg'un dijital platformu Trumore üzerinden siparişleri alınan Togg T10F, 1 milyon 860 bin liradan başlayan fiyat etiketiyle kullanıcılarını beklerken marka ayrıca, sportif fastback bir cihaz olan T10F V2 için özel finansman desteği de başlattı.

Avrupa pazarındaki otomobillerin güvenliğinin değerlendirildiği bağımsız Euro NCAP programının tüm testlerinden en yüksek seviye olan 5 yıldız alan T10F, bugün itibarıyla Türkiye'de kullanıcıların ilgisine sunuldu. Araç, Almanya'da da 29 Eylül'de siparişe açılacak.

160 kW/218 beygir güç ve 350 Nm tork üreten T10F RWD (arkadan itiş) versiyonları, iki farklı batarya seçeneğiyle 350 kilometreye (52,4 kWh batarya) ve 623 kilometreye (88,5 kWh batarya) varan menziller sunuyor.

T10F'nin V1 RWD standart menzile sahip aracı, 1 milyon 860 bin liradan, V1 RWD uzun menzilli versiyonu 2 milyon 170 bin liradan, V2 RWD uzun menzilli versiyonu da 2 milyon 345 bin liradan satışa çıkarıldı.

T10F V2 için özel finansman imkanları

Togg, T10F V2 için özel finansman seçeneklerini de devreye aldı.

Bu kapsamda bireysel kullanıcılar, T10F V2 için 200 bin lira krediye yüzde 0 faizli 12 ay vadeli 16 bin 667 lira aylık geri ödemeli, 1 milyon 500 bin lira krediye yüzde 2,89 faizli 48 ay vadeli 67 bin 921 lira aylık geri ödemeli ya da 1 milyon lira krediye yüzde 2,79 faizli 48 ay vadeli 44 bin 278 lira aylık ödemeli sahip olabilecek.

T10F V2 modelini tercih edecek kurumsal kullanıcılar için de 200 bin lira yüzde 0 faiz seçeneğinin yanı sıra 1 milyon 750 bin lira krediye yüzde 2,99 faizli 48 ay vadeli 71 bin 54 lira aylık ödemeli alternatif sunuluyor.

28 dakikada hızlı şarjla yüzde 80 doluluk

T10F, hızlı şarj ile 28 dakikada yüzde 20’den yüzde 80 batarya doluluk seviyesine ulaşabiliyor.

Uzaktan güncellemeler ile sürekli kendini yenileyebilen sürücü destek sistemlerinin yer aldığı T10F, yedi hava yastığı, dayanıklı ve sağlam altyapısı ile her türlü yol koşulunda güvenli bir sürüş sağlıyor.

Cihaz, trafik işareti algılama sistemiyle birlikte çalışan dur-kalk fonksiyonlu akıllı adaptif hız sabitleyici ve akıllı şerit takip sistemi & şeritten ayrılma ikazı gibi özelliklere sahip bulunuyor.

T10F aynı zamanda V2 donanım seviyesinde çevre görüş kamerası, kör nokta asistanı, sürücü dikkat asistanı, gelişmiş elektronik denge kontrolü gibi özellikleri standart, otomatik park asistanını ise opsiyon olarak sunuyor.

5 renk seçeneği mevcut

Tasarımı, ileri teknolojisi ve kullanıcı odaklı yaklaşımıyla öne çıkan T10F, Gemlik, Oltu ve Kula renklerinin yanı sıra Urla ve Mardin renk seçeneklerine de sahip. Urla, Ege’nin dinginliğini ve rafine zevklerini yansıtırken Mardin’in mavi badem şekeri yeni renge ilham oldu.

T10F’nin tasarımı akıcı, dinamik ve zarif çizgilerle kendini gösteriyor. Lale motifinin yatay çizgilerle işlendiği T10F, sportif fastback siluetiyle ileriye atılmaya hazır bir duruş sergiliyor.

Coupe tavan çizgisi ve gövdeye gömülü kapı kolları, estetik bir tercihin ötesinde aerodinamik verimliliği artıran mühendislik dokunuşları olarak dikkati çekiyor. 505 litrelik bir bagaj hacmine sahip olan T10F’nin iç mekanı, kullanıcıyı ferah, aydınlık ve konforlu bir üçüncü yaşam alanıyla karşılıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile T3 Vakfı öncülüğünde gerçekleştirilen, dünyanın en büyük havacılık, uzay ve teknoloji festivali TEKNOFEST, Atatürk Havalimanı'nda beşinci gününde ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, İstanbul Valisi Davut Gül ve Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı (T3 Vakfı) kurucularından ve Yönetim Kurulu Başkanı Lütfü Haluk Bayraktar, stantlara yaptıkları ziyaretlerde, çalışanlarla sohbet etti; TEKNOFEST İstanbul kapsamındaki çalışmaları için teşekkür etti. Şampiyonlar geçidi, Psikolojide Teknolojik Uygulamalar, Robotik Teknoloji Simülasyonu ve Tarımda teknoloji kümelenmesi stantları başta olmak üzere bir çok standa uğrayan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, T3 Vakfı'nın 'Dene yap' standında açıklama yaptı. Cevdet Yılmaz, "Teknofest Nesli Türkiye Yüzyılı diyoruz. Ülkemizi çok daha ileriye taşımayı hedeflerimiz var" dedi.

'TÜRKİYE YÜZYILI TEKNOLOJİNİN YÜZYILI OLACAK'

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz beşinci ve son gününde TEKNOFEST'i ziyaret etti. Yılmaz, "Son günü İstanbul Teknofest 2025. Hakikaten büyük bir heyecan var. Özellikle ailelerin çocuklarıyla buraya gelmeleri çok kıymetli bence. Çocuklarımızın burada yaşadığı deneyim çok kıymetli. Yetişkinken de deneyimler önemli elbette ama çocukken yaşadığınız deneyimler bir ömür boyu sizi etkiliyor. Dolayısıyla çocuklarımızın, gençlerimizin burada neler başarıldığını görmeleri, bu özgüven kazanmaları, bir o heyecanı işletmeleri çok kıymetli. Her biri bir tohum bence çocuklarımızın, geleceğimize atılmış tohumlar. İnşallah gelecekte çok daha fazla, çok daha güçlü bir şekilde girişimci, yenilikçi, bir nesli göreceğiz. TEKNOFEST nesli Türkiye Yüzyılı diyoruz, ülkemizi çok daha ileriye taşıma hedeflerimiz var. Sayın Cumhurbaşkanımız her fırsatta bu Türkiye Yüzyılı vizyonunu. Bunun en önemli unsurlarından biri teknoloji. Türkiye Yüzyılı, teknolojinin yüzyılı olacak diyoruz. Şunun için altını çiziyoruz. Kendisi teknoloji üretmeyen bir ülkenin tam bağımsız olması mümkün değil. Sadece tüketen başkalarının ürettiği teknolojileri tüketen bir ülkenin tam bağımsız olması mümkün değil. Dolayısıyla buradaki mesele aslında bir taraftan da ülkemizin bağımsızlığı meselesi" ifadelerini kullandı.

'TEKNOFEST HEYECANI DEVAM EDECEK'

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, "İkincisi dünya giderek gerilimlerin arttığı bir yere doğru gidiyor, bölgesel düzeyde, küresel düzeyde gerilimlerin arttığı bir dönemdeyiz. Bu dönemlerde güçlü olmamız, caydırıcı olmamız, güvenliğimiz açısından da çok kıymetli. Ülkemizin ve insanımızın güvenliği için teknoloji yine çok kıymetli. Savunma teknolojilerinden tutun, sağlığa, başka alanlara varıncaya kadar. Sadece silah sistemlerini kastetmiyorum. Birçok anlamda güvende yaşamamız için teknoloji yine çok önemli. Bir diğer önemli boyutu da burada yaşanan süreçlerin ekonomik, sosyoekonomik etkiler. Teknoloji üreten ülkeler katma değeri yüksek bir ekonomi inşa ederler; bu da sosyal refahı arttırır. Bugün Türkiye 10 milyar dolara yaklaşıyor ihracatta ilk 10 ülke arasındayız. Dolayısıyla önümüzdeki dönem inşallah buradaki bu teknolojiler birçok sektörü dönüştürecek. İş yapma biçimlerimizi dönüştürecek, çok daha verimli bir ekonomik yapı inşa etmemize, katma değeri yüksek bir ekonomik yapı inşa etmemize vesile olacak. Dolayısıyla hem bağımsızlığımız için, hem güvenliğimiz için hem de refahımız için çok önemli bir faaliyet yürütüldüğünü söylemek isterim. Başta Selçuk Bayraktar Bey, ekibi, T3 Vakfı olmak üzere bakanlıklarımız tabii Sanayi Bakanlığımız, Milli Savunma Bakanlığımız, diğer bakanlıklarımız, Savunma Sanayi Başkanlığımız gibi kurumlar ve herşeyden önemlisi gönüllüler. Bütün bu gönüllüler, onların katkıları, hepsini yürekten tebrik ediyorum. İnşallah büyüyerek dalga dalga bu TEKNOFEST heyecanı devam edecek. 81 ilimizi, 86 milyon nüfusumuzu kuşatarak ülkemizi çok daha yüksek noktalara taşıyacak diyorum" diye konuştu.

Bu kapsamda, Tarım ve Orman Bakanlığı, 25 Büyükşehir Belediyesinin İtfaiye Daire Başkanı, AFAD ve Orman Genel Müdürlüğü temsilcileri ile uluslararası uzmanların katılımıyla düzenlenecek paneller, yangın güvenliği konusunda hem kamu hem de özel sektöre yol gösterecek.

İLK KEZ YABANCI KATILIMCI ÜSTÜNLÜĞÜ

ISAF 2025, yabancı katılımcı sayısında da tarihi bir eşiği aşacak. Bu yıl ilk kez yabancı firmaların sayısının yerli firmaların üzerine çıkması bekleniyor.

Fuar programında Tarım ve Orman Bakanlığı’nın üst düzey yetkilileri, AFAD temsilcileri ve 25 Büyükşehir Belediyesi’nin itfaiye daire başkanları farklı oturumlarda yer alırken; ulusal ve uluslararası güvenlik panellerinden üniversite iş birliğiyle düzenlenen yapay zekâ konferansına kadar birçok etkinlik gerçekleştirilecek. Böylece ISAF, sadece sektör profesyonellerini değil, aynı zamanda kamusal ve özel sektör arasındaki işbirliklerini de güçlendiren bir platform olacak.

“TÜRKİYE, BÖLGENİN ÇEKİM MERKEZİ OLDU”

ISAF’ı düzenleyen Marmara Fuarcılık’ın Genel Müdürü Ferhat Bayram, ISAF 2025 ile ilgili yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“ISAF, 29 yıllık serüveni boyunca sektörün nabzını tutan, gelişimine yön veren bir etkinlik oldu. 2025 yılında yabancı katılımcı rekoru kırmamız, Türkiye’nin uluslararası pazardaki öneminin ve güvenlik, yangın güvenliği, akıllı yaşam teknolojilerindeki gücünün en somut göstergesidir. Dünyanın dört bir yanından gelen markaların Türkiye'yi tercih etmesi, ülkemizi bölgenin çekim merkezi haline getirmiştir. ISAF 2025, sadece ürün ve teknoloji sergileme alanı değil, aynı zamanda sektörün geleceğini belirleyecek iş birliklerinin doğduğu bir platform olacak.”

Marmara Fuarcılık, ISAF International ile eş zamanlı olarak Türkiye’de ilk kez düzenlenecek olan Data Center Eurasia Fuarı ve Konferansı ile MOBISAD - IMEX Mobil İletişim, Tüketici Elektroniği ve Yeni Teknolojiler Fuarı’nı da aynı tarihlerde, aynı mekanda gerçekleştirecek. Böylece İstanbul Fuar Merkezi, 8–11 Ekim 2025 tarihleri arasında güvenlikten iletişime, inovasyondan veri merkezlerine kadar geniş bir yelpazede uluslararası iş birliklerinin merkezi olacak.

Alman Kanser Araştırma Merkezi’nden Moritz Gerstung, tıbbi teşhis dizilerini anlamanın, metinlerdeki dil bilgisi kurallarını öğrenmeye benzediğini söyleyerek, “Delphi-2M, teşhislerin hangi kombinasyonlarla ve hangi sırayla ortaya çıktığını öğreniyor” dedi.

Model, özellikle kalp krizi gibi hastalıklarda bireylerin risk seviyesini yaş ve klasik faktörlerin ötesinde belirleyebildi. Araştırmacılar, yapay zekayı ayrıca Danimarka’nın iki milyon kişilik kamu sağlık verisi üzerinde test ederek doğruladı. Bilim insanları, sistemin umut verici sonuçlar verse de henüz klinik kullanıma hazır olmadığını belirtti. İngiliz araştırmacı Peter Bannister, kullanılan veri setlerinin yaş, etnik köken ve mevcut sağlık sonuçları bakımından yanlı olabileceğini belirtti.

Uzmanlar, gelecekte bu tür sistemlerin sağlık hizmetlerini dönüştürebileceğini düşünüyor. ‘Delphi-2M’ gibi yapay zekalar sayesinde; hastalar daha yakından izlenebilecek, önleyici tedbirler daha erken alınabilecek, sağlık sistemlerinde kaynak kullanımı optimize edilebilecek ve tüm hastalıklar tek seferde taranabilecek.

Araştırmacılar, mevcut yazılımların genellikle kalp krizi veya felç gibi tek bir hastalık için risk analizi yapabildiğini ancak ‘Delphi-2M’in, aynı anda 1000’den fazla hastalığın uzun vadeli riskini tahmin edebildiğini açıkladı.

“TEKNOFEST İstanbul’un coşkusuna ortak olduk”

Keçiören Belediyesi TEKNOMER olarak, TEKNOFEST İstanbul’un coşkusuna ortak olmanın mutluluğunu yaşadıklarını belirten Keçiören Belediye Başkanı Dr. Mesut Özarslan, "Gençlerimizin ve teknoloji meraklılarının ufkunu açacak birbirinden yenilikçi projelerimizle bu yıl da TEKNOFEST'teyiz. T7 No'lu standımızda, hem çocuklarımıza hem de tüm vatandaşlarımıza teknoloji ve inovasyon dolu bir deneyim sunmanın gururunu yaşıyoruz. Tüm ziyaretçileri standımıza bekliyoruz." dedi.

TEKNOMER yeni deneyimler yaşatıyor

Çocuklardan gençlere, teknoloji meraklılarından ailelere kadar geniş bir kitleye hitap eden Keçiören Belediyesi TEKNOMER standında, bilim ve inovasyon dolu etkinlikler büyük ilgi görüyor. Standın en dikkat çeken aktiviteleri arasında; çocukların yaratıcılıklarını geliştirmelerine olanak tanıyan 3D kalem etkinliği, katılımcıların kendi anahtarlıklarını modelleyebildiği 3 boyutlu yazıcı deneyimi ve gerçeğe en yakın F4 uçağı simülasyonu sunan VR gözlük deneyimi yer alıyor. Ziyaretçiler ayrıca araç simülasyonu ile farklı bir teknoloji deneyimi kazanırken, robotik kodlama eğitim setleri de hem tanıtılıyor hem de uygulamalı şekilde katılımcılarla buluşturuluyor. Festival heyecanını doruğa çıkaran Keçiören Belediyesi’nin standında ziyaretçilere; sırt çantası, magnet, kalem, şapka ve defter gibi çeşitli hediyeler takdim ediliyor.

21 Eylül’e kadar devam edecek

Yarışmalardan hava gösterilerine, teknoloji stantlarından bilimsel etkinliklere kadar birçok gösteriyi ve yeniliği katılımcılarla buluşturacak olan festival, 09.00-19.00 saatleri arasında ziyaretçilere açık olacak. Bilim ve teknoloji meraklılarının yoğun ilgi gösterdiği TEKNOFEST İstanbul, 21 Eylül’e kadar teknoloji meraklılarını ağırlamaya devam edecek.

Raporda, yapay zeka programlarının şirketlerin karmaşık düzenlemelere uymasını kolaylaştırarak ekonomilerde verimlilik artışına katkıda bulunduğu belirtilerek, bu nedenle yapay zekanın ticaret üzerinde en büyük etkisinin dijital hizmetler alanında olacağı ifade edildi.

Yapay zeka için gerekli olan malların küresel ticarette önemli bir rol oynadığına yer verilen raporda, bu ürünlerin ticaret hacminin 2023’te 2,3 trilyon dolar olduğu aktarıldı.

Raporda, yoksul ülkelerin teknolojik olarak arayı kapatması halinde yapay zekanın 2040’a kadar küresel mal ve hizmet ticaretinin değerini yüzde 37 artırabileceği bildirilerek, hedefli yatırımlar ve kapsayıcı politikalar olmadan yapay zekanın mevcut bölünmeleri derinleştirebileceği konusunda uyarılarda bulunuldu.

DTÖ'nün raporunda, "Yapay zekanın geliştirilmesi ve kullanıma sunulmasının etkileri, birçok işçinin ve hatta tüm ekonomilerin geride kalabileceği endişesini doğuruyor." denildi.

Dijital altyapı ve teknolojinin yanı sıra yetenekli işgücünün şu anda birkaç yüksek gelirli ülkede yoğunlaştığına dikkati çekilen raporda, eşitsizlikleri önlemek için eğitime yatırım yapılması gerektiği savunuldu.

DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, rapora ilişkin değerlendirmesinde, hükümetlerin yapay zekaya geçiş sürecini dikkatli şekilde yönetmeleri gerektiğini belirtti.

Okonjo-Iweala, "Yapay zeka ticaret maliyetlerini düşürme ve üretkenliği artırma konusunda büyük bir potansiyele sahip. Ancak, yapay zeka teknolojilerine erişim ve dijital ticarete katılma kapasitesi hala oldukça dengesiz." ifadelerini kullandı.

Hem ülkeler içinde hem de zengin ve yoksullar arasındaki uçurumun giderek büyüdüğüne dikkati çeken Okonjo-Iweala, proaktif politika önlemleri ve daha güçlü uluslararası işbirliği olmadan, yapay zekanın eşitsizlikleri azaltmak yerine daha da derinleştirebileceğini kaydetti.

Şirket, askeri uzmanlık bilgisine sahip kadrolarının deneyimlerinden yola çıkarak Kurtaran Mühimmat Çıkarma Sistemi geliştirdi ve bunu bir ürün ailesine dönüştürdü.

Sahadaki ihtiyaçlara hızlı yanıt vermek için önce Kurtaran-1 geliştirilip kullanıma sunuldu. Bu süreçte elde edilen kazanımlar ve tespit edilen yeni ihtiyaçlar için Kurtaran-2 ismi verilen yeni bir sistem geliştirildi.

Ateş Destek Birliklerinin muharebe sahasında, atış, tatbikat ve eğitim faaliyetlerinde icra ettikleri görevi kesintisiz ve emniyetli bir surette yapmalarına katkı sağlayan Kurtaran-2, aynı zamanda faaliyet öncesi, sırasında ve sonrasında ilave bir mürettebata ihtiyaç duymadan silahın kısa sürede ve etkin bakımına imkan veriyor. Sistem; hafif, paletli, uzaktan komuta edilen, görevini en kısa sürede insansız ve emniyetli şekilde yapabilen gelişmiş inovatif bir ürün olarak dikkati çekiyor. Kurtaran-2, yatık mermi yollu her cins ve çaptaki topçu silah sistemleri için kullanılabilecek.

Tüm ordular için ihtiyaç

Ordularda mevcut olan konvansiyonel ateş destek unsurlarının atış süratinin devamlılığı ve bakımı ortak ihtiyaç bir ihtiyaç olarak öne çıkıyor.

Ateş Destek Planı'nda atış hedefleri, atış süratleri ve atış süreleri belirtilen topçu birliklerinin silahlarının tutukluk yapması halinde, düşmanı taciz, baskı altında tutma ve etkisiz hale getirmeye yönelik sürekli ateş desteği sağlama görevi zaman zaman sekteye uğrayabiliyor.

Muharebe Destek Birlikleri envanterinde olan yatık mermi yollu atış yapan 105 mm, 155 mm, 175 mm ve 203 mm çapındaki topçu birliklerindeki toplarda tutukluk yaşanabiliyor.

Tutukluk; topçu mühimmatı ve/veya barut haklarındaki kusurlar nedeniyle mühimmatın namluda sıkışması, silahın namlusunun atış öncesi sırası ve sonrasında temizlenmemesi nedeniyle gaz ve barut artıklarının namluda birikmesiyle mühimmatın sıkışması ve ateşleme sistemindeki mekanik hatalarla meydana geliyor. Tutukluğun nedeni ne olursa olsun topçu silahının en kısa sürede faal hale getirilmesi gerekiyor.

Namluda patlamamış bir mühimmatın kalması atışı kestiği gibi yanlış bir müdahaleyle patlaması halinde topçu mürettebatının can güvenliği için tehdit oluşturuyor.

Silahın atıl kalması, mürettebatın atıl kalması, mühimmatın imha edilmesi mecburiyeti ilave lojistik planlama ve ihtiyaçlarını ortaya çıkarıyor.

Kurtaran-2, bu durumlarda uzaktan kontrol edilerek muharebe, tatbikat, atış ve eğitimlerde olası tutukluklara en kısa zamanda ve süratle müdahale imkanı sağlayarak silah sistemini hızla faal hale getiriyor. Bu sayede muharebe sahasında mühimmatın çıkarılamaması durumunda silah sisteminin görev dışı kalması veya duruma göre düşmanın eline geçme ihtimaline karşı imha edilmesi ihtimali de ortadan kalkıyor.

Paletli olması sayesinde araziye uyum sağlayan Kurtaran-2, ilave bir güç bağlantısına ihtiyaç duymadan uzaktan komuta ile topçu silahına entegre olarak emniyetli şekilde sıkışan mühimmatı çıkarıyor.

Farklı fiziki müdahalelere gerek bırakmadığı için top namlusunun hasar görmesinin önüne geçen sistem, üzerindeki kamera ile operasyonun uzaktan takibine imkan sağlıyor.

Sistem, mühimmat çıkarma görevine ek olarak namlu bakım ve temizliği yaparak ihtiyaç duyulan topçu mürettebatı sayısını azaltıyor.

Açık kaynaklarda hiçbir ülkenin envanterinde benzer bir sistemin olmadığı belirtilirken Kurtaran-2, sunduğu imkanlarla muharebe sahasında kuvvetlerin beka yeteneğini artıyor.

Onay verilmesi halinde dost ve kardeş ülkelerin muharebe destek silahlarına uygun sistemlerle bu yetenekler paylaşılabilecek ve ülkeye döviz girdisi sağlanacak.

TRUBA, sadece bir süper bilgisayar değil, Türkiye'nin bilimsel ve teknolojik bağımsızlık, uluslararası rekabet ve dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda geliştirdiği stratejik bir altyapı olarak kabul ediliyor.

Her yıl daha fazla araştırmacıya hizmet veren sistem, sürdürülebilir teknoloji yatırımlarıyla büyümeye ve ülkenin bilimsel üretimini desteklemeyi sürdürüyor. TRUBA altyapısına özellikle geçen yıl ARF süper bilgisayarın entegre edilmesiyle kullanıcı sayısı hızla arttı.

TÜRKİYE'NİN REKABET GÜCÜNÜ OLUŞTURUYOR

Bu yıl 80 bin işlemci çekirdeği, 312 GPU, 14 petabayt veri depolama alanı ile Türkiye'nin en kapsamlı araştırma altyapılarından biri haline gelen TRUBA, yapay zekadan hesaplamalı fiziğe ve iklim modellemesine kadar çok sayıda alanda kritik çalışmaların yürütülmesini sağlıyor.

Yaklaşık 40 bin dizüstü bilgisayara denk gelen kapasitesiyle TRUBA, dizüstü bilgisayarlarda aylar süren hesaplamaların birkaç saat içerisinde sonuçlandırarak araştırmaları hızlandırıyor.

Bugüne kadar 7 bin 400'den fazla araştırmacı sistemden faydalanırken haftalık ortalama 450 farklı kullanıcı aktif işlem yürüttü. TRUBA, aylık 46 milyon çekirdek saatlik işlem hacmiyle ulusal ve uluslararası projelerde Türkiye'nin rekabet gücünü artırıyor.

TRUBA'NIN ARF VE ARF-ACC SİSTEMLERİ TOP500'DE

TRUBA kaynaklarında yer alan ARF-ACC kümesi Kasım 2024'te 227'nci oldu.

Aynı zamanda, ARF-ACC, Kasım 2024'te yayımlanan Green500 listesinde 26'ncı sıraya yerleşerek, enerji verimliliğinde de dünyada üst sıralarda kendine yer buldu.

2025'TE KAPASİTE ARTIŞI

TRUBA'daki ARF sistemine geçen yıl ikinci faz GPU entegrasyonu gerçekleştirilerek ARF-ACC kümesi devreye alındı. Yapay zeka uygulamalarına özel optimize edilen doğrudan sıvı soğutmalı bu altyapı hem performans hem enerji verimliliği açısından üst düzey çıktı sunuyor.

Ağustos 2025'te devreye alınması planlanan üçüncü fazda, 192 yeni nesil H200 GPU ile kapasitenin daha da artırılması hedefleniyor. Bu yeni yatırımla birlikte, TRUBA'nın hem yapay zeka hem de veri yoğun bilimsel uygulamalara yönelik sunduğu hizmetlerin daha da güçlenmesi planlanıyor.

Yeni sistemin, artan akademik ve sektörel talebe yanıt verecek şekilde konumlandırılması ve tam kapasite karşılığı hizmet sözleşmelerinin bu yıl tamamlanması öngörülüyor.

Bu kapsamda geçen hafta Bayraktar AKINCI TİHA'dan ilk kez ateşlenen KEMANKEŞ 1 yapay zeka tabanlı mini akıllı seyir füzesi, zorlu bir senaryoda gerçekleştirilen hava hedefi imha görevini başarıyla tamamlamıştı. Dün yapılan testte ise yer hedeflerini tam isabetle vurdu.

Gerçekleştirilen testte Bayraktar AKINCI TİHA, Çorlu ve Keşan'daki Uçuş Eğitim ve Test Merkezleri'nin koordinesinde kanat altında taşıdığı 2 adet KEMANKEŞ 1 füzesiyle havalandı.

Test faaliyeti kapsamında KEMANKEŞ 1'in seyir, dalış ve atış kabiliyetleri bir kez daha sınandı. Test kapsamında yer hedefine yönelik atışlar gerçekleştirildi. KEMANKEŞ 1 füzeleri, Baykar tarafından geliştirilen yapay zeka destekli hedefleme sistemi sayesinde belirlenen yer hedefini tam isabetle imha etti. Testin görüntüleri ise havada bulunan Bayraktar TB2 SİHA tarafından çekildi.

Stratejik hedeflere karşı kullanılmak üzere geliştirilen KEMANKEŞ 1, TEKNOFEST 2023 kapsamında ilk kez halka açık bir şekilde sergilenmişti. KEMANKEŞ 1, adını attığı okla en zorlu şartta dahi hedefi tam isabetle vuran Türk tarihindeki okçulardan alıyor.

Milli SİHA'ların vurucu gücü

KEMANKEŞ 1, Baykar'ın milli ve özgün olarak geliştirdiği Bayraktar AKINCI TİHA, Bayraktar TB2 SİHA ve Bayraktar TB3 SİHA’ya entegre edilerek görev yapacak.

Havada 30 dakikadan fazla kalabilen mini akıllı seyir füzesi, sahip olduğu jet motoru sayesinde süratle yol alarak düşman hattı gerisindeki en riskli hedeflere karşı etkinlik gösterebilecek. 200 kilometreden fazla görev menziline sahip KEMANKEŞ 1, yapay zeka destekli optik güdüm sistemi sayesinde hedefini tanıyarak zorlu hava şartlarında dahi tam isabetle imha kabiliyetine sahip olacak.

Yapay zeka destekli oto pilot sistemi ile otonom uçuş gerçekleştirip stratejik hedefleri yüksek hassasiyetle etkisiz hale getirerek muharebe sahasında dengeleri değiştirecek. Gece ve gündüz şartlarında kullanılabilecek KEMANKEŞ 1, barındırdığı anti-jamming teknolojisi sayesinde elektronik karıştırmalardan etkilenmeden görev yapabilecek.

Bağlı olduğu platform ile tüm görüş hattı haberleşmesi gerçekleştiren KEMANKEŞ 1, elde ettiği tüm veri ve görüntüleri platform üzerinden yer kontrol istasyonuna ileterek kullanıcıya veri takibi konusunda destek sağlayacak.

Baykar, gelirlerinin yüzde 83'ünü ihracattan elde etti

Başlangıçtan bugüne tüm projelerini özkaynakları ile yürüten Baykar, 2003 yılındaki İHA AR-GE sürecinin başlangıcından itibaren tüm gelirlerinin yüzde 83'ünü ihracattan elde etti. 2023'te 1,8 milyar dolarlık ihracat yapan Baykar, Türkiye'deki tüm sektörlerde en fazla ihracat gerçekleştiren ilk 10 firma arasında yer aldı. Dünya insansız hava aracı ihracat pazarının en büyük firması olan Baykar, 2024 yılında da küresel ölçekteki başarısını sürdürdü ve gelirlerinin yüzde 90'ını ihracattan elde ederek 1,8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi.

2023 ve 2024 yıllarında Türkiye'deki tüm sektörlerde en fazla ihracat yapan ilk 10 firma arasına girerek İhracatın Şampiyonları Ödülü alan Baykar, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre savunma ve havacılık sektörünün ihracat lideri oldu.

2023'te sektör ihracatının üçte birini tek başına yapan Baykar, 2024 yılında da savunma ve havacılık sektörü toplam ihracatının dörtte birini tek başına gerçekleştirerek Türkiye'yi küresel SİHA ihracat pazarında lider konuma taşıdı. Dünyanın en büyük insansız hava aracı şirketi olan Baykar, Bayraktar TB2 SİHA için 35 ülkeyle, Bayraktar AKINCI TİHA için ise şimdiye kadar 15 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı.

Dijitalleşmenin artmasıyla çeşitlenen dolandırıcılık yöntemlerine karşı bireylerin ve küçük işletmelerin bilinçlendirilmesine yönelik projenin ilk etabında, Türkiye genelinde çevrim içi ve yüz yüze eğitimlerle 2 bin kişiye ulaşılması hedefleniyor.

Projenin hazırlık aşamasında yürütülen araştırmaların sonuçlarına dayanarak, en riskli gruplar belirlendi. Bireyler, 18-50 yaş arası ve 50 yaş üstü olmak üzere iki ayrı grupta ele alınırken, küçük işletmeler de projenin öncelikli hedef kitlesi arasında yer aldı.

Eğitim içerikleri, gerçek yaşam deneyimlerine dayanarak hazırlandı. Katılımcı odaklı ve etkileşimli şekilde tasarlanan bu eğitimlerde, şifre ve veri güvenliği, kimlik koruma yöntemleri, dolandırıcılık türleri ve korunma yolları detaylı biçimde ele alınacak. Ayrıca, akraba ve kamu görevlisi gibi davranılarak yapılan dolandırıcılıklar ve yapay zeka tabanlı saldırı türleri de vaka temelli örneklerle aktarılacak.

Eğitimler, gerçek dolandırıcılık senaryoları, grup tartışmaları ve mini testlerle desteklenecek. Bu şekilde katılımcıların farkındalığının artırılması hedefleniyor.

"DİJİTALDE GÜVENDEYİM PROJESİ BİR SOSYAL BİLİNÇLENDİRME PROJESİ"

Visa Türkiye Genel Müdürü Samile Mümin, AA muhabirine, sahtecilikle mücadele ve dolandırıcılığı önleme açısından Visa'nın son 5 yıl içerisinde 12 milyar doları aşan yatırımlar yaptığını söyledi.

Bu yatırımlar sayesinde geçen yıl 40 milyar doları aşan sahtecilik atağını hayata geçmeden engellemeyi başardıklarını vurgulayan Mümin, bu çabalar devam ederken dijital dolandırıcılıkta kullanılan yöntemlerin de sürekli değiştiğini belirtti.

Mümin, yaygın kullanılan bazı yöntemlere değinerek, şunları kaydetti:

"Bunlardan en önemlileri kart bilgilerinizin kopyalanması. Yine sosyal mühendislik adı altında psikolojik olarak sizi manipüle ederek, yanlış bilgiler vererek, bir otorite olduğunu söyleyerek sizden kart bilgilerinizi almayı isteyen veya ödeme yapmanızı gerçekleştirmenizi ve bunu aceleyle, panikle yapmanızı isteyen senaryolarla da çok ciddi anlamda karşılaşıyoruz. Yine oltalama dediğimiz ya da phishing olarak terminolojide geçen sahte web sitelerinden, sahte e-maillerinden size ulaşarak fırsatlar sunan, merak duygusu uyandıran ve bu anlamda yine sizden hassas bilgilerinizi çalmayı hedefleyen, ödeme yapmanızda sizi tetikleyen sahtecilik türleri Türkiye'de en yaygın olarak gördüğümüz sahtecilik türleri."

Dijitalde Güvendeyim projesinin bir sosyal bilinçlendirme projesi olduğunu aktaran Mümin, projenin üç aşamadan oluştuğunu ifade etti.

Mümin, ilk aşamada gençlere dijital ödeme dünyasında güvenli davranış geliştirmeleri için anahtar bilgiler sunulacağını, ikinci aşamada ise 50 yaş üstü bireyler için mahalleler, muhtarlıklar ve huzurevlerinde yüz yüze eğitimler düzenleyeceklerini anlattı.

Bu eğitimlerin skeçler, testler, interaktif tartışmalarla destekleneceği bilgisini paylaşan Mümin, projenin üçüncü ayağında da küçük ve orta ölçekli işletmelere yöneleceklerini aktardı.

Mümin, oltalama denilen ataklara çok maruz kalan bu tip kurumlarda alınabilecek önlemlere ilişkin çalışmalar gerçekleştirileceğini kaydederek, "İlk aşamada yaklaşık 2 bin kişiye yüz yüze erişmeyi planlıyoruz. İlerleyen aşamalarda da bunu dijital ortamlarda daha da fazla geliştireceğiz." dedi.

DİJİTAL DİRENÇLİLİĞİ ARTIRMAK HEDEFLENİYOR

UNDP Türkiye Programdan Sorumlu Mukim Temsilci Yardımcısı Mustafa Ali Yurdupak da etkinlikte yaptığı konuşmada, dijitalleşmenin sunduğu olanaklara karşın güvenlik tehditlerinin arttığını söyledi.

Yurdupak, "Visa'nın teknik bilgi birikimi, bizim kalkınma odaklılığımız ve Habitat'ın hem müfredatların oluşumunda hem sahada kitlelere ulaşmakta hem de gönüllüleri mobilize etmekteki bir marka haline gelmiş olan başarısıyla dilerim bu öykü daha güzel sonuçlar vererek devam eder." diye konuştu.

Habitat Derneği İcra Kurulu Başkanı Bora Caldu da projenin dijitalleşmeyle birlikte artan risklere karşı toplumu bilinçlendirmeyi hedeflediğini dile getirdi.

Caldu, "Teknik anlamda inanılmaz yatırımlar var. Ama tabii ki bir yandan da toplumsal dönüşüm ayağı var. Bu projemizde tam olarak bu toplumsal dönüşüm, farkındalığı arttırma kısmına odaklanıyor olacağız." şeklinde konuştu.

Hem globaldeki hem de Türkiye'deki verilerin Dijitalde Güvendeyim projesinin önemini gösterdiğine değinen Caldu, "Bu yüzden toplumsal farkındalığı arttırmak, toplumsal dayanıklılığı güçlendirmek için bu projeyi başlatıyoruz." dedi.

Caldu, proje kapsamında eğitimler, atölyeler, animasyonlar, podcastler ve bilgilendirme kampanyaları düzenleneceğini belirterek, hem bireyleri hem de işletmeleri dijital dolandırıcılık konusunda bilgilendirmeye çalışacaklarını kaydetti.

Elektronik haberleşme ve savunma sanayisi alanında çalışmalar yapan Power Broadcast tarafından geliştirilen Ka ve Ku Band Mobil Acil Durum Uydu Haberleşme Sistemleri, doğal afet, savaş ve acil durum senaryolarında kesintisiz ve güvenli iletişim altyapısı sunmayı hedefliyor. Geliştirilen çözümler, Araç Üstü Mobil Sistem, Çekilebilir Mobil Sistem (Römork Tipi) ve Taşınabilir Portatif Sistem olarak 3 ayrı modelde hizmet verebiliyor.

Haberleşme sistemleri, Ka ve Ku band uydular üzerinden, dünya genelinde bölge fark etmeksizin 10 dakika içinde devreye giriyor. Sistemlerin devreye girmesiyle telefon, Wi-Fi, telsiz, canlı video yayın ve veri haberleşmesi hizmetleri sağlanıyor.

Dahili veya harici güneş paneliyle insansız çalışan sistemlerde, güneş enerjisinin yetersiz kaldığı durumlarda dahili jeneratör otomatik olarak devreye giriyor.

Sistemler, afet ve kriz bölgelerinde 14 kilovata kadar enerji desteği sunarak mobil bir enerji istasyonu (power bank) gibi çalışabiliyor. Jammer (sinyal kesici) cihazlarından etkilenmeyen sistemler sayesinde güvenli ve kesintisiz bağlantı sağlanabiliyor.

Sistemlerin araç hareket halindeyken uydu bağlantısını koruyan takip sistemine sahip versiyonu test aşamasında bulunuyor.

Sistemler, farklı araçlara hızlı ve pratik şekilde entegre edilerek kullanılabiliyor.

Telsizle haberleşme, dronla arama-kurtarma

Bu temel özelliklerin yanında opsiyonel modüllerle ek hizmetler sunulabiliyor. Telsiz rölesi modülü, geniş bir kapsama alanı oluşturarak iletişimi mümkün kılıyor.

Hava Durumu İstasyonu ile saha operasyonlarında anlık meteorolojik veri sağlama, bölgesel hava durumu takibi ve erken uyarı desteği sağlanabiliyor.

Dron destekli arama kurtarma faaliyetleri yürütülebiliyor. Bu sayede görüntü aktarımı, geniş alan taraması ve kritik noktalara hızlı müdahale yapılabiliyor. Dron destekli gözlem ve kurtarma hizmetleri gerçekleştirilebiliyor.

Depremde çıkarılan derslerle daha da gelişti

Power Broadcast Elektronik Haberleşme ve Savunma Sanayi Genel Müdürü Onur Bayın, 2017 yılından bu yana haberleşme ve savunma sanayisine yönelik çalışmalar yaptıklarını söyledi.

Elektronik test ekipmanları, RF sistemleri ve sinyal işlemi konusunda hizmetler verdiklerini anlatan Bayın, sahip oldukları yeteneklerle de deprem gibi acil durumlarda kullanılmak üzere Acil Durum Haberleşme Sistemi oluşturduklarını söyledi.

Kahramanmaraş depremlerinin ardından hızla bir uydu haberleşme çözümü oluşturduklarını ve başarıyla hizmet verdiklerini anlatan Bayın, şöyle konuştu:

"Tabii o zaman kısa süre içerisinde bu sistemi yapmamız gerekiyordu. Sonra tespit ettiğimiz bazı eksikler oldu. Bu eksiklikleri tamamlamak için çalışmalar yapıp yeni çözümler oluşturduk. Sistemimiz en önemli avantajı 10 dakikada kurulabiliyor. Tek bir operatörle başlatılıp sonra müdahale edilmeden güneş enerjisiyle, jeneratörüyle, dahili bataryalarıyla sorunsuz hizmetine devam edebiliyor. Artçı sarsıntı olursa kendini sıfırlayıp tekrar kullanılabilir hale getiriyor.

Antenlerin devreye girmesiyle herhangi bir uydudan, dünyanın neresinde olursa olsun Ka banddan altyapıyı alıp bölgedeki depremzedelere, afet çalışması yapanlara hem internet hem video hem telefon görüşmesi imkanı sağlanabiliyor."

Amaç acil durumlarda işleri kolaylaştırmak

Bayın, özellikle Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), belediyeler, Sağlık Bakanlığı birimleri gibi acil durumlarda görev yapan kurumların yaşayabileceği iletişim sorunlarını en aza indirmeyi amaçladıklarını vurguladı.

Mobiliteyi artırmak için farklı araç uygulamaları yaptıklarını anlatan Bayın, "Römork ya da çekme karavan versiyonları var. Ama belediyeler, kurumlar benim kendi hali hazırda aracım var, buna entegrasyon yapın derse bunu da yapabiliyoruz. Daha da küçük, otomobilin arkasına takılabilir şekilde, küçük bir anten platformuyla basit bir çözümümüz de var. Yani tamamen bütçeye, ihtiyaca göre değişiyor opsiyonları." dedi.

Oluşturdukları sistemin Ka bandda bütün saha ve uydu bağlantı testlerinin yapıldığını anlatan Bayın, güneş paneli testleriyle çalışmaları tamamlayacaklarını bildirdi.

Çalışmalarını Türkiye'de uydu ve uzay alanlarında uzman bir isim olan Prof. Dr. Lokman Kuzu danışmanlığında yürüttüklerini belirten Onur Bayın, tüm bu çalışmalar sonunda maliyet etkin, opsiyonlarıyla birlikte rekabetçi bir ürün oluşturduklarını kaydetti.

Connecticut eyaleti North Haven'dan yarışmaya katılan lise 1. sınıf öğrencisi Selim Yavuz, uluslararası düzeyde 700'den fazla öğrencinin katıldığı olimpiyatlarda hem matematik hem de “Ekran bağımlılığın çocukların sağlığı üzerine etkisi” konulu çalışması ile araştırma alanlarında iki ayrı birincilik ödülü kazandı.

Yavuz, 6 ay boyunca yarışmaya hazırlandığını belirterek, “Bugün yoğun ve azimli çalışmalarımın karşılığını aldım, çok mutluyum.” dedi ve duygularını dile getirdi.

Aynı eyalette yaşayan Batuhan Alp Karaalp de posta kutularında biriken mikrop ve bakterilerin yayılmasını önlemek için güneş enerjisiyle çalışan UV ışınlı dezenfekte buluşuyla olimpiyatlarda inovasyon alanında ikinci seçildi.

15 yaşındaki Karaalp, dereceye girdiği için çok mutlu olduğunu belirterek, “Bu projeyi daha da geliştirip, ileride iş bile kurmayı düşünüyorum.” diye konuştu.

Connecticut’tan olimpiyatlara katılan lise son sınıf öğrencisi Hamit Akça da bilim dalında geliştirdiği yaylı ve paraşütlü roket çalışmasıyla üçüncülüğe layık görüldü.

Akça, 6 ay boyunca yaptığı araştırma ve ev yapımı prototip roketler üzerindeki denemeler sonucu roket sistemlerinde geri dönüşüm ve tasarruf sağlama amaçlı yaylı roket paraşüt fırlatma yöntemi geliştirdiğini söyledi.

Mevcut roket sistemlerinde karbondioksit ve patlama sistemi kullanıldığına dikkati çeken Akça, “Bu sistemde her fırlatış için ayrı harcama gerekiyor, benim geliştirdiğim yaylı sistemde roketi geri dönüşümlü kullanıp para tasarruf edilebiliyor.” dedi.

Öğrencileri yarışmaya hazırlayan Southern Connecticut Üniversitesi'nde akademisyen Prof. Dr. Olcay Yavuz da kazanılan ödüllerin diğer gençlere "ilham olmasını" dileyerek, “Buradaki Türk gençlerinde 'Ben yapamam' diye bir çekingenlik var, ama bugün ödül alan gençler, burada dili, kültürü en güzel şekilde öğrenip ülkemizi bayrağımızı her yerde temsil edebileceklerini gösterdiler.” şeklinde konuştu.

"Küresel Usta Beyinler Olimpiyatı" internet sitesinde, "Yenilik Yoluyla Eğitimde Devrim Yaratmak" sloganıyla düzenlenen yarışmaların, her öğrencinin potansiyelini açığa çıkarmayı; uygulamalı öğrenme ve problem çözme becerilerini geliştirerek öğrenciler arasında bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik kavramlarının kapsamlı şekilde anlaşılmasını sağlamayı amaçladığı belirtiliyor.

Uluslararası yüzlerce öğrenci kodlama, araştırma, inovasyon, yeşil sürdürülebilirlik, matematik ve girişimcilik alanlarında yarışıyor.

Hastalıkların erken tespitiyle ilgili gelen talepler doğrultusunda, ilk önce tavanda gezen bir sistem tasarlayan akademisyenler, yeni isteklerin ardından TÜBİTAK destekli "BroBot"u TEKNOPARK'ta kurdukları FarmX Tarım Teknolojileri Firması çatısı altında geliştirdi.

Kümes içinde tam otonom olarak 7/24 hareket halinde, her metrekareyi tarayarak haritalama yapabilen "BroBot", üzerindeki sensörlerle çok sayıda veriyi alıp anında bulut veri tabana aktarabiliyor, farklı kaynaklarda ve veri bankalarında saklayabiliyor.

Kümes hayvanları arasında herhangi bir problem tespit ettiğinde, bunu anlık olarak çiftlik sahibine, veterinere ya da bakıcıya bildirebilen, son derece hassas sisteme sahip "BroBot", hastalığı tespit ettikten sonra yayılmasını engellemek için üzerindeki ilaçlama sistemiyle anında müdahalede bulunarak o bölgedeki tavuklara lokal olarak ilaçlama yapabiliyor, ölü tavuğu kümes dışına çıkarıyor.

Piliçlerin istenilen düzeyde hareketlendirilmesini sağlayan yapay zeka destekli robotla, kümeslerde sürekli tarama yapılarak sürü sağlığının korunması ve kümes başına 3-4 tona kadar verimliliğin artırılması hedefleniyor.

Akademisyenler, "BroBot"un işleyişiyle ilgili çalışmalara, Dümrek köyündeki tavuk üretim çiftliklerinde devam ediyor.

Şimdiden onlarca talep var

ÇOMÜ Rektörü Prof. Dr. Cüneyt Erenoğlu, AA muhabirine, Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümündeki akademisyenlerin, teknolojiyi ve yapay zekayı kullanarak bir model geliştirdiğini aktardı.

Bu robotun, kümesin içini modelleyebildiğini, kümes hayvanlarının vücut ısılarını ölçebildiğini, riskli bir durum varsa kısa mesaj yoluyla üreticiye bilgi verdiğini aktaran Erenoğlu, robotun aynı zamanda insan müdahalesi gerekmeden ölü hayvanı ortamdan uzaklaştırdığını söyledi.

Üniversite olarak birinci önceliklerinin bilimi sahaya indirmek, üreticinin ihtiyacına göre bilim yapmak olduğunu belirten Erenoğlu, BroBot'a şimdiden onlarca talebin olduğunu dile getirerek, robotun üreticilere hayırlı olmasını diledi.

"Endüstriyel tasarıma geçtiğimizde çok daha farklı bir şekil alacak"

Projeyi geliştiren akademisyenlerden ÇOMÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Arda Aydın da 20-30 bin hayvanın bulunduğu ortamda herhangi bir pilicin hastalandığını tespit etmenin çok zor olduğunu, çiftçilerin bunu ya hayvanın vücut sıcaklığını elleriyle ölçerek ya da 4-5 bin hayvanın hareketsiz kaldığını gözlemlediklerinde anladığını söyledi.

Kümesteki mikrop riskinin azaltılması talebiyle TÜBİTAK destekli yerde ilerleyen "BroBot"u geliştirdiklerini anlatan Aydın, şu bilgileri aktardı:

"Şu an geldiğimiz noktada BroBot'un prototipini çıkartmış durumdayız. Tabii ki henüz kavram veya fikir ispatı noktasında. Henüz tam olarak endüstriyel tasarım kısmına geçmedik. Endüstriyel tasarıma geçtiğimizde çok daha farklı bir şekil alacak. Ülkemizde muadili ve rakibi olmayan, ÇOMÜ akademisyenleri ve sektördeki üreticilerin işbirliğiyle Çanakkale'de üretilmiş olan bir prototipten bahsediyoruz. Yurt dışı rakipleri var elbette fakat yurt dışı rakiplerinde de olmayan bazı özellikler robotumuzda mevcut."

Aydın, "BroBot"un kümes içinde sorun tespit ettiği bölgeye anında dezenfeksiyon uygulayarak, hastalığın yayılımını engellediğini vurguladı.

"AB'nin gerekçe olarak önümüze koyduğu birçok problem de ortadan kalkacak"

Kümes denemelerinin devam edeceğini anlatan Aydın, "Daha önce tavuksuz ortamlarda denemeler yapıldı, tavuklu ortamlardaki denemeler devam edecek. BroBot ile ilgili bazı hedeflerimiz var. Örneğin literatür bilgisi bize bir pilice günde 4 grama kadar kilo aldırabileceğini söylüyor. Biz bunun ispatını da yapmak istiyoruz. Bu, 20 binlik bir tesiste yaklaşık 3-4 ton fazla et demek." ifadesini kullandı.

Aydın, Avrupa Birliği ülkelerine beyaz et ihracatına da değinerek, "Her yıl ülkemize gelip denetliyorlar ve bazı gerekçeler koyuyorlar. Bu gerekçelerden bir tanesi de hayvanların sağlık takvimin yeter düzeyde olmadığı. Tabii ki bu gerekçeleri politik sebeple olabiliyor. Geliştirmiş olduğumuz robotun ülke çapında kullanılabilir olması durumunda, hastalıklar çok erken tespit edilecek ve ilaç kullanımı azalacak. AB'nin gerekçe olarak önümüze koyduğu birçok problem de ortadan kalkacak. 600 milyon dolarlık bir ihracat kapısının açılmasından bahsediyoruz. Onun için şu anda büyük bir heyecanla çalışmalarımız devam ediyor." değerlendirmesinde bulundu.

Üretici Yakup Takım da robotun, bakıcıların fark etmediği hasta tavukları fark edebildiğini, bu şekilde hastalığın yayılmasının önleneceğini, ölümler azalacağı için ekonomik anlamda da katkı sağlayacağını belirtti.

Takım, robotun kümesteki tavukların hareket etmesini sağlamasının, 7/24 takipte olmasının ve üreticiyi kısa mesajla bilgilendirmesinin işlerini kolaylaştıracağını dile getirdi.

“2 bin 31 genç girişimcimiz, TÜBİTAK BİGG Programı’na iş fikriyle başvurdu. 101 girişimcimiz, yenilikçi projeleriyle Mükemmeliyet Mührü almaya hak kazandı. Şirketleşen girişimcilerimiz %3 hisse karşılığında 900 bin TL yatırım alabilecek. Gençlerin hayallerine sermaye, projelerine ortak oluyoruz. Girişimcilerimizi desteklemeye devam edeceğiz."

TÜBİTAK, Bireysel Genç Girişim “BİGG” programı ile genç ve yenilikçi girişimci adaylarının hayallerini gerçekleştirmeye devam ediyor. 2012 yılında başlatılan Program kapsamında bugüne kadar yaklaşık 3 bin girişimci, şirketlerini kurarak iş fikirlerini hayata geçirdi.

Başvuruda bulunan girişimciler, ayrıntılı bilgiye; https://eteydeb.tubitak.gov.tr/ adresinden giriş yaparak, sonuçlara ulaşabilecek.

Son dönemde sade ve basit olarak tanımlanan "hyper casual" oyunların dünyada eskisi gibi rağbet görmediğini vurgulayan Tüzgen, Türkiye’de oldukça yaygın olan bu oyunları geliştiren stüdyoların hızlı bir şekilde PC ve konsol oyun stüdyolarına dönüştüğünü gözlemlediklerini söyledi.

Tüzgen, İstanbul'un Avrupa'da en fazla oyun stüdyosuna sahip şehirler arasında olduğunu bildirdi.

Dolayısıyla Türkiye'nin ciddi bir oyun girişimciliği tecrübesi bulunduğuna dikkati çeken Tüzgen, şöyle konuştu:

"Türkiye'de artık daha geniş kapsamlı, 3-5 yıl kuluçka dönemine ihtiyaç duyan ve piyasada uzun süre kalan oyunları geliştiren şirketlerin sayısı artıyor. Artık bunların geliştirilme aşaması tamamlandı ve yakında dünyada en iyi oyunların Türkiye'den çıktığını görmeye devam edeceğiz. ABD'de düzenlenen dünyanın en büyük teknoloji fuarı CES'te, ABD'li çip şirketi Nvidia'nın CEO'su Jensen Huang sunum yaparken 3 oyun tanıttı. Bunlardan biri Türkiye'de geliştirilen ve henüz piyasaya çıkmamış bir oyundu. 'En yüksek görüntü kalitesine sahip oyunlar arasında yer alan ve Türkiye'de geliştirilmekte olan bu oyunu, bizim ekran kartlarımız sorunsuz şekilde çalıştırabiliyor' demek istiyor. İşte Türkiye'de bu kadar iyi girişimlerimiz mevcut. Oyunun bu yıl bitmeden piyasaya çıkacağını ümit ediyoruz. Bu girişimlerin sayısı artacak. Bizim ilk ve 3'üncü 'unicorn'larımız oyun sektöründendi. Önümüzdeki dönemde de oyun sektörümüzün yeni 'unicorn-turcornlar' çıkardığını görmeye devam edeceğiz."

Siber güvenliğe karşı önlemler

Tüzgen, dünyada artan gerilimin özellikle siber güvenlik ve savunma teknolojilerini kritik hale getirdiğine işaret ederek, Bilişim Vadisi bünyesinde bu alanda nitelikli insan kapasitesini geliştirecek programlar uyguladıklarını anlattı.

Bünyelerindeki 42 Türkiye Yazılım Okulları'nda yazılımcılık eğitimi verdiklerini anımsatan Tüzgen, "Dünyada yeni bir model olan ve akran öğrenmesine dayanan bu okullarda, AB'de geçerli ön lisans, lisans, yüksek lisans seviyesine denk mesleki yeterlilik belgesi verebiliyoruz. Bu okullarda öğrencilerimiz önce genel bir eğitim alıyorlar, sonra kendileri uzmanlık alanları tercih ediyorlar. Bu uzmanlık alanlarından biri de siber güvenlik. Öğrencilerimizi siber güvenlik alanında uzmanlaşmaya teşvik ederek ülkemizin siber vatan dediğimiz alanda da korunmasına, tehditlere karşı daha güçlü hale gelmesine destek olmayı arzu ediyoruz." ifadelerini kullandı.

Tüzgen, TEKNOFEST'in ilk yılından beri paydaşı olduklarını ve festivali çok önemli bir eğitim aracı olarak gördüklerini dile getirdi.

"Eduvence, Türkiye'nin ihraç ettiği bir eğitim platformu ürününe dönüştü"

Bilişim Vadisi'nde kendi eğitim ihtiyaçlarını karşılamak üzere "Eduvence" platformunu hayata geçirdikleri bilgisini veren Tüzgen, şunları kaydetti:

"Bu platformla girişimcilere hızlandırma programlarını uygulamak için eğitimler veriyoruz. Geleneksel eğitimde öğrenciler sınıfta pasif şekilde hocayı dinliyor, sonra kendileri projeler yapmaya çalışıyor. Bizim hibrit modelimizde ise geleneksel sınıf yapısını tersine çevirerek öğrencilerin 'pasif' olarak dinledikleri kısımları çevrim içine, proje, ödev yapma, fikir üretme ve tartışma kısımlarını da yüz yüze ortamlara taşıdık. Eduvence'i çeşitli üniversiteler, eğitim kurumları da kullanmak istiyor. Bir toplantıda ABD'de bir üniversite kendi kullandığı eğitim sisteminden memnuniyetsizliğini dile getirdi. Biz de geliştirdiğimiz Eduvence eğitim platformunu anlattık, sistemimizi gösterdik, çok memnun kaldılar ve onlarla 3 yıllık bir anlaşma yaptık. Böylece Eduvence, Türkiye'nin ihraç ettiği bir eğitim platformu ürününe dönüşmüş oldu. Biz eğitim ve eğitim teknolojilerinde de ülkemizin sınıf atlamasını arzu ediyoruz."

Tüzgen, yeni girişimcilik merkezinde, Vadi İstanbul şubesinde 4 bin metrekarelik bir kuluçka merkezi açacaklarını da sözlerine ekledi.

Protokol imzalanan yerli firmalardan biri de TTAF Savunma oldu.

Kurulduğu 2013 yılından bu yana TUSAŞ’ın önemli projelerinde kablo gruplama ve panel üretimi alanlarında katkı sağlayan TTAF Savunma, bu imza ile bugüne kadarki iş birliğini yeni bir boyuta taşıyacak. Protokol, TTAF Savunma’nın bugüne kadarki hizmetlerini stratejik bir ortaklık seviyesine yükselterek, şirketin vizyonunu ve gelecekteki politikalarını köklü şekilde güçlendirecek.

TTAF Savunma, savunma ve havacılık sanayisinde yüksek kaliteli kablo demetleri ve elektromekanik çözümler sunarak sektörde kendine önemli bir yer edindi.

Şirket, TUSAŞ’ın T129 ATAK helikopterleri, HÜRKUŞ eğitim uçağı ve diğer kritik projelerinde kablo gruplama ve elektromekanik tasarım, prototipleme ve seri üretim faaliyetlerini başarıyla yürüttü. TTAF Savunma’nın sunduğu hizmetler, endüstri ortalamasının üzerinde teslimat takvimine uyum ve kalite performansıyla dikkati çekiyor.

TTAF Savunma, ATAK helikopterlerinin kablo demetlerini üreterek TUSAŞ ve Türk Silahlı Kuvvetlerinin detaylı kabul testlerinden başarıyla geçti ve bu sistemler sahada yoğun muharebe tecrübesi kazandı. Aynı şekilde, HÜRKUŞ’un test kablajları da TTAF Savunma tarafından üretildi ve Türkiye’nin EASA sertifikası alan ilk hava aracı olan HÜRKUŞ’un test süreçleri desteklendi.

Şirket, tasarım aşamasından itibaren projelere dahil olarak ürünlerin form-uyum-fonksiyon özelliklerini optimize eden alternatif malzeme önerileri sunuyor, böylece dışa bağımlılığı azaltıyor. Ayrıca yüksek voltaj, izolasyon direnci testi ve devamlılık testi gibi kritik kalite kontrol süreçlerini tüm ürünlerinde uyguluyor.

TTAF Savunma, tekerlekli ve paletli zırhlı araçlar, mayına karşı korumalı araçlar, taktik tekerlekli araçlar, seyyar yüzücü köprüler ve insansız hava, kara ve deniz araçları için kablo ve elektromekanik çözümler sunuyor. Yurt içinde ve dışında başarıyla görev yapan birçok savunma sanayisi ürünü aracın kablo demetleri TTAF Savunma imzasını taşıyor.

İki şirket arasında imzalanan stratejik partnerlik protokolü, Türk savunma sanayisinde yerli ve milli üretimin güçlendirilmesi yolundaki önemli adımlardan birini oluşturuyor. Bu ortaklık, TTAF Savunma’nın mevcut yetkinliklerini TUSAŞ’ın ileri teknoloji projelerine daha derinlemesine entegre etmesini sağlayacak. Özellikle Milli Muharip Uçak KAAN, HÜRJET, Gökbey ile diğer insanlı ve insansız hava aracı projelerinde TTAF Savunma’nın kablo gruplama ve elektromekanik sistemlerdeki uzmanlığı, TUSAŞ’ın üretim süreçlerini hızlandıracak ve maliyet etkinliğini artıracak.

"Katkılarımızı artıracağız"

TTAF Savunma Genel Müdürü Ergün İşgör, protokole ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

"TUSAŞ, varlığı, yetkinlikleri ve ürünleriyle gurur duyduğumuz, Türk savunma sanayisinin gelişimine büyük katkıları olan ulusal bir değerimiz. Bugüne kadar TUSAŞ ile yol yürümüş olmak bizim için gurur kaynağıydı. Bundan sonra iş birliğimizi stratejik partnerlik seviyesine çıkarıyoruz. Bu, TTAF Savunma’nın savunma sanayisindeki yolculuğunda bir dönüm noktası. Bugüne kadar TUSAŞ’ın projelerinde gösterdiğimiz yüksek kalite ve güvenilirlik, bu ortaklıkla daha geniş bir vizyona ulaşacak. Yerli ve milli savunma sanayisine katkılarımızı artırarak, global ölçekte rekabet gücümüzü pekiştireceğiz.

Bu stratejik partnerlik, TTAF Savunma’nın yalnızca bir tedarikçi olmaktan öte, TUSAŞ’ın uzun vadeli projelerinde tasarım ve üretim süreçlerinde daha aktif bir rol üstlenmesini sağlayacak. Dışa bağımlılığı azaltan malzeme ve tasarım çözümlerimiz, Türkiye’nin savunma sanayisinde yerlilik oranının daha da yükselmesine katkı sağlayacak."

Teleskop, bu keşfiyle uzak yıldızların yörüngesindeki hafif ve zor bulunan gezegenleri tespit edebileceğini kanıtladı.

Keşfedilen yeni ötegezegen, bu görüntüleme tekniği ile saptanan kütle olarak en hafif gezegen oldu.

CWIX25, NATO’nun Çok Alanlı Harekât (Multi-Domain Operations) vizyonuna hizmet eden ileri düzey dijital birlikte çalışabilirlik standartlarının test edildiği, dünyanın en geniş kapsamlı teknoloji entegrasyon tatbikatı olarak öne çıktı. Tatbikat süresince ulusal laboratuvarları birbirine bağlayan Birleşik Federasyon Savaş Laboratuvarı Ağı aracılığıyla bilgi paylaşımı sağlandı ve yeni nesil teknolojiler, sahaya inmeden önce yoğun test süreçlerinden geçirildi.

Bu kapsamda, Türkiye’yi temsilen katılım sağlayan ULAK Haberleşme AŞ, geliştirdiği yerli ve milli SD-WAN çözümünü başarıyla test ederek önemli bir eşiği daha geride bıraktı. Tatbikat boyunca operasyonel gereksinimlerle uyumlu biçimde test edilen ürün, hem güvenlik hem birlikte çalışabilirlik açısından değerlendirildiği 93 testi başarıyla tamamladı.

Yerli teknolojilerin küresel ölçekteki bu platformlarda yer alması, Türkiye’nin savunma ve haberleşme alanındaki stratejik kabiliyetlerini bir kez daha gözler önüne seriyor.

ULAK SD-WAN, klasik geniş alan ağlarının (WAN) ötesine geçerek ağ yönetimini yazılım tabanlı ve merkezi bir yaklaşımla ele alıyor. Bu sayede kurumlar, çoklu şube bağlantılarını daha güvenli, esnek ve verimli biçimde yönetebiliyor. Dinamik trafik yönlendirme, gerçek zamanlı uygulama önceliklendirme, merkezi politika kontrolü ve uçtan uca şifreleme gibi özellikleriyle SD-WAN, siber güvenliğin ve ağ performansının en üst düzeye çıkarılmasını sağlıyor.

Özellikle çok şubeli ve dağıtık yapıya sahip kurumlar için stratejik bir çözüm sunan ULAK SD-WAN, halihazırda Türkiye genelinde 1400’ü aşkın noktada aktif olarak kullanılıyor. CWIX25 tatbikatında gösterdiği başarılı performans ise ürünün uluslararası pazarda da rekabetçi ve güvenilir bir alternatif olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

ULAK Haberleşme’nin bu başarısı, sadece teknik değil, aynı zamanda stratejik bir kazanım olarak değerlendirildi. Bu tür iş birlikleri ve entegrasyonlar, Türkiye’nin milli ağ çözümlerinin global güvenlik mimarisine katkısını artırıyor.

ULAK Haberleşme’nin bu başarıya ulaşması, sadece bir ürün testi olmanın ötesinde; Türkiye’nin milli ağ çözümlerinin küresel güvenlik sistemlerine entegrasyonu açısından stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor. Hem dijital egemenlik hem de savunma iletişim altyapılarının yerlileştirilmesi açısından önemli bir örnek teşkil ediyor.

ULAK Haberleşme, CWIX25’te elde ettiği bu başarıyla, NATO görevlerine yönelik güvenli, esnek ve yüksek performanslı haberleşme çözümleri sunabileceğini bir kez daha göstermiş oldu.

Tatbikata katılan ULAK Haberleşme Genel Müdürü Dr. R. Ruşen Kömürcü, elde edilen başarıyı şu sözlerle değerlendirdi:

“CWIX25 kapsamında gerçekleştirilen testlerde, yerli ve milli olarak geliştirdiğimiz SD-WAN çözümümüzün uluslararası güvenlik ve birlikte çalışabilirlik standartlarına uygunluğu bir kez daha teyit edilmiştir. Bu başarı, ülkemizin haberleşme teknolojileri alanındaki mühendislik yetkinliğini ve stratejik ürün geliştirme kapasitesini açıkça ortaya koymaktadır. ULAK Haberleşme olarak öncelikli hedefimiz; Türkiye’nin dijital egemenliğini güçlendirecek milli ağ çözümleri geliştirmek ve bu çözümleri, uluslararası güvenlik mimarisine entegre ederek küresel ölçekte değer üretmektir.”

Google'ın yapay zeka teknolojilerine odaklanan şirketi DeepMind tarafından geliştirilen Gemini dil modeli, dünya çapında öne çıkan yapay zeka modelleri arasında yer alıyor. Bu modelin 2.0 versiyonuna dayalı olarak mart ayında tanıtılan Gemini Robotics, robotların yapay zeka desteğiyle daha verimli çalışmasını sağlıyor.

Google sistemi geliştirme kapsamında, Apptronik, Agile Robots, Agility Robotics, Boston Dynamics ve Enchanted Tools gibi birçok robot üreticisiyle çalışıyor.

Bulut yerine robotların üzerindeki işlem birimlerini kullanıyor

Gemini Robotics sayesinde robotlar, çanta hazırlama, kıyafet katlama, çekmece düzenleme, hediye paketi hazırlama gibi birçok aktiviteyi yerine getirebiliyor. Sistem, farklı durumlara uyum sağlayabilme, etkileşim ve hassas görevleri yerine getirebilme özellikleriyle öne çıkıyor.

Mart ayından bu yana kullanımda olan sistem, bulut tabanlı olarak internet bağlantısıyla çalışıyordu. Gemini Robotics On-Device isimli yeni versiyon sayesinde robotlar internete ihtiyaç duymadan hareket edebiliyor.

Bulut yerine robotların üzerindeki işlem birimlerinde çalışan sistem, karmaşık görevlerin internetsiz gerçekleştirilmesine imkan sağlıyor. İnternetsiz çalışan yeni versiyon sayesinde robotlar, veri gizliliğinin kritik olduğu alanlarda görev yapabiliyor. Gecikme sürelerini de en aza indiren sistem sayesinde robotlar, zaman hassasiyeti içeren görevleri daha başarılı bir şekilde yerine getirebiliyor.

Apptronik'in Apollo insansı robotu başta olmak üzere çeşitli robotlara adapte edilen sistem, bulut tabanlı versiyonuna benzer seviyede performansla çalışıyor.

Yetkililer ayrıca, savunma alanında üretimi artırmayı öngören "Güncellenmiş Savunma Üretimi Eylem Planı" ve savunmada yeni teknolojilerin entegrasyonunu hızlandırmayı amaçlayan "Hızlı Uyum Eylem Planı" üzerinde anlaşmaya vardı.

TÜBİTAK Uluslararası Lider Araştırmacılar Programı ve İTÜ Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimince de desteklenen çalışma kapsamında, Orta Toroslar'da bulunan Seydişehir ile Antalya arasındaki bölgede topoğrafyada belirgin izleri olan faylar üzerinde oluşan depremlerin tarihlerini belirlemeye yönelik jeokimyasal analizler yapıldı.

Çalışma sonucunda, Orta Toroslar'da özellikle Seydişehir-Antalya arasındaki faylanmanın bölgedeki son 450 bin yılda meydana gelen yükselmeyle eş zamanlı gerçekleştiği belirlendi.

Elde edilen veriler ve araştırma sonuçları, en prestijli bilimsel dergilerden biri olan "Nature Communications"da yayımlandı.

Prof. Dr. Yıldırım, AA muhabirine, 4 yıl önce başlayan projede saha ve laboratuvar çalışmaları yapılarak, veriler toplandığını söyledi.

Türkiye'nin en büyük sıradağı Toroslar'ın topoğrafik gelişiminin her zaman soru işareti olduğunu ifade eden Yıldırım, bu kapsamda Seydişehir ile Antalya arasındaki Türkiye diri fay haritasında görülmeyen, jeoloji haritalarında yer alan fay düzlemlerinden örnekler topladıklarını anlattı.

Prof. Dr. Yıldırım, örnekleri yaşlandırdıklarına dikkati çekerek, "Aldığımız örnekler günümüzden önce 500 bin ile 18 bin yıl arasında değişiyor ancak iki zaman aralığında belirgin bir şekilde kümeleniyor. Bunlardan birisi yaklaşık 450 ile 500 bin, ikincisi 100-150 bin yıl aralığında bir kümelenme. Bu yaş verileri fayların son 500 bin yıl içerisinde faaliyet gösterdiklerini yani deprem ürettiklerini gösteriyor." dedi.

Elde edilen yaşlar ve bulguların bölgedeki fayların tekrar gözden geçirilmeleri gerektiğini ortaya koyduğunu dile getiren Yıldırım, bunun Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünce (MTA) hazırlanan diri fay haritasına katkısının olacağını vurguladı.

Prof. Dr. Yıldırım, "Torosların ne zaman yükseldiği sorusuyla ilgili olarak daha önce gerek çalışma grubumuz gerekse diğer gruplar tarafından yapılmış önceki çalışmalarda, Orta Toroslar'ın Anadolu'nun altına dalan Afrika kıtasının yırtılması, bu yırtık boyunca mantonun yükselerek Toroslar'ı yukarı itmesi sonucu jeolojik olarak çok kısa bir zaman aralığı olan birkaç 100 bin yıl içinde hızlı şekilde yükseldiğini ortaya koymuştur." diye konuştu.

"Orta Torosları'n son 450 bin yılda 1,5 kilometre yükseldiği ortaya konmuştu"

Bu hızın tüm dünyada çok hızlı bir değere karşılık geldiğinin altını çizen Yıldırım, şöyle devam etti:

"Önceki çalışmalarda Orta Toroslar'ın son 450 bin yılda 1,5 kilometre yükseldiği ortaya konmuştu. Verilerimiz, Orta Toroslar yükselirken aynı zamanda Seydişehir ve Antalya arasındaki fayların yükselimle eş zamanlı olarak aktif hale getirildiğini gösteriyor. Birçok fay düzleminden elde ettiğimiz 450 bin yıl yaşı, en son yükselimin hızlandığı günümüzden önceki 450 bin yıl yaşıyla zamansal olarak tamamen çakışıyor. Bu çakışma bize Toroslar'da, yükselimle birlikte fayların da aktive olduğunu gösteriyor. Bu zamansal çakışma, özellikle yayını yaptığımız dergideki hakemler tarafından gerçekten çok ilginç bulundu. Dünyada bir dağ sırası yükselirken ona eşlik eden faylanmanın, yani depremlerin zamansal olarak çakışmasını bu kadar net gösteren herhangi bir örnek şu ana kadar yok. Bununla ilgili teoriler vardı, buna eşlik edilmesi gerektiği konusunda yer bilimcilerin öngörüleri vardı. Biz, bu çalışmamızda bunu hem jeolojik hem de jeokronolojik olarak kanıtlamış olduk."

Prof. Dr. Yıldırım, tamamen yerli kaynaklarla yapılan projenin hazırlanmasından yayınlanmasına kadar bütün fikri altyapısının kendilerine ait olduğunu, 2 yabancı yer bilimcinin de çalışmaya katlı verdiğini sözlerine ekledi.

Soruşturmanın, platformu ve platformun karar alıcılarını kapsadığı belirtilirken X'in sahibi Elon Musk'ın ismine yer verilmedi.

X'in algoritmasının "dış müdahale" amacıyla manipüle edildiği şüphesiyle açılan soruşturmanın, ocak ayında alınan iki ayrı ihbara dayandığı kaydedildi.

Fransız milletvekili ve Fransız kamu kurumlarında çalışan üst düzey bir yetkilinin yaptığı ihbarlarda X'in algoritmasının yabancı aktörler lehine kullanıldığı ve platformun dış müdahale teşebbüslerine kapı araladığı ileri sürüldü.

Soruşturma, Ulusal Jandarma Siber Suçlarla Mücadele birimi tarafından yürütülecek.

Bugün itibarıyla Türkçe büyük dil modeli T3 AI'ın beta sürümü de platforma entegre bir şekilde hizmet vermeye başladı. İlk paylaşımı "Merhaba Dünya, ben T3 AI" olan dil modeli, TEKNOFEST Sosyal kullanıcılarının kendisini etiketleyerek yaptıkları paylaşımlara hızlı bir şekilde cevap verebiliyor. Model, Türkçe'nin yanı sıra farklı dillerle de çalışabiliyor.

"Ahlaklı yapay zeka" sloganına sahip T3 AI, açık kaynaklı olarak T3 Vakfı ve Baykar işbirliğiyle geliştiriliyor.

Açık beta sürecinin ilk günü başarıyla tamamlandı

Projenin içerik paydaşları arasında Milli Eğitim Bakanlığı, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı, TRT ve Türkiye Bilimler Akademisi, küresel iletişim ortakları arasında ise Anadolu Ajansı ve Microsoft bulunuyor.

Paydaşların yanı sıra 67 ilden 1792 gönüllünün yer aldığı projenin öncelikli çalışma alanları arasında, yerli üretken yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, toplumda üretken yapay zeka farkındalığının artırılması, üretken yapay zeka teknolojisinin dijital hizmetlere entegre edilmesi ve bu alanda çalışan yetkin iş gücünün oluşturulması yer alıyor.

T3 AI'ın TEKNOFEST Sosyal hesabından yapılan açıklamada, açık beta sürecinin ilk gününün yeterli veriye ulaşıldığı için başarıyla tamamlandığı bildirildi.

Kullanıcılardan gelen geri bildirimlerle çok değerli verilerin toplandığı aktarılan açıklamada, "Şimdi küçük bir bakım arası veriyoruz. Destekleriniz ve güzel mesajlarınız için kocaman teşekkürler. Yenilenmiş ve daha güçlü şekilde çok yakında yine buradayım. Görüşmek üzere." ifadesi kullandı.

aylaşımında iki inanılmaz yılın ardından X'in CEO'luğundan istifa etmeye karar verdiğini açıklayan Yaccarino, "Elon Musk ile X'e yönelik vizyonunu ilk kez konuştuğumuzda, bu şirketin olağanüstü misyonunu yerine getirmenin hayatımın fırsatı olacağını biliyordum. İfade özgürlüğünü koruma, şirketi yeniden yapılandırma ve X'i 'her şey uygulamasına' dönüştürme sorumluluğunu bana verdiği için kendisine son derece minnettarım." ifadelerini kullandı.

Yaccarino, X ekibiyle gurur duyduğunu belirterek, ekibin çığır açan yenilikleri sosyal medya platformuna getirmek için durmaksızın çalıştığını vurguladı.

X 'in tüm sesler için "dijital bir şehir meydanı" olduğunu kaydeden Yaccarino, "Kullanıcılarımızın, iş ortaklarımızın ve dünyanın en yenilikçi ekibinin desteği olmadan bunu başaramazdık. Siz dünyayı değiştirmeye devam ederken ben de hepinizi destekliyor olacağım." ifadelerine yer verdi.

Elon Musk, Mayıs 2023'te, eski adı Twitter olan X sosyal medya platformunun CEO'luğuna Yaccarino'yu getirmişti.

Grok'un uygunsuz paylaşımları tepki çekmişti

Yaccarino'nun istifasının X'e entegre çalışan yapay zeka robotu Grok'un uygunsuz paylaşımlarının ardından gelmesi dikkati çekti.

Grok'a hafta sonu yapılan güncellemeyle birlikte sohbet robotunun verdiği cevaplarda büyük bir değişim meydana gelmişti.

Daha önce küfür ve hakaret içeren cevaplar vermekten kaçınan Grok, güncelleme sonrasında çeşitli konularda yaptığı uygunsuz paylaşımlarla tepki çekmişti.

"Politik olarak yanlış da olsa iddialarda bulunmaktan çekinmemek" gibi çeşitli özelliklerin eklenmesi Grok'un yanıtlarını olumsuz yönde etkilemişti.

Grok'un X hesabından yapılan açıklamada, yapılan son paylaşımların farkında olunduğu ve bunları kaldırmak için aktif olarak çalışıldığı ifade edilmişti.

Kullanıcıların X'te etiketleyerek sorular sorduğu Grok, Türkiye'deki kullanıcılara da uygunsuz cevaplar vermiş, çeşitli kişi ve konular hakkında küfür ve hakaret içeren paylaşımlarda bulunmuştu.

‘ASELSAN SPONSORUMUZ OLACAK’

TFF’nin talimat değişikliğiyle VAR uygulanırken de yayıncı kuruluşun görüntü ve seslerinden ceza sevkinin yapılabilir hale geldiğinin hatırlatılması üzerine Hacıosmanoğlu, VAR sisteminin ardından sahada şeffaflığı artırmak için yaka kamerası teknolojisinin devreye alınacağını belirterek, “Biz bir adım daha ileriye gidiyoruz orada. Dünya Kupası'nda da uygulanacak olan hem gözlemci hem temsilci hem de hakemlerde yaka kamerası uygulamasına geçeceğiz. Sağ olsun ASELSAN Genel Müdürü'yle konuştuk, onlar da bize sponsor olacak. Yetiştirebilirsek yeni sezona yaka kamerasıyla başlayacağız. O zaman zaten kim ne söylüyorsa hepsi kayıt altında olacak. Daha disiplinli bir lig olmuş olacak” şeklinde konuştu.

‘GÜVENİMİZ TAM’

Türk hakemlerine olan güvenini tekrar hatırlatan Başkan Hacıosmanoğlu, “Hakemler sahada adaletli olursa biz de arkasında dururuz. Eğer yönetemiyorsa evine döner. Bu kadar netiz” ifadelerini kullandı.

A Milli Futbol Takımı Teknik Direktörü Vincenzo Montella’nın sözleşmesinin 2 yıl uzatılması hakkında da konuşan Hacıosmanoğlu, “Milli takım şu anda adeta bir kolej havasında. Bu havayı oluşturan Montella’ya ve oyuncularımıza güveniyoruz. Süreklilik başarıyı getirir” dedi.

Açıklamada, "AB Komisyonu kararının ve benzeri görülmemiş para cezasının, yasanın gerektirdiğinin çok ötesinde olduğuna inanıyoruz. Bu nedenle bugün itirazımızı sunduk." ifadesi kullanıldı.

AB’nin Apple'a AppStore'u ne şekilde idare edeceği konusunda emir de verdiğine işaret edilen açıklamada, bunun geliştiriciler için karmaşık ve kullanıcılar için de olumsuz sonuçlar doğurduğu belirtildi. Açıklamada, şirketin AB kararını günlük para cezalarından kaçınmak için uyguladığı ancak bunu mahkemeye taşıma kararı aldığı ifade edildi.

Apple tarafından uygulanan çeşitli kısıtlamalar nedeniyle uygulama geliştiricileri App Store dışındaki alternatif dağıtım kanallarından faydalanamıyordu.

AB Komisyonu, nisan ayında bu durumun Birlik dijital kurallarına uymadığı gerekçesiyle Apple'a 500 milyon avro ceza kesmişti. Ayrıca, AB, Apple'a yönlendirme üzerindeki teknik ve ticari kısıtlamaları kaldırma emri de göndermişti.

Apple, bu kapsamda geçen ay AB’nin para cezalarından kaçınmak için AppStore kurallarını değiştirmiş ve uygulama geliştiricilerine yönelik teknik ve ticari kısıtlamaları kaldırmıştı.

Son adımla Apple firması, AB Komisyonu kararını AB Genel Mahkemesine taşımış oldu.